Πηγή: Άντρεα Ζοκ
Αυτές τις καλοκαιρινές μέρες, το θέμα της «ασφάλειας» και η σύνδεσή της με τη μετανάστευση βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Μπορούμε εύκολα να φανταστούμε τους λόγους αυτής της συγκέντρωσης, η οποία ταυτόχρονα ευνοεί την πόλωση κατά μήκος των παλαιών αντιπολιτευτικών γραμμών (δεξιά-αριστερά), αποσπά την προσοχή από τα διαρθρωτικά προβλήματα και βοηθά τους Φύλακες του Futuro Nazionale (Εθνικού Μέλλοντος) να επιβληθούν.
Αλλά δεν αρκεί να κατανοήσουμε τους οργανικούς λόγους. Πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουμε την πραγματική κατάσταση πραγμάτων και να αντιμετωπίσουμε την κοινή αντίληψη.
• ΜΕΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Σύμφωνα με την ISTAT και με βάση στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, η εικόνα της εγκληματικότητας στην Ιταλία έχει εξελιχθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο συνολικός αριθμός εγκλημάτων σε σχέση με τον πληθυσμό παραμένει στο ίδιο επίπεδο με τη δεκαετία του 1990 (40 εγκλήματα ανά 1.000 κατοίκους). Η φύση των εγκλημάτων, ωστόσο, έχει αλλάξει.
Οι δολοφονίες, οι κλοπές και οι ληστείες μειώνονται αρκετά σταθερά από τη δεκαετία του 1990 (αν και οι τελευταίες έχουν αυξηθεί τα τελευταία 5 χρόνια). Οι αρπαγές αποσκευών παραμένουν σταθερές.
Ωστόσο, παρατηρείται αύξηση στις απάτες και τις απάτες μέσω υπολογιστών, στην εγκληματικότητα ανηλίκων (baby gang), στις γενικές επιθέσεις και, σε μικρότερο βαθμό, στη σεξουαλική βία.
Ο πληθυσμός που έχει γεννηθεί στο εξωτερικό υπερεκπροσωπείται στον πληθυσμό των φυλακών (για έναν πληθυσμό που έχει γεννηθεί στο εξωτερικό και είναι 9,4%, ο πληθυσμός των φυλακών που έχει γεννηθεί στο εξωτερικό είναι 31,5%).
Η κατανομή της εγκληματικότητας είναι ριζικά διαφορετική μεταξύ των μεγάλων αστικών κέντρων και των μικρών πόλεων: στα μεγάλα αστικά κέντρα, το ποσοστό των εγκληματικών γεγονότων σε σχέση με τον πληθυσμό είναι υπερτριπλάσιο από αυτό των πόλεων με λιγότερους από 10.000 κατοίκους.
• Αυτά τα δεδομένα δεν επαρκούν για να δώσουν μια λεπτομερή εικόνα, αλλά επαρκούν για να διαπιστωθεί ότι, αν και η κατάσταση ασφαλείας στην Ιταλία απέχει πολύ από το να είναι έκτακτη ανάγκη, η ευρέως διαδεδομένη αντίληψη του κοινωνικού συναγερμού δεν είναι απλώς μια τεχνητή κατασκευή. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το μικροαυθαίρετο και μη οργανωμένο έγκλημα (άσκοπες επιθέσεις, βανδαλισμοί κ.λπ.) αυξάνεται, ενώ τα μεγάλα εγκλήματα (δολοφονία, ληστεία τραπεζών) μειώνονται.
• Παραδόξως, αυτά τα είδη εγκλημάτων διαφεύγουν ευκολότερα των νομικών κυρώσεων λόγω της ίδιας της φύσης τους: για εγκλήματα που δεν επιφέρουν ποινές που υπερβαίνουν τα 5 έτη φυλάκισης, δεν υπάρχει υποχρέωση σύλληψης, και παρουσία φυλακών που είναι ήδη σημαντικά υπερπλήρεις (μέση πληρότητα 135%), το πιο συχνό αποτέλεσμα είναι η άμεση απελευθέρωση του δράστη.
• Η σύνδεση μεταξύ εγκληματικότητας και μετανάστευσης είναι σαφής, ακόμη και αν η φύση της χρειάζεται διευκρίνιση. Δεν πρόκειται για μεγαλύτερη «τάση για διάπραξη εγκλημάτων μεταξύ των αλλοδαπών» γενικά. Πρόκειται για μεγαλύτερη τάση για διάπραξη εγκλημάτων, χαρακτηριστική των νέων, των ξεριζωμένων και των μειονεκτούντων ατόμων, όλα χαρακτηριστικά που συγκεντρώνονται στον ιταλικό μεταναστευτικό πληθυσμό.
• Τι να κάνουμε;
Υπάρχει ένα θεμελιώδες επίπεδο παρέμβασης, το οποίο αφορά την παραγωγική δομή της χώρας: σήμερα, η Ιταλία προσελκύει σκόπιμα άτομα με κακή εκπαίδευση, τα οποία παρέχουν βασική εργασία σε χαμηλή τιμή και τα οποία προορίζονται να είναι αναλώσιμα και ευάλωτα σε εκβιασμούς. Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα κατά μέτωπο, πρέπει να αλλάξουμε το παραγωγικό μοντέλο - κάτι που παρεμπιπτόντως θα είχε ευεργετικά αποτελέσματα, πρώτα και κύρια, στους νέους Ιταλούς.
Αλλά αν θέλουμε να παραμείνουμε στο στενό πεδίο των παρεμβάσεων όσον αφορά την ασφάλεια, υπάρχουν λύσεις που πρέπει να δοθούν - ακόμη και αν δεν είναι οριστικές.
Αυτές οι λύσεις αφορούν τόσο το τι πρέπει να γίνει όσο και το τι δεν πρέπει να γίνει.
• ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ, δεδομένης της φύσης των εγκλημάτων και της αντιληπτής ανασφάλειας, είναι:
1) Να δοθεί η δυνατότητα στις αρχές επιβολής του νόμου να παρεμβαίνουν αποτελεσματικά και με ασφάλεια, τόσο για τις ίδιες όσο και για όσους στοχοποιούνται από περιοριστικά μέτρα. Η προχειρότητα (να είναι φιλάνθρωποι) που παρατηρείται στις πρόσφατες παρεμβάσεις υπογραμμίζει ένα πρόβλημα με τα πρωτόκολλα εκπαίδευσης και παρέμβασης.
2) Να βρεθεί ένας τρόπος για να απομακρυνθούν από την κυκλοφορία, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, ακόμη και οι ένοχοι για «μικρά» εγκλήματα. Αν αυτό σημαίνει την κατασκευή νέων φυλακών, είναι λυπηρό, αλλά ας είναι. Ακόμα και τα μικρά εγκλήματα που διαπράττονται από όσους έχουν λίγα να χάσουν πρέπει να υπόκεινται σε αποτελεσματική και αποτρεπτική τιμωρία. Είναι απαράδεκτο ο πορτοφολάς που συνελήφθη χθες να βρίσκεται σήμερα στους δρόμους.
3) Να αποκλειστούν οι παραβάτες από την αποζημίωση και τη χρηματική αποζημίωση σε περίπτωση ζημιών που υπέστησαν κατά την τέλεση των εγκλημάτων τους. Ένα έγκλημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εργατικό ατύχημα. Όποιος υπερβαίνει το νόμο για να επιδιώξει τους δικούς του στόχους εις βάρος άλλων πρέπει να γνωρίζει ότι δεν θα μπορέσει να αποκομίσει οικονομικό κέρδος.
4) Να μεταφερθεί η προσοχή και οι ενέργειες των αρχών επιβολής του νόμου στο κοινό έγκλημα, αποσπώντας τους από τις πολιτικές διαμαρτυρίες. Είναι απαράδεκτο να βλέπουμε – όπως συμβαίνει ολοένα και περισσότερο – τις αρχές επιβολής του νόμου (και τους δικαστές) να παρεμβαίνουν έντονα και μαζικά σε ειρηνικές διαμαρτυρίες, διαδηλώσεις και καθιστικές διαμαρτυρίες, ενώ παράλληλα δεν αντιμετωπίζουν εμπόρους ναρκωτικών, βίαιους παραβάτες, βανδάλους, πορτοφολάδες κ.λπ.
• ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΕΙΝΑΙ:
1) Τα όρια της αναλογικότητας και η ύπαρξη κινδύνου κατά την άσκηση αυτοάμυνας ΔΕΝ πρέπει να καταργηθούν. (Εάν είναι απαραίτητο, μπορούν να παρασχεθούν μελέτες περιπτώσεων για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να κατανοήσουν καλύτερα ποιες αντιδράσεις είναι κατάλληλες και ποιες όχι.)
2) ΔΕΝ πρέπει να «κλείνουμε τα μάτια» στους τρόπους με τους οποίους παρεμβαίνουν οι αρχές επιβολής του νόμου. Η αξίωση του κράτους για «μονοπώλιο στη βία» συνεπάγεται αυστηρή ανάληψη ευθύνης έναντι των πολιτών. Ακριβώς επειδή υπάρχει το έγκλημα της «αντίστασης σε δημόσιο λειτουργό», το οποίο υποχρεώνει τους πολίτες να συμμορφώνονται με τις ενέργειες των αρχών επιβολής του νόμου, πρέπει να υπάρχει αυστηρή λογοδοσία σχετικά με τα όρια που επιτρέπονται για τέτοιες παρεμβάσεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου