Διεθνές Συνέδριον περί τοῦ πρωτείου τοῦ Ἐπισκόπου Ρώμης

 

Διεθνές Συνέδριον περί τοῦ πρωτείου τοῦ Ἐπισκόπου Ρώμης

Ν. Ρωμανός

Στὴ Βουδαπέστη ξεκίνησε στὶς 31 Αὐγούστου τὸ 27ο Διεθνὲς Συνέδριο τῆς Ἑταιρείας Δικαίου τῶν Ἀνατολικῶν Ἐκκλησιῶν (SLEC), τὸ ὁποῖο πραγματοποιήθηκε στὸ Καθολικὸ Πανεπιστήμιο «Pázmány Péter» καὶ ὁλοκληρώθηκε στὶς 4 Σεπτεμβρίου. Στὸ συνέδριο συμμετέχουν κανονολόγοι, θεολόγοι καὶ εἰδικοὶ τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου ἀπὸ τὴ Ρωμαιοκαθολικὴ καὶ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Κεντρικὸ θέμα τοῦ συνεδρίου εἶναι τὸ πρωτεῖο τοῦ Ἐπισκόπου Ρώμης καὶ ἡ σχέση του μὲ τὴ συν­οδικότητα, μὲ ἰδιαίτερη ἔμφαση στὶς ἱστορικὲς συγκλίσεις καὶ ἀποκλίσεις μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως. Στὴν εἰσαγωγική του ὁμιλία, ὁ Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος Παπαθωμᾶς, Πρόεδρος τῆς SLEC, ὑποστήριξε ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη πλευρὰ ἀποδέχεται τὸ πρωτεῖο τοῦ Ἐπισκόπου Ρώμης μόνον ὡς «συνοδικὸ πρωτεῖο» καὶ ὄχι ὡς αὐτονομημένη ἐξουσία.

Κατὰ τὴν παρουσίασή του, ἡ βασικὴ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο ἐκκλησιολογικῶν παραδόσεων ἀφορᾷ τὴ σχέση πρωτείου καὶ συνοδικότητας. Ἡ Ὀρθόδοξη προσέγγιση, σύμφωνα μὲ τὸν ἴδιο, θέτει προηγουμένως τὴ συν­οδικότητα καὶ μέσα σὲ αὐτὴν τοποθετεῖ τὸ πρωτεῖο, ἐνῶ ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ παράδοση ξεκινᾷ ἀπὸ τὸ πρωτεῖο. Παράλληλα, ἀναφέρθηκε στὴν πρώτη χιλιετία, κατὰ τὴν ὁποία ὁ Ἐπίσκοπος Ρώμης παρουσιαζόταν ὡς «Πρῶτος μεταξὺ τῶν Πρώτων», ἐνῶ στὴ δεύτερη διέκρινε σταδιακὴ μεταβολὴ πρὸς περισσότερο πυραμιδικὴ ἐκκλησιολογικὴ δομή.

Ἰδιαίτερη ἀναφορὰ ἔγινε ἐπίσης στὴν ἐπαναφορὰ ἀπὸ τὸν πάπα Φραγκῖσκο, τὸ 2024, τοῦ τίτλου «Πατριάρχης τῆς Ρώμης-Δύσεως», καθὼς καὶ στὴ σύγχρονη προσπάθεια ἐνίσχυσης τῆς συνοδικότητας στὴ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία.

Ὁ Μητροπολίτης Γρηγόριος κάλεσε τοὺς συμμετέχοντες νὰ ὑπερβοῦν τὴν ἁπλὴ καταγραφὴ τῶν διαφοροποιήσεων καὶ νὰ ἀναζητήσουν τρόπους ἐπίλυσης τοῦ ζητήματος, στὸ πλαίσιο τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν.

Στὶς ἐργασίες συμμετεῖχε καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Τμήματος Θεολογίας τοῦ ΕΚΠΑ, Καθηγητὴς Ἰωάννης Παναγιωτόπουλος, ἐνῶ τὸ πρόγραμμα περιλάμβανε συζητήσεις γιὰ τὶς ἱστορικὲς μορφὲς τοῦ πρωτείου, τὸ μέλλον τῆς ἐκκλησιολογίας, καθὼς καὶ τὸ παπικὸ πρωτεῖο καὶ τὸ ἀλάθητο.

Ὁ Μητροπολίτης Περιστερίου παραμένει ἐγκλωβισμένος στὸ δίπολο «Πρῶτος ἢ Σύνοδος». Αὐτὸ τὸ δίπολο ἔχει ἀπασχολήσει κυρίως τοὺς Ρωμαιοκαθολικοὺς θεολόγους. Ἐνίοτε κάποιοι τόνιζαν τὸ πρωτεῖο ἔναντι τῆς Συνόδου, ἐνῶ ἄλλοι τὴ Σύνοδο ἔναντι τοῦ πρωτείου. Ἡ Ὀρθόδοξη πατερικὴ θεολογία, ἔτσι ὅπως ἐκφράστηκε στὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους, ἐκφράζει τὸ πρωτεῖο τῶν Ἁγίων καὶ τῶν θεόπτων Πατέρων.

Τί θὰ ἦταν, ἄραγε, ἡ Α΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος ἄνευ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου; Ἡ συνοδικότητα δὲν σημαίνει, λοιπόν, δημοκρατία ὅλων τῶν «πρώτων», ἀλλὰ σύν­αξη Ἁγίων. Τί σημαίνει τὸ δοξαστικὸ τῶν Ἁγίων Πατέρων «Ὁ χορός»; Οὐδέποτε ἐψάλη «τῶν Ἁγίων Πρώτων» ἢ «τῶν Ἐπισκόπων ὁ χορός».

Ἐπαναλαμβάνουμε: τὸ μόνο πρωτεῖο ποὺ δέχεται ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία εἶναι τὸ πρωτεῖο τῶν Ἁγίων Πατέρων. Ἄνευ αὐτῶν καὶ τοῦ πνεύματος ποὺ τοὺς χαρακτηρίζει, ἡ Ἐκκλησία εἴτε μετατρέπεται σὲ ἵδρυμα ποὺ κυβερνᾶται ἀπὸ τὸν Πρῶτο εἴτε ἀπὸ τὸν «συλλογικὸ Πρῶτο», δηλαδὴ μία Σύνοδο ποὺ δρᾷ ὡς ὀλιγαρχία.

Ὁ Σεβασμιώτατος θὰ ἔπρεπε νὰ τονίσει, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι, τὸ πρωτεῖο τῶν Πατέρων. Αὐτοὶ ἦταν ποὺ ἔκαναν μία Σύνοδο Οἰκουμενική, καὶ ὄχι ὁ Πρῶτος, δηλαδὴ ὁ Πάπας, ἢ ἡ Σύνοδος ὡς ἄθροισμα πολλῶν «πρώτων». Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἀλήθεια δὲν ἀναδεικνύεται οὔτε ἀπὸ τὴν ἐξουσία ἑνὸς προσώπου οὔτε ἀπὸ μία μηχανιστικὴ ἄθροιση ἐπισκόπων, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἐμπειρία καὶ μαρτυρία τῶν Ἁγίων Πατέρων.

orthodoxostypos

ΑΚΤΙΝΕΣ: Διεθνές Συνέδριον περί τοῦ πρωτείου τοῦ Ἐπισκόπου Ρώμης

ΘΕΣΜΙΚΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΧΩΡΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ. ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ. ΤΟ ΠΡΩΤΕΙΟ ΤΟΥ ΡΩΜΗΣ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΠΡΩΤΕΙΟ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ. ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ, ΔΕΝ ΥΦΙΣΤΑΝΤΑΙ ΚΑΘΑΥΤΑ. ΑΣ ΤΟΛΜΗΣΟΥΝ ΝΑ ΙΣΧΥΡΙΣΘΟΥΝ ΟΤΙ ΘΑ ΠΑΡΟΥΝ ΤΟ ΑΞΙΩΜΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΓΕΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥΣ.ΣΑΝ ΤΟΝ ΣΙΜΩΝΑ ΤΟ ΜΑΓΟ ΔΙΝΟΝΤΑΣ ΚΑΤΙ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΤΗ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΖΩΗ.Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΣΗΜΕΡΙΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΥΠΟΣ. ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ ΘΕΣΜΙΚΟΙ, ΙΕΡΕΙΣ . ΘΕΟΛΟΓΟΙ, ΨΑΛΤΕΣ, ΟΛΟΣ Ο ΠΕΡΙΓΥΡΟΣ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΔΕΝ ΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝ ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ. ΟΤΑΝ ΤΟ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΟΥΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΑ.

Ανώνυμος είπε...

το δόγμα δεν προσβάλλεται κατά μέτωπον· μεταβάλλεται η νοοτροπία που το στηρίζει, η πίστη αποσυνδέεται από τη ζωή και αφήνεται η ζωή, αποχωρισμένη πλέον από την πίστη, να παρασύρει μαζί της και την ίδια την πίστη. Στην πραγματικότητα δεν χρειάζεται καν να αλλάξει το δόγμα: αρκεί να καταστεί άνευ σημασίας μέσω της ποιμαντικής πρακτικής.

Σήμερα η μέθοδος αυτή διαθέτει τη δική της θεωρητική χάρτα, την οποία σχεδόν κανείς δεν θέλησε να διαβάσει γι’ αυτό που πραγματικά είναι. Στην Evangelii gaudium ο Μπεργκόλιο διατύπωσε τέσσερις αρχές, από τις οποίες η πρώτη —«ο χρόνος είναι ανώτερος από τον χώρο»— αποτελεί το κλειδί που ανοίγει όλες τις υπόλοιπες: «Το να δίνουμε προτεραιότητα στον χρόνο σημαίνει να ασχολούμαστε περισσότερο με την έναρξη διαδικασιών παρά με την κατοχή χώρων». Με άλλα λόγια: όχι να ορίζεις, αλλά να ξεκινάς· όχι να καθορίζεις ένα αποτέλεσμα, αλλά να θέτεις σε κίνηση μια δυναμική την οποία κανείς δεν θα μπορεί πλέον να ανακόψει.

Ο χώρος είναι η οριοθετημένη επικράτεια: το σύνορο, ο δογματικός ορισμός, ο κανόνας που καθορίζει μέχρι πού επιτρέπεται να φτάσει κανείς. Ο χρόνος είναι η διαδικασία που διαβρώνει αυτό το σύνορο, χωρίς ποτέ να δηλώνει ότι επιθυμεί να το καταργήσει. Και ας προσέξουμε την πανουργία: όποιος φρουρεί έναν χώρο πρέπει να υπερασπίζεται μια συγκεκριμένη θέση· και μια θέση μπορεί να πολιορκηθεί, να συζητηθεί και να ανασκευαστεί. Όποιος, αντιθέτως, θέτει σε κίνηση μια διαδικασία δεν έχει συγκεκριμένες θέσεις να υπερασπιστεί και, ως εκ τούτου, παραμένει απρόσβλητος. Δεν μπορείς να του αντιτάξεις τίποτε, επειδή δεν έχει ακόμη διατυπώσει τίποτε

ΞΕΚΑΘΑΡΟ ΦΙΛΕ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΘΕΡΜΑ.ΕΚΕΙΝΟ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΠΙΜΕΝΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΕΙΝΑΙ Η ΣΩΤΗΡΙΑ. ΛΕΜΕ ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ. ΣΕ ΤΙ; ΠΙΣΤΕΥΕΙΣ ΟΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΣΩ; ΡΩΤΟΥΣΕ Ο ΚΥΡΙΟΣ; ΟΧΙ ΠΙΣΤΕΥΕΙΣ ΓΕΝΙΚΩΣ ΣΕ ΟΤΙ ΔΙΔΑΣΚΕΙ Η ΚΟΙΝΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΑΛΛΑ Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ. ΕΙΜΑΣΤΕ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΠΟ  ΥΙΟΘΕΤΉΣΑΜΕ ΤΟΝ ΚΑΝΤ. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ. ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΤΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ,ΩΣΤΕ ΣΚΟΠΟΣ ΝΑ ΚΑΘΙΣΤΑΝΤΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ.

ΟΜΩΣ ΦΙΛΕ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΕΝΥΠΟΣΤΑΤΕΙ ΜΙΑ ΖΩΗ. ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΝΥΠΟΣΤΑΤΟ ΤΟΥ ΡΑΜΦΟΥ. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ. ΒΑΡΥ ΦΟΡΤΙΟ ΝΑ ΘΙΞΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ.