Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
Στην σκέψη του Σέλλινγκ.
Τού Giuseppe Semerari.
1. Από απόψεως τυπικής, η φιλοσοφία τής φύσεως, στον Σέλλινγκ είναι μόνον μία πλευρά, η πραγματική πλευρά, τού συστήματος τής φιλοσοφίας. Κινούμενος από την προϋπόθεση, ότι η γνώση σε κάθε της τροπισμό, βασίζεται στην συμφωνία δύο στοιχείων, το ένα υποκειμενικό, το άλλο αντικειμενικό και γι’αυτό είναι η “φύση η ολότης τών αντικειμενικών στοιχείων στην γνώση μας, ενώ το σύνολο όλων των υποκειμενικών στοιχείων λέγονται “εγώ” ή νόηση”, ο Σέλλινγκ αρθρώνει την φιλοσοφία σέ δύο αναγκαίες βασικές επιστήμες: τήν φιλοσοφία τής φύσεως και την υπερβατική φιλοσοφία. Η μία ασχολείται με την λύση των προβλημάτων, δεδομένου τού αντικειμένου, δηλαδή τής φύσης, πού δημιουργούνται όταν τής προστίθεται ένα υποκείμενο το οποίο συμφωνεί μ’αυτό. “Ενώ η άλλη προσπαθεί να εξηγήσει πώς, δεδομένου τού υποκειμένου, δηλαδή της νοήσεως, προστίθεται ένα αντικείμενο που συμφωνεί μαζί του! Με άλλα λόγια, στον φορμαλισμό τού συστήματος, φιλοσοφία τής φύσης και υπερβατική φιλοσοφία, με τέλεια ισότητα, είναι η απόδειξη, πραγματοποιημένη με δύο διαφορετικούς και αντίθετους τρόπους, τής ενότητος τής γνώσεως και τής αλήθειας, καί δεν συνίσταται σε τίποτε άλλο πέραν τής συμφωνίας τών αναπαραστάσεων με τα αντικείμενά τους.
Ξεκινώντας από το γραπτό τού 1801, «Έκθεση τού φιλοσοφικού μου συστήματος», ο Σέλλινγκ υιοθετεί την έκφραση “φιλοσοφία τής ταυτότητος” για να υπογραμμίσει το καθαυτό φιλοσοφικό σύστημα, στην ενότητα τής φιλοσοφίας τής φύσεως και τής υπερβατικής φιλοσοφίας. Στην πραγματικότητα, η φιλοσοφία τής ταυτότητος δεν αντιπροσωπεύει, στην εξέλιξη τής σκέψης τού Σέλλινγκ, μία τρίτη στιγμή, η οποία συγχωνεύει στην συνέχεια τών ήδη δεδομένων στιγμών (σαν την σύνθεση τού Χέγκελ) τής φιλοσοφίας τής φύσης και τής υπερβατικής φιλοσοφίας, τίς στιγμές αυτές. Ο τελευταίος Σέλλινγκ στο ΧVI μάθημα τής “εισαγωγής στην φιλοσοφία τής μυθολογίας” θυμίζει ότι ο όρος ταυτότης χρησιμοποιήθηκε απ’ αυτόν για να διακρίνει το σύστημά του από τού Φίχτε, “ο οποίος δεν άφηνε στην φύση καμία ανεξάρτητη ύπαρξη, αλλά την θεωρούσε ένα τυχαίο γεγονός τού ανθρώπινου Εγώ”. Αυτό σημαίνει ότι η αρχή τής ταυτότητος είναι, στην ιδιαιτερότητά της, καταγωγικώς δεμένη στην φιλοσοφία τής φύσεως και είναι ήδη παρούσα στην φιλοσοφία τής φύσεως και στην υπερβατική φιλοσοφία όπως συστάθηκαν (οικοδομήθηκαν) από τον Σέλλινγκ. Με άλλα λόγια, εάν η φιλοσοφία τής φύσεως και η υπερβατική φιλοσοφία είναι οι υλικές συνθήκες τού συστήματος τής ταυτότητος, η ιδέα τού συστήματος τής ταυτότητος, με την σειρά της, είναι η λογική συνθήκη τών δύο συστημάτων τής φιλοσοφίας του. Οφείλεται δέ στο γεγονός ότι τίθενται στην προοπτική τής ταυτότητος, τό ότι από το ένα μέρος η φιλοσοφία τής φύσης τού Σέλλινγκ διακρίνεται με ιδιαίτερα οξύ τρόπο από το πλήθος τών φιλοσοφιών τής φύσεως, με τις οποίες είναι γεμάτη η κουλτούρα τής γερμανικής φιλοσοφίας τού όψιμου Διαφωτισμού και τού Ρομαντισμού και από το άλλο, η υπερβατική φιλοσοφία, παρότι περιέχει πολλά χαρακτηριστικά κλειδιά, δεν είναι η απλή και καθαρή επανάληψη τού ιδεαλισμού τού Φίχτε. Από αυτό προέρχεται η στάση τής ίσης αποστάσεως τού συστήματος τού Σέλλινγκ απέναντι τόσο στον φυσιοκρατικό μηχανικισμό, όσο και στον ιδεαλισμό. Όπως ειπώθηκε στο μέρος των "Μαθημάτων τού Μονάχου", που είναι αφιερωμένο στην φιλοσοφία τής φύσης -αυθεντικό δοκίμιο αυτοιστοριογραφίας διανοητικής και φιλοσοφικής- το σύστημά του, από την στιγμή που εδραιώθηκε στην ανεξαρτησία του από τον Φίχτε, αντιπροσώπευσε την εναλλαγή τόσο του ιδεαλισμού του Φίχτε, ο οποίος ασκούσε βία σε κάθε φυσική αναπαράσταση όσο και στον χονδροειδή υλισμό και τόν αισθητισμό που είχαν διαδοθεί τότε σ ’όλη την Ευρώπη (εκτός της Γερμανίας) και ίδρυσε την συνειδητοποίηση, η οποία στην συνέχεια έγινε κοινό αγαθό, και στην Γερμανία, άρθρο πίστης, ότι “αυτό που σε μάς γνωρίζει είναι ταυτόν μ’αυτό που γνωρίζεται”.
Ο Σέλλινγκ δεν λυπήθηκε τις τόσες του προσπάθειες να γίνει κατανοητό ότι η ταυτότης δεν είναι το αριθμητικό αποτέλεσμα τής άθροισης τής φιλοσοφίας τής φύσεως και τής υπερβατικής φιλοσοφίας, αλλά το σχήμα ή το μοντέλο τών αντίστοιχων προγραμματισμών και τής σύγκλισης τής φιλοσοφίας τής φύσεως και τής υπερβατικής φιλοσοφίας. Στην εισαγωγή τού κειμένου τού 1801, στο οποίο αναφερθήκαμε ήδη, ο Σέλλινγκ υπογραμμίζει ότι προσπαθεί από πολλών ετών να εκθέσει την μόνη φιλοσοφία την οποία αναγνωρίζει σαν αληθινή και ότι φτάνοντας στην παρουσίαση, για πρώτη φορά, όλου του συστήματος, δεν μπορεί να μην αναφέρει ότι είναι το ίδιο που χρησίμευσε σαν βάση στα προηγούμενα γραπτά, το ίδιο σύστημα προς το οποίο κατευθύνθηκε από πάντα τόσο στην υπερβατική όσο και στην φιλοσοφία τής φύσεως. Αναλόγως στο κείμενο τού 1802, «Στην σχέση τής φιλοσοφίας τής φύσης με την φιλοσοφία γενικώς», τονίζεται ότι η καθαυτή φιλοσοφία τής φύσης, είναι ολόκληρη η φιλοσοφία,… όλη η φιλοσοφία μπορεί να ονομασθεί φιλοσοφία της φύσης, όταν υπολογίζεται από την θεωρητική πλευρά… η φιλοσοφία τής φύσης μπορεί να προέλθει μόνον από ένα σύστημα τής απολύτου ταυτότητος και μπορεί να συλληφθεί και να γνωσθεί μόνον σε ένα τέτοιο σύστημα! Τέλος στην πρόσθεση, στήν «Εισαγωγή στις ιδέες για μία φιλοσοφία τής φύσης», στην δεύτερη έκδοση τού 1803, δηλώνεται ότι η φιλοσοφία τής φύσης, εάν υπολογισθεί από την φιλοσοφική πλευρά, αντιπροσωπεύει την πληρέστερη μέχρι στιγμής προσπάθεια εκθέσεως τής θεωρίας τών ιδεών και τής ταυτότητος τής φύσεως με τον κόσμο τών ιδεών. Για να έχουμε καθαρά υπ’όψιν μας την σχέση η οποία διατρέχει ανάμεσα στην φιλοσοφία τής φύσης, την υπερβατική φιλοσοφία και την φιλοσοφία τής ταυτότητος, ας δούμε μία σειρά από συνέπειες ιστορικού και θεωρητικού χαρακτήρος.
Κατά πρώτον, βλέπουμε πώς είναι απρόσεκτη η τάση, ορισμένων αναγνωστών και κριτικών τού Σέλινγκ, στο υπερβολικό μοίρασμα, στην περιοδικότητα του σχηματισμού και τής εξελίξεως, τής σκέψης του!
Κατά δεύτερον, τα γραπτά, παραδοσιακώς περιεχόμενα στην φιλοσοφία τής ταυτότητος, δεν είναι, στ’ αλήθεια, παρά η εξήγηση και η σύνδεση τυπικά, τών αποτελεσμάτων μίας έρευνας η οποία έχει ήδη τεθεί και αναπτυχθεί με τα έργα τής φιλοσοφίας τής φύσεως και τής υπερβατικής φιλοσοφίας.
Κατά τρίτον, είναι δυνατόν να αναγνωρίσουμε στην ίση απόσταση, που λαμβάνει το σύστημα τού Σέλλινγκ, απέναντι στον ιδεαλισμό και στον παιδαριώδη υλισμό, από το ένα μέρος, την επαναπρόσληψη τής τυπικής κριτικιστικής Καντιανής θέσεως, συνοδευόμενης όμως από τα εμπόδια και τίς αντιφάσεις τού μεταφυσικού δυαλισμού και από την άλλη, την προδιατύπωση όσων, στην "Πρώτη γλώσσα στον Φόιερμπαχ", προτείνει ο Μαρξ, απωθώντας μαζί τον λαϊκό υλισμό και τον ιδεαλισμό, παρότι στον Σέλλινγκ μένει ξένη η προβληματική τής πράξης η οποία είναι βασική στον Μαρξ, τουλάχιστον όπως την συνέλαβε ο Μαρξ.
Και τέταρτον προκύπτει η σπουδαιότης τής φιλοσοφίας τής φύσεως για τον Σέλλινγκ, πέραν τού περιορισμού της ότι είναι μόνον μία πλευρά, η πραγματική πλευρά, τού συστήματος τής φιλοσοφίας.
Συνεχίζεται
ΕΝΑΣ ΚΑΚΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΣΜΟΣ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΤΑΥΤΙΖΕΙ ΤΙΣ ΙΔΕΕΣ ΜΕ ΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΑΥΤΙΖΕΙ ΤΗΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΦΥΣΗ. ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΑ ΑΔΥΝΑΤΗ ΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ Η ΟΠΟΙΑ ΕΝΩΝΕΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΥΣΗ ΔΙΝΟΝΤΑΣ ΕΝΑΥΣΜΑ ΣΤΗΝ ΚΩΜΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ΤΟΥ. ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΩΣ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΑΥΤΙΣΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΦΥΣΕΩΣ.
Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ
Ν. Γ. ΑΥΓΕΛΗΣ, Θεσσαλονίκη (1972)
Φυσική επιστήμη δεν είναι για τον Αριστοτέλη αυτή που ξέρομε σήμερα : η γνώση δηλαδή των σχέσεων μεταξύ των φυσικών φαινομένων. Φυσική επιστήμη στον Αριστοτέλη είναι η φιλοσοφική γνώση του τί είναι το φύσει ον[1]. Αλλά γνώση σημαίνει εδώ τη γνώση των πρώτων αρχών και αίτιων (Φυσ. 184 a, Μετά τα Φυσ. 981 b 28-9). Για να γνωρίσωμε επομένως τη φύση στην ουσία της, πρέπει να φτάσωμε ως τις πρώτες αρχές και τα αίτια των φύσει όντων.
Διακρίνει ο Αριστοτέλης τα ἡμῖν γνώριμα από τα τῇ φύσει γνώριμα ή ἁπλῶς γνώριμα. Αυτό που για μάς είναι πρώτο, είναι κατά την ουσία του το λιγότερο γνώριμο και φανερό. Έτσι, για μας π.χ. τα επί μέρους δέντρα, που αντιλαμβανόμαστε μέσα από τις αισθήσεις, είναι πιο γνώριμα και φανερά. Αλλά τα δεδομένα των αισθήσεων ποτέ δεν θα μας έδιναν αυτό εκεί ή εκείνο εκεί το συγκεκριμένο δέντρο, αν δεν είχαμε ήδη μπροστά στα μάτια μας το δέντρο «καθόλου». Αυτό είναι που ρίχνει το φώς εκείνο, κάτω από το οποίο βλέπομε (αντιλαμβανόμαστε) τα επί μέρους δέντρα[2]. Θα νόμιζε γι’ αυτό κανείς ότι αυτό το «δέντρο καθόλου» είναι πιο γνώριμο και φανερό σε μάς από τα συγκεκριμένα δέντρα που εμφανίζονται μέσα από τις αισθήσεις. Κι όμως το «καθόλου» είναι για μάς το λιγότερο φανερό και γνώριμο. Η φιλοσοφική έτσι σκέψη αρχίζει με τη διάκριση αύτη ανάμεσα στα καθόλου και τα καθ' ἕκαστα (184 a 18 επ.). Μπορούμε μάλιστα να πούμε, όπως διευκρινίζει ο Αριστοτέλης στο τέλος του πρώτου κεφαλαίου, ότι ο δρόμος της φιλοσοφίας οδηγεί από το «όνομα» στον «λόγο». Η φιλοσοφία προσπαθεί να συλλάβη αυτό που στο όνομα παρουσιάζεται αόριστα και γενικά, προσδιορίζοντάς το κατά τρόπο όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένο.
6 σχόλια:
Ανάλυση μέσω ΤΝ (Chat GPT)
Το κείμενο του Giuseppe Semerari παρουσιάζει με αρκετή ακρίβεια τον πυρήνα της φιλοσοφίας της φύσεως του Friedrich Wilhelm Joseph Schelling και ιδιαίτερα τη σχέση της με τη λεγόμενη «φιλοσοφία της ταυτότητος». Ωστόσο, η τελική κριτική που προστίθεται στο τέλος («κακός πλατωνισμός», ταύτιση συνειδήσεως και φύσεως κτλ.) μεταφέρει τη συζήτηση από το ιστορικοφιλοσοφικό επίπεδο σε ένα μεταφυσικό και θεολογικό επίπεδο, κυρίως αριστοτελικο-πατερικό. Για να κατανοηθεί το πρόβλημα, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε τέσσερα επίπεδα:
1. Τι προσπαθεί να κάνει ο Σέλλινγκ
Ο Σέλλινγκ ξεκινά από το θεμελιώδες πρόβλημα του γερμανικού ιδεαλισμού μετά τον Immanuel Kant:
Πώς είναι δυνατή η ενότητα υποκειμένου και αντικειμένου;
Δηλαδή:
πώς η σκέψη συναντά τον κόσμο,
πώς η γνώση δεν είναι ούτε καθαρά υποκειμενική ούτε καθαρά εξωτερική,
πώς η φύση και η συνείδηση ανήκουν σε μία ενότητα.
Αυτό είναι το σημείο εκκινήσεως.
Ο Σέλλινγκ θεωρεί ότι:
η φύση δεν μπορεί να είναι απλό «υλικό πράγμα»,
ούτε το Εγώ να δημιουργεί αυθαίρετα τον κόσμο,
αλλά πρέπει να υπάρχει μία βαθύτερη ταυτότητα που προηγείται και των δύο.
Γι’ αυτό χωρίζει τη φιλοσοφία σε:
φιλοσοφία της φύσεως
υπερβατική φιλοσοφία
Η πρώτη ξεκινά από το αντικείμενο (φύση) και δείχνει πώς προκύπτει η νόηση.
Η δεύτερη ξεκινά από το υποκείμενο (συνείδηση) και δείχνει πώς προκύπτει το αντικείμενο.
Και οι δύο πορείες συναντώνται στην «ταυτότητα».
2. Η ρήξη με τον Φίχτε
Ο Semerari σωστά τονίζει ότι ο Σέλλινγκ απομακρύνεται από τον Johann Gottlieb Fichte.
Για τον Φίχτε:
η φύση είναι προϊόν του Εγώ,
το μη-Εγώ τίθεται από το Εγώ,
άρα η φύση δεν έχει αληθινή αυτονομία.
Ο Σέλλινγκ θεωρεί αυτή τη θέση βίαιη απέναντι στη φύση.
Θέλει:
να αποδώσει στη φύση δική της εσωτερική δημιουργικότητα,
να δει τη φύση ως «ορατό πνεύμα»,
και το πνεύμα ως «αόρατη φύση».
Εδώ γεννιέται ο ρομαντικός οργανικισμός.
Η φύση δεν είναι πλέον μηχανή αλλά ζωντανή διαδικασία αυτοαποκαλύψεως.
3. Το κεντρικό πρόβλημα: η «ταυτότητα»
Εδώ βρίσκεται και το πιο δύσκολο σημείο.
Ο Σέλλινγκ λέει:
«αυτό που γνωρίζει και αυτό που γνωρίζεται είναι κατά βάθος το ίδιο».
Αυτό δεν σημαίνει απλώς ότι ο νους κατανοεί τη φύση.
Σημαίνει ότι:
φύση και πνεύμα έχουν κοινή ρίζα,
υποκείμενο και αντικείμενο είναι εκδηλώσεις του Απολύτου.
Εδώ όμως αρχίζουν τα μεγάλα προβλήματα.
4. Γιατί η κριτική περί «κακού πλατωνισμού» έχει βάση
Η τελική κριτική του κειμένου είναι φιλοσοφικά σοβαρή.
Διότι πράγματι στον Σέλλινγκ συμβαίνει κάτι αποφασιστικό:
η φύση παύει να είναι «άλλο» απέναντι στη νόηση.
Δεν υπάρχει πλέον:
σαφής οντολογική διάκριση,
αλλά βαθμιαία μετάβαση από φύση σε συνείδηση.
Η συνείδηση γίνεται:
κορύφωση της φύσεως,
αυτοσυνειδησία του Απολύτου.
Αυτό οδηγεί σε μία μορφή μεταφυσικού μονισμού.
5. Η σχέση με τον Πλάτωνα
Η φράση «κακός πλατωνισμός» σημαίνει εδώ κάτι συγκεκριμένο.
Στον Plato:
οι Ιδέες υπερβαίνουν τα αισθητά,
δεν ταυτίζονται με τη φύση,
η αλήθεια δεν εξαντλείται στο φυσικό γίγνεσθαι.
Στον Σέλλινγκ όμως:
η φύση γίνεται άμεση φανέρωση του Απολύτου,
η Ιδέα «ρέει» μέσα στη φύση,
το πνεύμα αναδύεται οργανικά από το φυσικό.
Άρα η υπερβατικότητα αποδυναμώνεται.
Η Ιδέα δεν στέκει πλέον απέναντι στο φαινόμενο αλλά εμμένει μέσα του.
Γι’ αυτό η κριτική μιλά για «κακό πλατωνισμό»:
όχι επειδή είναι υπερβολικά πλατωνικός,
αλλά επειδή διαλύει την πλατωνική διάκριση μεταξύ νοητού και αισθητού.
6. Η αριστοτελική αντίρρηση
Το απόσπασμα του Νικόλαος Γ. Αυγέλης για τον Aristotle δείχνει ακριβώς αυτή τη διαφορά.
Για τον Αριστοτέλη:
η φύση έχει μορφή,
αλλά δεν αυτοσυνειδητοποιείται,
ούτε ταυτίζεται με τη νόηση.
Η νόηση:
γνωρίζει το καθόλου,
υπερβαίνει το αισθητό,
δεν αποτελεί απλώς εξέλιξη της φυσικής διαδικασίας.
Άρα υπάρχει:
ιεραρχία,
αναλογία,
όχι ταυτοτική συγχώνευση.
Η φύση είναι φύση.
Η νόηση είναι νόηση.
Η σχέση τους δεν είναι απόλυτη ταυτότητα.
7. Το θεολογικό πρόβλημα που επισημαίνεις
Η πιο βαθιά συνέπεια του συστήματος του Σέλλινγκ πράγματι εμφανίζεται στη χριστολογία.
Αν:
φύση και συνείδηση είναι στιγμές του ίδιου απολύτου γίγνεσθαι,
τότε η ενανθρώπηση παύει να είναι μοναδικό γεγονός.
Διότι στην πατερική θεολογία:
η θεία και ανθρώπινη φύση ενώνονται υποστατικά στο πρόσωπο του Χριστού,
χωρίς σύγχυση,
χωρίς μετατροπή,
χωρίς απορρόφηση.
Ενώ στον γερμανικό ιδεαλισμό συχνά συμβαίνει:
η θεότητα να «γίνεται» ιστορικά,
η συνείδηση να είναι εξέλιξη του Απολύτου,
ο Χριστός να ερμηνεύεται ως κορυφή της αυτοσυνειδησίας.
Έτσι ανοίγει η συζήτηση:
περί αυτοσυνειδησίας του Χριστού,
περί «θείου ασυνειδήτου»,
περί ιστορικής αυτογεννήσεως του Θεού.
Αυτό όντως απέχει ριζικά από τη χριστολογία των Πατέρων.
8. «Το τέλος της ελληνικής φιλοσοφίας»;
Η τελευταία φράση είναι δραματική αλλά φιλοσοφικά κατανοητή.
Η ελληνική φιλοσοφία — ιδίως στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη — στηρίζεται σε διακρίσεις:
μορφής και ύλης,
νοητού και αισθητού,
ενεργείας και δυνάμεως,
νοήσεως και φύσεως.
Ο γερμανικός ιδεαλισμός επιχειρεί να υπερβεί αυτές τις διακρίσεις μέσα σε μία απόλυτη ενότητα.
Άρα:
δεν συνεχίζει απλώς την ελληνική μεταφυσική,
αλλά τη μετασχηματίζει ριζικά.
Εδώ βρίσκεται και η βαθιά αντιπαράθεση μεταξύ:
ελληνικής οντολογίας,
και νεωτερικής φιλοσοφίας της συνειδήσεως.
Συνολική εκτίμηση
Το κείμενο του Semerari:
παρουσιάζει σωστά τη δομή του συστήματος του Σέλλινγκ,
δείχνει τη σημασία της φιλοσοφίας της φύσεως,
εξηγεί γιατί η «ταυτότητα» δεν είναι τρίτο στάδιο αλλά θεμελιώδης αρχή.
Η τελική κριτική όμως αποκαλύπτει το ουσιαστικό πρόβλημα:
ότι η φιλοσοφία της ταυτότητος κινδυνεύει να:
- καταργήσει την οντολογική ετερότητα,
- απορροφήσει τη φύση και το πνεύμα σε μία ενιαία διαδικασία, και
- να μετατρέψει τη μεταφυσική σε φιλοσοφία της αυτοεκδηλώσεως του Απολύτου.
Αυτός είναι και ο λόγος που:
ο Martin Heidegger,
ο Georg Wilhelm Friedrich Hegel,
ο Karl Marx,
αλλά και μεταγενέστεροι υπαρξιστές και φαινομενολόγοι,
κληρονομούν από τον Σέλλινγκ ακριβώς το πρόβλημα της σχέσεως:
φύσεως,
ιστορίας,
συνειδήσεως,
και απολύτου.
Aνάλυση μέ αξιώσεις. Μόνο μέ τά δεδομένα τού κειμένου. Σάν τούς παληους καθηγητές τών σχολείων.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΛΗΦΘΗ. ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΟΧΟ. Η ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΙΜΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ. Η ΑΝΑΛΗΨΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗΝ ΝΙΚΟΦΟΡΑ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ. ΑΣ ΣΤΟΙΧΗΘΟΥΜΕ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ ΟΠΩΣ ΑΥΤΟΣ ΕΠΙΘΥΜΕΙ. ΒΙΩΝΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΙΑ ΒΑΘΕΙΑ ΕΛΛΕΙΨΗ ΑΝ ΝΟΣΤΑΛΓΕΙ ΤΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΟΥΓΙΖΕΙ ΟΤΑΝ ΤΟΝ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ. Ο ΘΕΟΣ ΜΕΘ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΥΜΩΝ.
ΠΕΡΑΝ ΤΟΥΤΟΥ αμεθυστε ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΝ ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΜΑΙ ΤΗΝ ΤΝ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΜΕΝΑ ΜΕ ΒΟΗΘΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΑΧΥΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ Η ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΧΕΙ Η ΤΝ. ΑΥΤΟ ΒΟΗΘΑ ΠΟΛΥ ΣΕ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ. ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ ΕΦΟΣΟΝ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΘΕΙ. ΔΙΟΤΙ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΜΕΝΗ ΘΑ ΔΩΣΕΙ ΕΛΛΕΙΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. ΕΙΝΑΙ ΕΜΦΑΝΕΣ ΟΤΙ ΤΟ ΝΑ ΑΦΗΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΕΝ ΛΕΥΚΩ ΣΤΗΝ ΤΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΟΤΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ. ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΟΤΙ ΣΕ ΚΑΠΟΙΑ ΦΑΣΗ ΟΤΑΝ ΠΛΕΟΝ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ Η ΕΠΟΠΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΤΟΤΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΓΝΩΣΗΣ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΩΝ ΚΑΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ. ΦΥΣΙΚΑ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΓΝΩΣΗ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΚΕΝΗ ΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΤΑΧΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΕΩΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΩΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΤΟΥΣ ΤΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ. ΣΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΝΤΑΦΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΓΝΩΣΗΣ. ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥ ΦΙΛΟ αμεθυστο ΟΤΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ.
ΑΛΗΘΩΣ ΑΔΕΛΦΕ. Εχει μεγάλη σημασία καί αυτό γιά τό οποίο επιμένει ο Παλαμάς. Ο Αναστημένος Κύριος εμφανίζεται μόνο στούς δικούς του , στούς οποίους αποστέλλει τήν Πεντηκοστή τόν άλλο Παράκλητο. Κάτι πού έχει σημασία στήν Θ. Ευχαριστία καί στόν Αγιασμό πού προσδοκούμε. Βλέπεις ακόμη καί θεολόγοι υπεράνω πάσης υποψίας έχουν βαπτίσει τα Μυστήρια, ένεκεν εκκλησιολογίας, πεντηκοστές, γιά όλους. Σήμερα λοιπόν μάς προειδοποιεί δέν θά αναληφθούν όλοι. Η ΑΙ δέν εμβαθύνει . Θύμα τής ιστορίας. Ο Πλάτων προχώρησε στήν διάσημη πατροκτονία τού Παρμενίδη τήν οποία εμβάθυνε ο Αριστοτέλης. Η ΑΙ είναι κατασκευασμένη πάνω στήν sola scriptura, στίς λέξεις καί στίς έννοιες γιά πάσαν χρησιν. Δέν μπορεί νά δώσει ψωμί αληθινή γνώση. Δεινει εξυπνάδες Πώς λέμε; Καλή ανάληψη στήν Βασιλεία Θά αναστηθούν οι νεκροί αλλά θά αναληφθούν όσοι έχουν πεθάνει εν Κυρίω πρίν πεθάνουν.
Δημοσίευση σχολίου