Γερμανικό ράπισμα σε Μητσοτάκη: «Δημιούργησε βιομηχανία μετακλητών – Χειρότερος από όλους τους προκατόχους του»!

Η εφημερίδα Tageszeitung «έστησε στα έξι μέτρα» τον Πρωθυπουργό! Τι λέει για Ψαριανό, απευθείας αναθέσεις και τα δάνεια της ΝΔ.

Με ένα απίστευτα επιθετικό δημοσίευμα-ανταπόκριση από την Αθήνα, η γερμανική εφημερίδα Tageszeitung γράφει για βιομηχανία μετακλητών υπαλλήλων στη χώρα μας την οποία δημιούργησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ τον χαρακτηρίζει «χειρότερο και από τον Τσίπρα, ο οποίος επίσης είχε εδραιώσει ένα σύστημα πελατειακών σχέσεων»!

H ΤΑΖ γράφει μεταξύ άλλων στο μακροσκελές κείμενό της πως «όπου ρέουν κυβερνητικά κεφάλαια, ο Μητσοτάκης δημιούργησε θέσεις εργασίας για πιστούς οπαδούς», ενώ σε άλλο σημείο αναφέρει πως «στην Ελλάδα ο νεποτισμός είναι ανεξέλεγκτος».

«Κουλτούρα μετριότητας»

Περιγράφοντας την κατάσταση, η TAZ γράφει για «σπατάλη χρημάτων», σε «συγγενείς ή κομματικούς στρατιώτες» και πως «το μόνο που μετράει είναι η επίδειξη πίστης και ο συγχρωτισμός με την εξουσία». Έπιασαν το νόημα οι Γερμανοί…

«Στην πραγματικότητα οι μετακλητοί είναι καθαρή σπατάλη χρημάτων, καθώς η Ελλάδα, μία χώρα δέκα εκατομμυρίων κατοίκων, έχει σχεδόν 600.000 δημοσίους υπαλλήλους. Οι θέσεις (των μετακλητών) αμείβονται με μισθούς παχυλούς για τα ελληνικά δεδομένα συν τα επιδόματα, οι απολαβές είναι σαφώς μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες στον ιδιωτικό τομέα. Μία τόσο ονειρεμένη δουλειά προορίζεται κατά προτίμηση για συγγενείς ή κομματικούς στρατιώτες κάθε επαγγέλματος. Δεν έχει σημασία η προσωπική απόδοση και η επαγγελματική κατάρτιση. Το μόνο που μετράει είναι η επίδειξη πίστης και ο συγχρωτισμός με την εξουσία. Πρόκειται για μία κουλτούρα μετριότητας».

«Βιομηχανία μετακλητών από τον Μητσοτάκη»

Αναφερόμενη στον Κυριάκο Μητσοτάκη, η γερμανική εφημερίδα… στάζει φαρμάκι:

«Ο Μητσοτάκης, ο ίδιος γόνος μιας παλιάς πολιτικής δυναστείας, έχει χτίσει μια πραγματική βιομηχανία μετακλητών, σύμφωνα με το δοκιμασμένο μοντέλο, μετά τη νίκη του στις εκλογές. Είτε είναι στην επίσημη κατοικία του, είτε αλλού: οπουδήποτε ρέουν κυβερνητικά κεφάλαια, έχει δημιουργήσει θέσεις εργασίας για πλήθος πιστών οπαδών.

Ο Μητσοτάκης θέτει νέα στάνταρ: ποτέ πριν δεν υπήρξαν τόσοι πολλοί μετακλητοί στην Ελλάδα όσοι σήμερα. Ο Μητσοτάκης είναι χειρότερος από όλους τους προκατόχους του, χειρότερος και από τον Τσίπρα που επίσης είχε στήσει ένα σύστημα νεποτισμού».

Στο ρεπορτάζ των Γερμανών παραθέτονται και αριθμοί προς επίρρωση των γραφόμενών τους:

«Τον Ιούλιο του 2019, πριν αναλάβει ο Μητσοτάκης, υπήρχαν 1.710 μετακλητοί. Στα τέλη Οκτωβρίου 2021, η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε 3.138. Επιπλέον, υπάρχουν 1.641 πρόεδροι και μέλη διοικητικών συμβουλίων μυριάδων νομικών προσώπων όπως οι ημικρατικές εταιρείες. Ακόμα, υπάρχουν 14.957 λεγόμενες ειδικές περιπτώσεις απαρατσίκων* στην ονοματολογία της ΝΔ που πληρώνονται με χρήματα των φορολογουμένων».

«Ο στρατός του Μητσοτάκη»

Συνεχίζει η TAZ: «Ο στρατός του Μητσοτάκη επίσης κερδίζει όλο και καλύτερα λεφτά. Η κυβέρνησή του αύξησε έγκαιρα τους μισθούς των μετακλητών κατά 65-70%. Κόστισαν στο χρόνια ταλαίπωρο ελληνικό ταμείο περί τα 65.000.000 ευρώ ετησίως. Μόνο οι στενότεροι υπάλληλοι του Μητσοτάκη κόστισαν 16,5 εκατ. ευρώ».

Η περίπτωση Ψαριανού – «Επιθυμητά προσόντα: κανένα»  

Αιχμηρό είναι το σχόλιο της βερολινέζικης εφημερίδας για τον Γρηγόρη Ψαριανό, τον οποίο αναφέρει ως παράδειγμα… αποκατάστασης και για τον οποίο γράφει πως «πολιτικά, αλλάζει κόμμα τόσο συχνά, όσο άλλοι αλλάζουν το εσώρουχό τους».

Και προσθέτει: «Τον Δεκέμβριο του 2020 προσλήφθηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, τον πρώην προϊστάμενο δικαστή Παναγιώτη Πικραμένο. Από εδώ και στο εξής, ο Ψαριανός επιτρέπεται να εργάζεται ως υπάλληλος στο γραφείο του. Ο Ψαριανός δεν χρειάστηκε να κάνει αίτηση. Πήρε την καλά αμειβόμενη θέση χωρίς αγγελία. Επιθυμητά προσόντα: κανένα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη του έδωσε τη δουλειά. Έτσι απλά».

Για να εξηγήσει: «Ο Ψαριανός είναι ο λεγόμενος μετακλητός. Πρόκειται για κυβερνητικό υπάλληλο στην Ελλάδα που είναι κοντά στο κυβερνών κόμμα. Όσο αυτό κυβερνά, θα παραμένει δημόσιος υπάλληλος. Αν το κόμμα χάσει την εξουσία, θα χάσει και αυτός την κρατική του δουλειά».

Απευθείας αναθέσεις

Η φουλ επίθεση της γερμανικής εφημερίδας στον Έλληνα Πρωθυπουργό συνεχίστηκε με αναφορά στο… πάρτι των απευθείας αναθέσεων:

«Ακόμα και στη μάχη κατά της διαφθοράς, ο Μητσοτάκης δεν διεκδικεί δόξες. Σύμφωνα με την έγκριτη εφημερίδα Ναυτεμπορική, η αξία των κρατικών συμβάσεων που ανατέθηκαν στον ιδιωτικό τομέα από τον Ιανουάριο του 2020 έως τον Ιούνιο του 2021 ανήλθε σε 13,55 δισ. ευρώ – το υψηλότερο επίπεδο από το 2010. Από το σύνολο των 305.656 κρατικών συμβάσεων σε αυτούς τους 18 μήνες, ωστόσο, το 65% ήταν απευθείας αναθέσεις, ένα «σκοτεινό σημείο» σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική. Οι κρατικές συμβάσεις ανατέθηκαν από τα Υπουργεία και άλλους δημόσιους φορείς σε ορισμένες ιδιωτικές εταιρείες χωρίς διαγωνισμούς».

Τα δάνεια της ΝΔ

Η κατάληξη του θέματος της Tageszeitung, γίνεται με αναφορά στα δάνεια της ΝΔ! Γράφει μεταξύ άλλων:

«Επί κομματικής ηγεσίας Μητσοτάκη το χρέος της ΝΔ αυξήθηκε κατά 142 εκατ. ευρώ από τις αρχές του 2016 και θα χρειαστεί ο απίστευτος αριθμός των 170 ετών στη ΝΔ για να ξεπληρώσει όλα της τα χρέη».

* Απαράτσικ: κάποιος ο οποίος είναι μέρος ενός οργανισμού ή μιας δομής εξουσίας, ουσιαστικά ανώτερο στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος (της πρώην Σοβιετικής Ένωσης) ή ευρύτερα γραφειοκράτης οποιουδήποτε οργανισμού.

Γερμανικό ράπισμα σε Μητσοτάκη: «Δημιούργησε βιομηχανία μετακλητών - Χειρότερος από όλους τους προκατόχους του»! (newsbreak.gr)

Ανώνυμος είπε...

Μετάφραση.
''Μπορείτε να φανταστείτε να τρώτε ανθρώπινη σάρκα;». - Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνάντησης κορυφής Gastro στη Σουηδία, ο καθηγητής της Οικονομικής Σχολής της Στοκχόλμης, Magnus Soderlund, έθεσε την ερώτηση και έδωσε την πρώτη διάλεξη με θέμα: Ο κανιβαλισμός είναι οικολογικός. Δεδομένου ότι το παγκοσμιοποιητικό πρόγραμμα για την καταπολέμηση της «κλιματικής αλλαγής» έχει ήδη θεωρήσει δεδομένη τη μείωση στο μηδέν των ζώων, βοοειδών, προβάτων και πουλερικών, μεγάλων παραγωγών αερίων του θερμοκηπίου, ο καθηγητής Soderlund έχει ξεπεράσει ακόμη και την τολμηρή πρόταση του Φόρουμ του Νταβός: της απόκτησης, για τους πάρα πολλούς λαούς στη Γη, πρωτεϊνών που προέρχονται από έντομα.
«Η κλιματική αλλαγή θα αναγκάσει τους ανθρώπους να δοκιμάσουν τροφές που επί του παρόντος δεν θα πίστευαν ότι θα έτρωγαν, συμπεριλαμβανομένων των κατοικίδιων ζώων, των εντόμων και, ίσως το πιο ταμπού κρέας από όλα, της ανθρώπινης σάρκας. Όταν το σουηδικό TV4 ρώτησε τον Soderlund αν θα έτρωγε ο ίδιος ανθρώπινη σάρκα, εκείνος απάντησε ότι θα ήταν «ανοιχτός τουλάχιστον για να το γευτεί». Δεν έχει σκοπό να σκοτώσει ανθρώπους για κατανάλωση, αλλά να χρησιμοποιήσει τους νεκρούς φυσικά.

Μην νομίζετε ούτε μια στιγμή ότι ο Σόντερλουντ είναι ένας απομονωμένος τρελός: αντίθετα, το πρόβλημα να κάνει τις μάζες που ρυπαίνουν να τρώνε λιγότερο ζωικό κρέας βρίσκεται στα προγράμματα παγκοσμιοποίησης. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε: «Είναι καιρός να αλλάξουμε τον τρόπο που παράγουμε και καταναλώνουμε τρόφιμα. Ο επανασχεδιασμός του παγκόσμιου συστήματος τροφίμων είναι απαραίτητος εάν θέλουμε να επιτύχουμε τους στόχους μας για τη βιωσιμότητα». https://www.businessinsider.com/cannibalism-eating-human-flesh-climate-change-2019-9

Τομάρια και… παλιοτόμαρα

Γράφει ο Δημήτρης Νατσιός.

«Άλλο ο βυρσοδέψης, άλλο ο τσαγκάρης, άλλο ο δερματολόγος, άλλο ο βιβλιοδέτης και ο άλλο ο δικαστής κακουργοδικείου. Βέβαια όλοι αυτοί έχουν ένα κοινό σημείο: όλοι ασχολούνται με “τομάρια”. Αλλά πάντως με πολύ διαφορετικά τομάρια ο καθένας». Ερανίζομαι τον πρόλογο από το εξαιρετικό βιβλίο του π. Ιω. Κωστώφ «Αθεϊσμός: οίκος ανοχής».

Κατ’ αρχάς, λόγω διδασκαλικής συνήθειας, αναζήτησα τα ετυμολογικά της λέξης «τομάρι». Παράγεται από το ομηρικό ρήμα «τέμνω», κόβω. Από το «τέμνω» έχουμε τον τόμο, (=τεμάχιο, τμήμα), την τομή και από εδώ το υποκοριστικό, μεσαιωνικό «τομάριον» και στην νεοελληνική τομάρι, που σημαίνει δορά, δέρμα. Προφανώς επειδή τα δέρματα κατά την επεξεργασία τους, στα περίφημα γουναράδικα ή τουρκιστί ταμπάκικα, μύριζαν άσχημα -αν και το επάγγελμα ήταν επικερδέστατο, «γουναράδες βρωμεροί και στην τσέπη όλο φλουρί», γράφει ο λαογράφος Νικ. Πολίτης- η λέξη ταυτίστηκε με τους ουτιδανούς, με τους παλιανθρώπους. Πιο συχνά ο απλός λαός το χρησιμοποιεί στην… υπερθετική του μορφή, μιλώντας για «παλιοτόμαρα». Το τομάρι, αν και ουδέτερο, γέννησε και μια άλλη λέξη, που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο, που αρχή και ρίζα παντός αγαθού θεωρεί τον εαυτό του, ο φιλοτομαριστής, ο υπέρμετρα εγωπαθής.

Στο παρόν άρθρο δεν μας ενδιαφέρουν τα τομάρια του βυρσοδέψη ούτε τα πετσιά του τσαγκάρη και του δερματολόγου η επιστήμη. Θα καταπιαστούμε με τα τομάρια, τα παλιοτόμαρα που λέει και ο λαός, που ενίοτε απασχολούν και τα ποινικά δικαστήρια. Το τομάρι, ως είδος ανθρωπολογικό, ανθεί σε τούτον τον τόπο, υπάρχει εν αφθονία. Λιπαίνεται βεβαίως και ευδοκιμεί λόγω και της περιρρέουσας ατιμωρησίας. Η τιμωρία και ως λέξη έχει διαγραφεί από το λεξιλόγιο των γονέων και διδασκάλων ή… διδασκλάβων όπως μας κατήντησαν, οι δε τιμωρίες της Δικαιοσύνης με τις άδειες και τα πενταετούς διάρκειας «ισόβια» δεσμά, φαντάζουν στα μάτια των τομαριών με ολιγοήμερες διακοπές και δωρεάν σίτιση. Εξάλλου τα ποικιλώνυμα τομάρια δεν βασανίζονται από ηθικά διλήμματα του τύπου «να κλέψω ή να μην κλέψω», αλλά από το «θα με πιάσουν ή δεν θα με πιάσουν». Οι περισσότεροι «νονοί της νύχτας» έχουν το στρατηγείο τους στις φυλακές, εκεί νιώθουν ασφάλεια και εξέρχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να επιθεωρήσουν τα εργοτάξιά τους. Αν έβγαιναν, τα τομάρια,  από την ειρκτή μέσα σε φέρετρο, όπως γίνεται στην «βάρβαρη» Αμερική, το έγκλημα θα περιοριζόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό. Αλλά εδώ είναι Ευρώπη, θερμοκήπιο και φυτώριο τομαριών.

Η πατρίδα μας ιδίως είναι από τους λίγους τόπους του κόσμου, ίσως ο μοναδικός, που εκτός από τα όμβρια ύδατα, βρέχει και… ανθρώπους. Είναι αυτοί που «πέφτουν από τα σύννεφα», καταπώς με περισσή πρωτοτυπία αναμασούν τα ημιμαθή μειράκια των καναλιών, όταν αποκαλυφθεί ανόμημα ενός υπεράνω πάσης υποψίας τομαριού, επωνύμου ή ανωνύμου.

Δεύτε ίδωμεν τώρα ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες και διακριτές κατηγορίες τομαριών στον τόπο μας. Διευκρινίζω ότι δεν θα αναφερθώ μόνο στους εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου, αλλά και σε τομάρια του κοινού «πνευματικού» δικαίου. (Θυμήθηκα αυτό το βαθύτατα θεολογικό που έλεγε ο οσιακής μνήμης γέροντας π. Γερβάσιος Ραπτόπουλος, «ο άγιος των φυλακισμένων», πολύ σπουδαία μορφή, στις ομιλίες του στους φυλακισμένους. «Είμαστε όλοι εγκληματίες, απλώς εσάς σας έπιασαν»).

Πρώτον: Τομάρια και παλιοτόμαρα είναι όσοι εκμεταλλευόμενοι την όποια επωνυμία απέκτησαν, εξευτελίζουν πρόστυχα κυρίως νεαρά κορίτσια, όντας οι ίδιοι περασμένης ηλικίας. («Τρία δε είδη εμίσησεν η ψυχή μου…. πτωχόν υπερήφανον, πλούσιον ψεύστην και γέροντα μοιχόν…», γράφει η Σοφία του Θεού). Το γιατί περίσσεψαν τα βδελυρά αυτά εγκλήματα – όχι μόνο σε επώνυμα τομάρια, αλλά και σε ανθρώπους της διπλανής πόρτας – και καθημερινώς ξεβράζονται τέτοια τομάρια η απάντηση είναι μία και ανήκει στον Ντοστογιέφσκι: «Χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται». Ας προστεθεί εδώ και η έλλειψη υγιών παραδειγμάτων, μες στην οικογένεια που περιορίζεται στα «πρέπει» και όχι στο «πρέπον» και στην παρεχόμενη εκπαίδευση, που αντί να αρωματίζεται από όλο ευγένεια και αγνότητα Παράδοσή μας, παραδόθηκε στις ακαθαρσίες Δύσης και Ανατολής.

Δεύτερον: Τομάρια είναι όσοι νυχθημερόν ανεμίζουν το δρεπάνι του θανάτου, μέσω των διαύλων της τηλοψίας, μες στα σπίτια μας, κατατρομοκρατώντας τον λαό και ιδίως τους ηλικιωμένους που φοβούνται και τον αέρα που αναπνέουν. Παρηγοριά και ενθάρρυνση θέλει ο κόσμος και όχι φέρετρα και νεκροταφεία.

Τρίτον: Τα χειρότερα τομάρια είναι οι βλάσφημοι.  

«Καν ακούσης τινός εν αμφόδω ή εν αγορά μέση βλασφημούντος τον Θεόν, επιτίμησον, καν πληγάς επιθείναι δέη, μη παραιτήση, ράπισον αυτού την όψιν, σύντριψον το στόμα, αγίασον σου την χείρα διά της πληγής, καν εγκαλώσιν τινές, καν εις δικαστήριον  έλκωσιν, ακολούθησον, καν επί του βήματος ο δικαστής απαιτήση, είπε μετά παρρησίας ότι τον βασιλέα των αγγέλων εβλασφήμησεν…». (Ιωάννου Χρυσοστόμου, α’, Προς Ανδριάντας. Και σε νεοελληνική απόδοση. «Αν ακούσεις κάποιον σε δρόμo ή στην αγορά (ή σε ΜΜΕ, θα προσθέταμε), να βλασφημεί τον Θεό (ή την Θεοτόκο), έλεγξέ τον. Μην σταματήσεις ακόμη κι αν σου επιτεθεί. Χτύπησέ τον το πρόσωπο, «σύντριψον το στόμα» (σήμερα, σε πολύ απλή γλώσσα αυτό μεταφράζεται «σπάσ’ του τα μούτρα»), αγίασε το χέρι σου ακόμη και αν σε κατηγορήσουν κάποιοι ή σε σύρουν σε δικαστήρια. Και στο βήμα του κριτηρίου, να πεις με θάρρος, ότι το έπραξες γιατί βλαστήμησε (ο ραπισθείς) τον βασιλέα των αγγέλων».

Βαριά, σκληρά λόγια θα σκεφτεί κάποιος. Και μάλιστα από τον Χρυσόστομο άγιο, ο οποίος σε άλλη περίπτωση, για το ίδιο θέμα του ελέγχου, θα πει: «Χρη και τους επιτιμώντας τούτο συμμέτρως ποιείν», δηλαδή «Πρέπει εκείνοι που επιπλήττουν και ελέγχουν, να το κάνουν με μέτρο». (Εις Δαυίδ και Σαούλ, ομιλ. Γ, 2).

Υβρίζεται, βλασφημείται σήμερα η Θεοτόκος μας, η Εκκλησία του Χριστού. Πολιτικοί, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, η κόπρος του Αυγεία, η επωνυματοφόρος σαχλαμάρα για να πουλήσει λίγη εξυπνάδα και βλακώδη «προοδευτισμό», ανοίγει τον οχετό του και βλασφημεί και σπιλώνει όσια και ιερά. Και τι κάνουμε; Φοβόμαστε μήπως μας πουν σκοταδιστές, ποιοι; Το σκότος το ψηλαφητόν. Εθνικιστές, ποιοι; Οι προδότες. Ρατσιστές, ποιοι; Οι εχθροί των Ελλήνων. Ο Άγιος Νικόλαος, η «εικόνα πραότητος», όταν ο αιρεσιάρχης Άρειος βλασφημούσε τον Υιό και Λόγο του Θεού, χαστούκισε τον βλάσφημο και τον έκλεισαν φυλακή. Ο Κύριος, όμως, τον επαίνεσε και τον δόξασε.

Στο ιστορικό του βιβλίο , «το χρονικό του Καρς», ο Χρήστος Σαμουηλίδης, Κιλκισιώτης συγγραφέας, περιγράφει τα πάθια, τους καημούς και τις σφαγές των Ελλήνων του Καυκάσου και την μετεγκατάστασής τους στην Ελλάδα, όσοι γλύτωσαν από τον αιμοσταγή Κεμάλ. Η σκηνή είναι από τον ερχομό των πλοίων για το «νόστιμον ήμαρ». «Εκείνη την στιγμή κατέφθασαν στο λιμάνι και δυο άνδρες του κλιμακίου της Μίσιας (=η ελληνική αποστολή που θα μετέφερε τους πρόσφυγες στην πατρίδα). Ο ένας βλέποντας την κατάσταση εκνευρίστηκε τόσο πολύ ώστε άρχισε να βρίζει Χριστούς και Παναγίες.  Μόλις τον άκουσαν οι πρόσφυγες που δεν ήταν συνηθισμένοι ούτε να λένε ούτε να ακούνε παρόμοιες βρισιές, έγιναν έξαλλοι και στράφηκαν εναντίον του υβριστή, παρ’ όλο που είδαν ότι ήταν υπερασπιστής τους. Τον άρπαξαν και άρχισαν να τον δέρνουν άγρια». (σελ. 249). Ήταν αληθινοί Έλληνες…

Τώρα εξημερωμένοι και ανιάτως εξευρωπαϊσμένοι ανεχόμαστε τους καντιποτένιους να βλασφημούν την Θεοτόκο.

ΤΡΕΛΟ-ΓΙΑΝΝΗΣ: Τομάρια και… παλιοτόμαρα (trelogiannis.blogspot.com)

Εκείνος που έχει μνησικακία στην ψυχή του…

Ο άγιος Αββάς Μακάριος ο Αιγύπτιος.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Ο αββάς Μακάριος είπε:
Αν θυμόμαστε τα κακά που μας κάνουν οι άνθρωποι, αχρηστεύουμε μέσα μας τη δύναμη της μνήμης του Θεού.

Αν όμως δεν θυμόμαστε τα κακά που υποφέρουμε, θα μείνουμε ανίκητοι από τους δαίμονες.

Ένας γέροντας είπε:
– Αυτός που κλέβει ή λέει ψέματα ή κάνει οποιαδήποτε άλλη αμαρτία, πολλές φορές, αμέσως μετά τη διάπραξή της, αναστενάζει και κατηγορεί τον εαυτό του και έρχεται σε μετάνοια.

Εκείνος όμως που έχει μνησικακία στην ψυχή του, και όταν τρώει και όταν κοιμάται και όταν βαδίζει, κατατρώγεται σαν από σαράκι και έχει πάντα την αμαρτία του αχώριστο σύντροφο η προσευχή του γίνεται κατάρα και οι κόποι του όλοι πάνε χαμένοι, έστω κι αν χύσει το αίμα του για το Χρίστο.

Του αββά Ησαΐα
Αν ένας αδελφός σου κάνει κακό και τον κατηγορήσει κάποιος μπροστά σου, φύλαξε την καρδιά σου, για να μην ανανεωθεί μέσα σου η κακία. Θυμήσου αμέσως τις αμαρτίες που έχεις κάνει ενώπιον του Θεού και που θέλεις να σου συγχωρηθούν, και μην ανταποδώσεις (το κακό) στον πλησίον σου.

Αν ακούσεις ότι κάποιος είπε κακό λόγο για σένα, και τον συναντήσεις κάπου ή σε επισκεφθεί, δώσε, όσο μπορείς, στο πρόσωπό σου έκφραση πρόσχαρη και καλωσυνάτη και μην του πεις τίποτε απ’ όσα άκουσες. Γιατί είναι γραμμένο: «Ος μνησικακεί, παράνομος» [Αυτός που μνησικακεί είναι παράνομος] (Παροιμ. 21:24).

Του αββά Μάρκου
Η κακία, όταν τη μελετάει κανείς με τη σκέψη του, αποθρασύνει την καρδιά. Όταν όμως την καταπολεμάει με εγκράτεια και την ελπίδα, τότε τη συντρίβει.

Από τον τόμο «Μικρός Ευεργετινός» των εκδόσεων της Ιεράς Μονής Παρακλήτου.

Εκείνος που έχει μνησικακία στην ψυχή του… | Πεμπτουσία (pemptousia.gr)

Η ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΚΑΙ ΕΥΤΕΛΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΠΟΜΥΘΟΠΟΙΗΣΕΩΣ (4)

Συνέχεια από: Tετάρτη 29 Δεκεμβρίου 2021

 ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΟΣ ΠΑΝΘΕΙΣΜΟΣ

O ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΟΣ ΠΑΝΘΕΙΣΜΟΣ, λοιπόν, βρίσκεται στο θεμέλιο της απομυθοποιήσεως, του ιστορικισμού και της Εσχατολογίας, με τον οποίο πασχίζουν να φτιάξουν ΝΕΑ Εκκλησία. 

Προπάτωρ της εξελίξεως υπήρξε ο Herbert Spencer. Όπως ο Τζιορντάνο Μπρούνο είχε εξάγει τα συμπεράσματά του απο την αστρονομία του Κέπλερ και κήρυξε την εποχή των επαναστάσεων, στην πραγματικότητα την φιλοσοφία τής περιστροφής, της αστρονομικής περιφοράς των πλανητών, που χάραξε τον υλισμό της αναγεννήσεως. Έτσι και ο Σπένσερ, ολοκλήρωσε τον Δαρβίνο, κηρύσσοντας την εξέλιξη του Σύμπαντος. Την οποία ακολούθησε γρήγορα η εξέλιξη της Βιολογίας, η εξέλιξη στην ψυχολογία κ.τ.λ.

Ο Bruno δέν ερμηνεύθηκε σωστά διότι έντυσε την θεωρία του με Νεοπλατωνικό ένδυμα. Δέν έγινε ποτέ κατανοητό πώς η πίστη της Λατινικής Εκκλησίας ότι ο ήλιος γυρίζει γύρω απο την Γή και ο Θεός δηλαδή γύρω απο τον πάπα, ήταν λιγότερο καταστροφική απο την βεβαιότητα ότι η Γή γυρίζει γύρω απο τον ήλιο. Ποτέ τους οι Αρχαίοι φιλόσοφοι δέν είχαν αναθέσει τέτοιο ρόλο στην Γή, ούτε στον ήλιο. Δέν περιφέρονταν σαν τις άδικες κατάρες με σταθερότητα, με την αιώνια επανάληψη του ιδίου, στην οποία καταδικάστηκε ο μοντέρνος κόσμος, ακολουθώντας την αλαζονεία της Επιστήμης. 

Ο Σπένσερ λοιπόν έγραψε και ένα σημαντικό φιλοσοφικό κείμενο, «Οι πρώτες Αρχές», όπου καταστρέφει τα πάντα ορίζοντας την φιλοσοφία σαν Γένος, εισάγοντας ξανά την πρωτόγονη μονοσήμαντη θέση του Παρμενίδη, απο την οποία μας είχε ελευθερώσει ο Πλάτων. «Η γνώση τού πιό υψηλού βαθμού γενικότητος» θα είναι πλέον η φιλοσοφία. Αέρας κοπανιστός. Και οι επιστημονικές αλήθειες, θα συμπληρώσει, αναπτύσσουν, πλαταίνουν και τελειοποιούν τις γνώσεις της κοινής γνώμης. Η φιλοσοφία είναι μία συνεχής πρόοδος ενοποιήσεως. Η πρώτη αρχή είναι μία επαναδιανομή, ένα συνεχές ξαναμοίρασμα της ύλης και της κινήσεως. Η απόλυτη ακινησία και σταθερότης, το αμετάβλητο, δέν υπάρχει και έτσι κάθε αντικείμενο, υφίσταται κάθε στιγμή μία μετάλλαξη διαθέσεως. Έτσι φτάνει να ορίσει και την εξέλιξη: «Η εξέλιξη είναι μία συσσωμάτωση, συγχώνευση, έως την ολοκλήρωση, ύλης, η οποία συνοδεύεται απο διασκορπισμό κινήσεως, κατά την οποία η ύλη περνά απο μία ακαθόριστη ομογένεια, ασύνδετη, σε μία καθορισμένη ετερογένεια, συνδεδεμένη, γεμάτη ειρμό, ενώ και η διαφυλαχθείσα κίνηση υφίσταται μία παράληλλη μετάλλαξη». 

Ο Παντοκράτωρ υλισμός της εποχής μας. Αφορά την ενότητα ψυχής και σώματος, το συναμφότερον της νεο-Ορθοδοξίας. Ουδεμίαν σχέσιν έχουσα αυτή η ενότης με τον ΝΟΥ. Και η ηθική χάνει κάθε επαφή της με το Ήθος, καταντώντας μία ηθική προσαρμογή στις συνθήκες της ζωής. Ο Χαμελαίων ανακηρύσσεται ο βασιλιάς των ζώων. 

Πέρασαν χρόνια και καιροί. Ο υλισμός βαπτίστηκε ρεαλισμός, νοησιαρχία, ανακάλυψε νέο μεταφυσικό κέντρο, το αληθινό Εγώ στο κέντρο της συνειδητότητος, ιδεαλισμός, Ρομαντισμός, πέρασε απο επαναστάσεις, γενοκτονίες, για να φτάσει σήμερα στον υπαρξισμό και στο πρόσωπο. Στον Σέλλερ. Έναν μυθικό υπαρξιστή, ο οποίος πέρασε απο την ηθική του Κάντ, όπως αναφέρει ο Γκάνταμερ και άφησε πίσω του συντρίμμια. Ο οποίος απέδειξε ότι οι αξίες είναι υλιστικές και προσαρμοζόμενες, χωρίς συγγένεια με τις αρετές. 

Και στο μικρό του πόνημα «Η θέση του ανθρώπου στον κόσμο», μεταφρασμένο και στα Ελληνικά, κατά πρώτον απο τις εκδόσεις Ροές, γράφει: Το πνεύμα ώς καθαρή επικαιρότητα: «Η αρχαία φιλοσοφία των ιδεών που κυριαρχούσε απο τον Ιερό Αυγουστίνο και εντεύθεν, είχε δεχθεί την αρχή «idée ante res», δηλαδή την ύπαρξη μίας «πρόνοιας» κι’ενός σχεδίου της δημιουργίας, το οποίο προηγείτο της πραγματικότητας του κόσμου. Αλλά οι ιδέες δέν είναι ούτε «πρίν» απο τα πράγματα, ούτε μέσα σ’αυτά, ούτε «μετά» απ’αυτά: είναι μαζί μ’αυτά, και γεννιούνται μέσα στο αιώνιο πνεύμα μόνο κατά την πράξη της αέναης δημιουργίας του κόσμου («Creatio Continua»). Έτσι όταν σκεπτόμενοι τις ιδέες συμμετέχουμε στις πράξεις αυτού του αιώνιου πνεύματος, δέν θα μπορούσαμε να πούμε ότι βρίσκουμε ή ανακαλύπτουμε απλά κάτι που ήδη υπάρχει, και που ήδη έχει συσταθεί ανεξάρτητα απο μας, αλλά στ’αλήθεια, συμμετέχουμε τότε εσωτερικά στη δραστηριότητα της παραγωγής και γένεσης των ενταγμένων στον Αιώνιο Λόγο, στην αιώνια αγάπη και στην αιώνια επιθυμία ουσιών, ιδεών, αξιών και στόχων που προέρχονται απο το κέντρο και την πηγή των ίδιων των πραγμάτων. 

Και με τί αντικαθίσταται ο Νούς;; Με το “intellectus archetypus”, που αμφισβητούσε,ακόμη και αυτού την ύπαρξη, ο Κάντ, με την ιδεοποίηση, μία ιδιαζόντως πνευματική πράξη, με την πρωτοτυπία αυτού που ονομάζουμε «πνεύμα», με την πράξη της ιδεοποίησης. «Η μεταστροφή του Βούδα δίνει ένα έξοχο παράδειγμα μίας τέτοιας πράξης ιδεοποίησης. Αφού έμεινε για χρόνια μακρυά απο όλες τις αρνητικές εντυπώσεις, τελικά αντικρύζει έναν φτωχό, έναν ασθενή, έναν νεκρό. Και σ’αυτά τα τρία τυχαία δεδομένα, που υπάρχουν έτσι, εδώ και τώρα, βλέπει αμέσως απλά παραδείγματα,μίας ουσιώδους υφής του κόσμου, την οποία αυτά αρκούν για να αποκαλύψουν. Η σύλληψη λοιπόν των ουσιωδών δομών του κόσμου, ανεξάρτητα απο τον αριθμό των παρατηρήσεων και των συλλογισμών που κάνουμε, και πάνω μόνο σ’ένα παράδειγμα τής ειδητικής περιοχής που εκάστοτε ενδιαφέρει, είναι αυτό ακριβώς που συνιστά την ιδεοποίηση. Η γνώση που αποκτούμε έτσι, ισοδυναμεί, αν και αποκτημένη με ένα παράδειγμα, πρός την άπειρη καθολικότητα όλων των πιθανών πραγμάτων που είναι της αυτής ουσίας. Οι προφανείς γνώσεις που αποκτώνται μ’αυτόν τον τρόπο ισχύουν επέκεινα των ορίων της αισθητής μας εμπειρίας. Ισχύουν και για κάθε δυνατό κόσμο. Και τις ονομάζουμε a’priori κατά παράδοση. 

Αυτές οι γνώσεις της ουσίας, είναι τα «παράθυρα στο απόλυτο», όπως τις ονόμασε ο Hegel απολυτοποιώντας το πεπερασμένο, πρός το Νιρβάνα στην πραγματικότητα (σ’ αυτά τα παράθυρα θα στηριχτεί η ένωση των Εκκλησιών για την Ειρήνη του κόσμου). Αυτή η ουσία λοιπόν που ανακαλύπτουμε, δέν μπορούμε παρά να την εγγράψουμε στο υπερατομικό πνεύμα, σαν ένα κατηγόρημα του υπερατομικού ens a se(καθεαυτού). Ούτε μπορούμε να νοήσουμε την ύπαρξη μίας τέτοιας ουσίας, χωρίς να την σκεφτούμε ώς μία θέση της αιώνιας ορμής, ώς το δεύτερο κατηγόρημα του ens a se. 

Αυτή η ικανότητα διαχωρισμού ύπαρξης και ουσίας συνιστά τόν θεμελιώδη χαρακτήρα του ανθρώπινου πνεύματος. Αυτό που είναι ουσιώδες στον άνθρωπο δέν είναι η γνώση, αλλά η κατοχή της a’priori γνώσεως ή η ικανότητα σύλληψής της. Η λογική οργάνωση επομένως δέν προϋποθέτει καμμία «σταθερότητα» αλλά υπόκειται στην ιστορική μεταβολή. 

Μόνον ο λόγος είναι σταθερός, σαν διάθεση και ικανότητα επεξεργασίας και σχηματισμού (δυνάμει της λειτουργοποίησης αυτών των ειδητικών προφανείων) νέων πάντοτε μορφών σκέψης, των οποίων πρωτοπόροι είναι καταστάσεις που παρέχει η εμπειρία. 

Η ΥΠΑΡΞΗ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ. Βρισκόμαστε ξανά στην καρδιά της προσωκρατικής φιλοσοφίας. 

Ας δούμε μόνον, πρίν συνεχίσουμε, τί λέει η Ορθοδοξία για την αέναη δημιουργία του κόσμου: Άγιος Συμεών, ο Ν, Θεολόγος, Ηθικός λόγος Α,β,4: «Τί κάνει λοιπόν ο δημιουργός των όλων και πλάστης του Θεός; Ο οποίος εγνώριζε πρό καταβολής κόσμου ότι ο Αδάμ εμπρόκειτο να παραβεί την εντολή και προόρισε την κατά παλιγγενεσία ζωή και ανάπλαση του με την ένσαρκη γέννηση του μονογενούς Υιού και Θεού;

Συγκρατεί τα πάντα με την δύναμη, την ευσπλαχνία, και αγαθότητα του, αναστέλλει την ορμή όλων των κτισμάτων και υποτάσσει αμέσως τα πάντα μπροστά του. Έτσι ώστε η κτίση, η οποία κατασκευάστηκε για να υπηρετεί τον άνθρωπο, γενόμενη απο τον φθαρτό φθαρτή, όταν εκείνος πάλι, ανακαινισθεί και γίνει πνευματικός, άφθαρτος και αθάνατος, ελευθερωμένη τότε και αυτή απο την δουλεία, αυτή λοιπόν η κτίση να συνανακαινιστεί μαζί του, να αφθαρτωθεί και να γίνει ολόκληρη πνευματική, διότι αυτό το προόρισε ο πολυεύσπλαχνος Θεός και Κύριος πρό καταβολής του κόσμου»

Συνεχίζεται 

Αμέθυστος.

Marie Louise von Franz --- Puer aeternus (4)

 Συνέχεια από : Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου 2021 

Αιώνιος έφηβος και δημιουργικός GeniusEwiger Jüngling und kreativer Genius

Μέρος πρώτο: “Ο μικρός πρίγκηπας”(Saint-Exupery)

1. Η τραγική έναρξη (μέρος 3)

Τον μύθο τής μάνας που καταβροχθίζει πρέπει φυσικά να τον συνδέσουμε με την μάνα τού Saint-Exupery. Επειδή όμως γνωρίζουμε γι' αυτήν μόνο κάποια επιφανειακά, διστάζω να πώ πολλά περί αυτής. Ήταν σίγουρα μια ισχυρή προσωπικότητα, μια ψηλή, στιβαρή γυναίκα, για την οποία ακούμε πως ήταν γεμάτη ενέργεια, με ενδιαφέρον σε κάθε είδους δραστηριότητα, και η οποία δοκίμασε την τύχη της στο σχέδιο, την ζωγραφική και το γράψιμο. Για ένα ευαίσθητο αγόρι πρέπει να ήταν πολύ δύσκολο να ξεφύγει από την επίδραση μιας τέτοιας μάνας. Λέγεται επίσης πως πάντα προέβλεπε τον θάνατο του γιου της. Μερικές φορές νόμισε πως ήταν νεκρός και φορούσε μεγάλα μαύρα πέπλα, όπως το κάνουν οι Γαλλίδες όταν μείνουν χήρες, και μετά έπρεπε να τα βγάζει γιατί δεν ήταν νεκρός. Το αρχετυπικό σχήμα τής λεγόμενης μάνας-θανάτου ήταν ζωντανό στην ψυχή της.

Το αρχέτυπο τής μάνας-θανάτου φαίνεται ανοικτά στην κοινωνία μας. Έπαθα όμως το σοκ τής ζωής μου όταν είχα τήν εξής εμπειρία. Έπρεπε κάπου να συναντήσω κάποιον, και η οικοδέσποινα είχε ένα γιο, που ήταν Puer aeternus και ήταν πλήρως κάτω από την επίδρασή της. Ήταν πολύ απλοί άνθρωποι. Είχαν ένα φούρνο, όμως ο γιος δεν εργαζόταν, αλλά τριγύριζε φορώντας ρούχα ιππασίας. Ήταν ο τυπικός Don Juan, πολύ κομψός, και κάθε τέσσερις μέρες είχε άλλο κορίτσι. Αυτός ο νεαρός άνδρας πήγε μια μέρα για κολύμπι και πήρε μαζί του και την φίλη του. Είχαν βγει πολύ έξω στην λίμνη της Ζυρίχης, και βρισκόμενοι σε μια κλασσική περίπτωση, και οι δυο βυθίστηκαν. Το κορίτσι σώθηκε, αλλά αυτός ήταν ήδη νεκρός όταν τον είχαν βγάλει στην στεριά. Αυτό το είχα διαβάσει στην εφημερίδα. Όταν όμως ξαναπήγα στο σπίτι εκείνο, συνάντησα την μάνα, που ήταν χήρα, και την συλλυπήθηκα, λέγοντας της πόσο ήμουν σοκαρισμένη όταν άκουσα για το τρομερό ατύχημα. Με προσκάλεσε στο σαλόνι, όπου μια τεράστια φωτογραφία τού γιού της βρισκόταν πάνω στο νεκροκρέβατο, περιβεβλημένη με λουλούδια σαν τάφος ενός ήρωα, και είπε: “Κοιτάξτε τον! Πόσο όμορφος φαίνεται στον θάνατο!” Συμφώνησα, και τότε αυτή χαμογέλασε και είπε: “Τον προτιμώ έτσι παρά να τον χάσω λόγω άλλης γυναίκας.”

Η μεγάλη μητέρα κάνει από τον νεκρό γιό της μια θρησκευτική λατρεία,και αυτός γίνεται ο νεκρός Ταμμούζ, Άδωνις ή Άττις, και μπαίνει στη θέση τής εικόνας τού Θεού. Στην πραγματικότητα αυτός είναι επίσης ο σταυρωμένος Χριστός και αυτή η Παρθένος Μαρία που κλαίει στον σταυρό. Είναι μεγάλη ικανοποίηση να έχει κανείς ένα τέτοιο αρχετυπικό νόημα στη ζωή του. Δεν είναι κανείς απλά η κυρία τάδε που έχασε σε ατύχημα τον γιο της, αλλά η μεγάλη μητέρα, η Παρθένος Μαρία, που θρηνεί κάτω από τον σταυρό-αυτό υψώνει την μητέρα και δίνει στο πένθος της μια βαθύτερη σημασία. Αν ταυτιστεί με λάθος τρόπο με αυτό το γεγονός, τότε έχουμε την κατάσταση όπως εδώ. Είχα σοκαριστεί πολύ από τα λόγια τής γυναίκας, αλλά τότε είπα στον εαυτό μου, πω είχε απλά την αφέλεια να πει αυτό που πολλές άλλες σκέφτονται. Ως απλή γυναίκα το είπε ευθέως: “Καλύτερα έτσι παρά να τον παραδώσει σε άλλη γυναίκα.” Αυτή ήταν η γυναίκα του! Μου φαίνεται πως τα πράγματα ήταν κάπως έτσι και με την μάνα του Saint-Exupery. Αλλιώς γιατί να προϋποθέτει πάντα τον θάνατό του και να φοράει μαύρα πέπλα; Είναι σαν νά ήξερε όλο τον καιρό πως έτσι θα τελείωναν τα πράγματα. Το μόνο που ξέρουμε είναι πως αυτό το τρομακτικό απρόσωπο σχήμα, φαίνεται πως είχε διεισδύσει στην προσωπική της ζωή. Ο Saint-Exupery είχε σίγουρα ένα θετικό μητρικό σύμπλεγμα, που όμως περικλείει πάντα τον κίνδυνο να φαγωθεί από το ασυνείδητο.

Είναι ενδιαφέρον πως, ο Saint-Exupery λέει ότι τριγυρνούσε με την ζωγραφιά και δοκίμαζε, αν μπορούσε να την κάνει κατανοητή στους ανθρώπους. Φαίνεται πως δεν ήταν εντελώς καταδικασμένος, ότι στη προσπάθεια του υπήρχε ακόμη ελπίδα να βρει κατανόηση. Αν έβρισκε κάποιον που θα τον ρωτούσε, τι στο καλό ζωγραφίζει, και του έλεγε πως είναι επικίνδυνο, γιατί σημαίνει αυτό και αυτό! Ήθελε κατανόηση αλλά δεν την πήρε. Νομίζω πως αν ερχόταν σε επαφή με την γνώση τής ψυχολογίας-ίσως αυτό να είναι υπερβολικά αισιόδοξο-τότε θα μπορούσε να γίνει κάτι γι' αυτόν και το πρόβλημά του, γιατί ο ίδιος ήταν πολύ κοντά να βρει την λύση. Κατά τραγική συγκυρία όμως ζούσε σε αυτό τό γαλλικό περιβάλλον όπου δεν υπήρχε καμιά ψυχολογική κατανόηση, και σε ένα τέτοιο περιβάλλον είναι πολύ δύσκολο να πλησιάσει κανείς το ασυνείδητο. Η μοντέρνα γαλλική κουλτούρα είναι για λόγους τοπικούς και εθνικούς αποκομμένη από το ασυνείδητο, ώστε ο Saint-Exupery δεν συνάντησε ποτέ κανένα, ο οποίος θα μπορούσε να του δώσει μια ένδειξη για το τι παιζόταν στην ψυχή του.

Η ιστορία προχωρά στον Μικρό Πρίγκηπα. Έχουμε ήδη ακούσει το μέρος με την βλάβη τού αεροπλάνου στην Σαχάρα, όπου συναντά τον μικρό πρίγκηπα. Προχωρώ με το κείμενο. Η φωνή λέει:

“Ζωγράφισε μου ένα πρόβατο...”

Πήδηξα στα πόδια μου σαν να με διαπέρασε κεραυνός. Έτριψα τα μάτια μου και κοίταξα προσεκτικά. Τότε είδα ένα μικρό, άκρως ασυνήθιστο ανθρωπάριο, που με παρατηρούσε με σοβαρότητα. Εδώ το καλύτερο πορτρέτο του που κατάφερα να κάνω. (Τον ζωγράφισε σαν ένα μικρό Ναπολέοντα. Μια ασυνήθιστη ιδέα και τυπικά γαλλικό μοτίβο! Σημαίνει πως τον βλέπει ως ήρωα εν δυνάμει, ως μεγάλο κατακτητή, και όχι ως παιδικό Genius, που στην πραγματικότητα θα έπρεπε να είναι.) Η εικόνα όμως, σίγουρα δεν είναι τόσο γοητευτική όσο το μοντέλο. Δεν μπορώ να κάνω τίποτα γι' αυτό. Στην ηλικία των έξι ετών, οι μεγάλοι με έριξαν έξω από την σταδιοδρομία μου ως ζωγράφου...

Κοίταζα λοιπόν το φαινόμενο με ορθάνοιχτα και γεμάτα θαυμασμό μάτια. Μην ξεχνάτε πως βρισκόμουν χίλια μίλια πέρα από κάθε κατοικημένη περιοχή. Και το ανθρωπάριο δεν μου φαινόταν πως είχε χαθεί,και επίσης δεν ήταν ημιθανής από κούραση, πείνα, δίψα ή φόβο. Δεν έδινε την εντύπωση ενός παιδιού που χάθηκε στην έρημο, χίλια μίλια από κάθε κατοικημένη περιοχή. Όταν τελικά μπόρεσα να μιλήσω, του είπα:
“Μα...τι κάνεις εδώ;”
Τότε επανέλαβε πολύ απαλά, σαν κάτι πολύ σοβαρό: “Παρακαλώ...ζωγράφισε μου ένα πρόβατο..”
Όταν το μυστικό είναι πολύ εντυπωσιακό, δεν τολμά κανείς να αντισταθεί. Όσο περίεργο και να μου φαινόταν-χίλια μίλια από κάθε ανθρώπινη κατοικία και σε θανάσιμο κίνδυνο-έβγαλα από την τσέπη μου ένα φύλλο χαρτί και μια πένα. Τότε όμως θυμήθηκα, πως πάνω απ' όλα είχα σπουδάσει Γεωγραφία, Ιστορία, Αριθμητική και Γραμματική, και απογοητευμένος είπα στο ανθρωπάριο πως δεν μπορούσα να ζωγραφίσω. Αυτό απάντησε:

“Δεν πειράζει. Ζωγράφισε μου ένα πρόβατο”

Επειδή ποτέ μου δεν είχα ζωγραφίσει πρόβατο, του έκανα ένα από τα δυο σχέδια που κατάφερνα. Αυτό με το κλειστό φίδι. Και εντελώς ξαφνιασμένος άκουσα το ανθρωπάριο να λέει:
“Όχι! Όχι! Δεν θέλω ελέφαντα μέσα σε ένα τεράστιο φίδι. Ένα τεράστιο φίδι είναι πολύ επικίνδυνο, και ένας ελέφαντας χρειάζεται πολλή χώρο. Εγώ χρειάζομαι ένα πρόβατο. Ζωγράφισε μου ένα πρόβατο.”

Το ζωγράφισα λοιπόν. Το ανθρωπάριο κοίταξε πολύ προσεκτικά και τότε είπε: “Όχι! Αυτό είναι ήδη πολύ άρρωστο. Κάνε ένα άλλο.”
Εγώ ζωγράφισα. Ο φίλος μου γέλασε ευγενικά και με νόημα. “Βλέπεις πως αυτό δεν είναι πρόβατο αλλά τράγος. Έχει κέρατα...”
Ξανάκανα την ζωγραφιά. Αλλά απορρίφθηκε όπως και η προηγούμενη: “Αυτό είναι πολύ γέρικο. Θέλω ένα πρόβατο που να ζήσει για πολύ καιρό.”
Η υπομονή μου είχε εξαντληθεί και ήταν ώρα να αρχίσω με την επιδιόρθωση της μηχανής μου, γι' αυτό ορνιθοσκάλισα αυτό το σχέδιο και μουρμούρισα: “Αυτό είναι το κουτί. Το πρόβατο που θες βρίσκεται εκεί μέσα.”

Και ήμουν πολύ ξαφνιασμένος όταν είδα το πρόσωπο του νεαρού κριτικού μου να λάμπει: “Ακριβώς έτσι το είχα επιθυμήσει. Πιστεύεις ότι αυτό το πρόβατο χρειάζεται πολύ χόρτο;”
“Γιατί;”
“Επειδή στο σπίτι μου είναι όλα πολύ μικρά...”
“Θα είναι αρκετά. Σου χάρισα ένα πολύ μικρό πρόβατο.”
Έγειρε το κεφάλι προς την ζωγραφιά: “Όχι τόσο μικρό όσο...Αλλά κοίτα! Κοιμήθηκε...”
Έτσι γνώρισα τον μικρό πρίγκηπα.
Επειδή ο μικρός πρίγκηπας έκανε μόνο ερωτήσεις και δεν απαντούσε σε καμιά, διάρκεσε πολύ, μέχρι να μάθει ο Saint-Exupery, πως ήρθε στη γη από τον αστρικό κόσμο και πως ζούσε σε έναν πολύ μικρό πλανήτη.

Αυτή η θαυμαστή συνάντηση στην έρημο, είναι απόηχος μιας πραγματικής εμπειρίας που είχε ο συγγραφέας. Κάποτε κατέπεσε με το αεροπλάνο του στην Σαχάρα, όμως δεν ήταν μόνος όπως στο διήγημα, αλλά με τον μηχανικό του Prevost. Επειδή από τον τόπο της πτώσης μέχρι την επόμενη όαση, έπρεπε να περπατήσουν πολύ μακριά, πέθαναν σχεδόν από δίψα, και είχαν ήδη ψευδαισθήσεις όταν τους βρήκε ένας Άραβας και τους έδωσε νερό από το κολοκύθι του. Αργότερα τους βρήκαν συνάδελφοι τους. Στην διήγηση είναι ο Saint-Exupery μόνος, χωρίς τον μηχανικό του, που θα ήταν μια θετική μορφή της σκιάς. Και αντί της πραγματικής σωτηρίας τον συναντά κάτι υπερφυσικό. Στην μνήμη τού πραγματικού γεγονότος προστίθεται λοιπόν εδώ μια αρχετυπική φαντασία, και δημιουργείται η απελπιστική αρχική κατάσταση, με την οποία ξεκινούν οι περισσότεροι μύθοι και παραμύθια, και που είναι το σημείο από όπου πηγάζει η εμφάνιση τού υπερφυσικού και μυστηριώδους. Στα παράμύθια ο ήρωας χάνεται συχνά στα δάση ή στην ανοικτή θάλασσα. Με αυτό υπονοείται ψυχολογική κατάσταση, στην οποία η συνειδητή προσωπικότητα με την σοφία της, βρίσκεται στο τέλος της. Είναι ένα αίσθημα αποπροσανατολισμού, χωρίς σκοπό και προοπτική στη ζωή. Σε τέτοιες στιγμές συσσωρεύεται η μπλοκαρισμένη ενέργεια και αποκρυσταλλώνεται σε ασυνείδητα περιεχόμενα, γιατί δεν μπορεί να ρεύσει στη ζωή, τα οποία μπορούν να εκδηλωθούν ως υπερφυσικές εμφανίσεις. Όταν το μπλοκάρισμα είναι προχωρημένο, μπορεί να εμφανιστούν ψευδαισθήσεις, αλλά τουλάχιστον ενεργοποιείται ισχυρώς η ζωή των ονείρων. Σε αυτήν πρέπει να δοθεί προσοχή, γιατί οι μυστηριώδεις εμφανίσεις συναντούνται στα όνειρα. Αυτό συμβαίνει συχνά όταν η μέχρι εκείνη την στιγμή μορφή ζωής έχει καταρρεύσει, και η σύγκρουση μεταξύ της συνειδητής στάσης ζωής και των ασυνείδητων στόχων πρέπει να λυθεί.

Συνεχίζεται.

ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΤΩΡΑ ΠΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ, Η ΟΠΟΙΑ ΕΧΕΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ. ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΤΥΠΟ ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΡΟΧΘΙΖΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ. 

ΔΙΟΤΙ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΝΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΕΠΕΣΕ ΣΤΗΝ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΕΙΑ, Η ΟΠΟΙΑ ΕΒΛΕΠΕ ΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΣΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ.

Αμέθυστος

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ (21) – Marie-Louise von Franz

 Συνέχεια από Πέμπτη 16 Δεκεμβρίου 2021

On dreams and death

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ

Marie–Louise von Franz

Κεφάλαιο 4 (3o μέρος)

Tο σκοτεινό πέρασμα της γέννησης και το πνεύμα της αποθάρρυνσης

Το «σκοτεινό γεγονός της γέννησης» σαν ψυχική εμπειρία περιγράφεται στο κείμενο του Κομάριου, στο οποίο επιστρέφουμε:

«Παρατήρησε το μυστήριο των φιλοσόφων• για λογαριασμό αυτού του μυστηρίου οι προγονοί μας έχουν ορκισθεί να μην το αποκαλύψουν ούτε να το διαδώσουν, επειδή έχει θεϊκή μορφή και θεϊκή επίδραση. Είναι θεϊκό επειδή, έχοντας γίνει ένα με την θεότητα, τελειοποιεί την ουσία με την οποία ενσαρκώνονται τα πνεύματα και ο νεκρός ξαναζωντανεύει και αποκτάει πάλι την πνοή (πνεύμα) που έφυγε από αυτόν και καταλαμβάνεται από αυτήν, και αυτά (το πνεύμα και το σώμα) καταλαμβάνουν το ένα το άλλο. Επειδή το σκοτεινό πνεύμα είναι τόσο γεμάτο από ματαιότητα και αποθάρρυνση (αθυμία), ώστε τα σώματα δεν μπορούν να γίνουν λευκά και δεν μπορούν να πάρουν την ομορφιά και το χρώμα που έχουν αποκτήσει από τον δημιουργό τους, επειδή το σώμα, η ψυχή και το πνεύμα εξασθενούν από την εξάπλωση του σκοταδιού»(23).

Το αρχέγονο σκοτάδι του Υπερπέραν (του “Άδη”) ονομάζεται εδώ “πνεύμα της ματαιότητας” και “πνεύμα της αποθάρρυνσης (αθυμίας)”. Αυτή είναι μία κατάσταση πολύ βαθειάς κατάθλιψης και αίσθησης τέλειας έλλειψης νοήματος (24). Ο θάνατος συχνά αναφέρεται στην αρχαία Ελλάδα σαν “θυμοραίστης”, «αυτός που καταθλίβει την ψυχή». Ο θυμός είναι το θάρρος να αντιμετωπίζουμε την ζωή ή το ένστικτο της ζωής. Η Kübler-Ross έχει περιγράψει αυτή την κατάθλιψη σε πολλές περιπτώσεις ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στον θάνατο, στους οποίους, φυσικά, εμφανίζεται πριν από το πραγματικό τέλος (25). Κατά την γνώμη μου, αυτή η διάθεση βοηθάει τον ετοιμοθάνατο να αποσπάσει αυτή την συνείδησή του από τον εξωτερικό κόσμο• ο κόσμος αυτός αντιμετωπίζεται στις στιγμές κατάθλιψης σαν λίγο ή πολύ χωρίς νόημα, μάταιος, ψεύτικος. Στο παραπάνω όνειρο, είναι τα μάτια που προσβάλλονται από την σκοτεινή ομίχλη, και πρέπει να τα κατανοήσουμε σαν σύμβολα της θέας του εξωτερικού κόσμου, η οποία τώρα πρέπει να σταματήσει για χάρη μιας πλήρους στροφής προς την πλευρά των εσωτερικών εικόνων. Το πνεύμα της αποθάρρυνσης έχει σχέση με το ότι το εγώ έχει ακόμη στραμμένη την προσοχή του προς τον εξωτερικό, υλικό κόσμο και δεν βλέπει ακόμη αρκετά καλά τον «πραγματικό χαρακτήρα της ψυχής». Η Christa Meves αναφέρει το όνειρο μιας εντελώς άθρησκης γυναίκας, που είχε ακολουθήσει μία ορθολογιστική-υλιστική στάση απέναντι στον κόσμο. Το όνειρό της αφήνει να φανεί πολύ καθαρά αυτό το πνεύμα της αποθάρρυνσης.

«Στέκομαι, σε κατάσταση μεγάλης σύγχυσης, μέσα σε μία περιφραγμένη αυλή. Δεν υπάρχει έξοδος. Στην μία πλευρά της αυλής υπάρχουν μεταφορείς σκουπιδιών, που λένε πως δεν μπορώ να βγω έξω από την αυλή, επειδή αυτή είναι μία μηχανή για την καταστροφή των αυτοκινήτων. Ένας άλλος άνδρας έχει την γνώμη πως υπάρχει μία περιστρεφόμενη πόρτα, από την οποία θα μπορούσε να με βγάλει έξω. Αλλά εγώ φοβάμαι ότι αυτό μπορεί να είναι παγίδα, έτσι μένω μέσα στην αυλή και προχωράω κάνοντας κύκλους κατά μήκος των τοίχων. Συμπεριφέρομαι σαν τους άλλους, σαν ένας πεζός, αλλά μέσα μου με βασανίζει ο φόβος ότι δεν θα μπορέσω να βρω το σπίτι μου»(26).

Επειδή αυτή η γυναίκα συνειδητά δεν αναγνώριζε καμμία εσωτερική, πνευματική αξία, παρέμενε ταυτισμένη με το σώμα της. Αλλά όπως δείχνει το όνειρο σε σκληρή γλώσσα, το σώμα πηγαίνει σε ένα σωρό σκουπιδιών. Στα σημερινά όνειρα ένα αυτοκίνητο συμβολίζει το σώμα, ή τον συνηθισμένο τρόπο με τον οποίο μετακινούμαστε στον εξωτερικό κόσμο). Η ονειρευόμενη φοβάται να περάσει μέσα από την περιστρεφόμενη πόρτα, η οποία, σε αυτή την περίπτωση, αντικαθιστά το συνηθισμένο κατά τα άλλα πέρασμα-τούνελ• πολύ χαρακτηριστικά, είναι μία περιστρεφόμενη πόρτα• εάν προσπαθούσε η γυναίκα να περάσει μέσα από αυτήν, η πόρτα θα περιστρεφόταν γύρω από ένα κέντρο, κάνοντας στροφή 180 μοιρών. Μία μεταβολή λοιπόν θα συνέβαινε, εάν μόνο έδειχνε αρκετή εμπιστοσύνη ώστε να ακολουθήσει τον άνδρα που προσφέρεται να την βοηθήσει. Αλλά αυτή νομίζει ότι πρόκειται για μία παγίδα• δηλαδή νομίζει, όπως τόσος πολύς κόσμος, ότι οι θρησκευτικές παραδόσεις είναι απλώς «όπιο για τον λαό» ή όνειρα εκπλήρωσης επιθυμιών. Αποτέλεσμα είναι να παραμείνει δέσμια στο πνεύμα της ματαιότητας, και να τριγυρίζει γύρω από το ίδιο σημείο σε έναν άτυχο φαύλο κύκλο. Αυτή η μελαγχολική μάς θυμίζει μερικές από τις εμπειρίες που περιγράφτηκαν από τον γιατρό Moody, στις οποίες οι ασθενείς του λέγεται πως πέρασαν κάποιο χρονικό διάστημα σε ένα είδος «ενδιάμεσης» περιοχής, όπου πνεύματα-σκιές των νεκρών περιπλανιόνταν άσκοπα (27).

Αυτό που θα μπορούσες να ονομάσεις κεφάλι τους ήταν σκυμμένο προς τα κάτω• είχαν λυπημένη, θλιμμένη όψη• φαίνονταν να σέρνουν τα πόδια τους. Έμοιαζαν αποτυχημένοι, αδιάφοροι, γκρίζοι. Και φαίνεται πως θα έσερναν για πάντα τα πόδια τους περιπλανώμενοι, μη ξέροντας που πηγαίνουν, μη ξέροντας ποιον να ακολουθήσουν ή τί να αναζητήσουν... Έμοιαζαν να είναι πολύ αμήχανοι χωρίς να γνωρίζουν ποιοι είναι ή τί είναι. Φαίνεται σαν να είχαν χάσει οποιαδήποτε γνώση σχετικά με το ποιοι είναι ή τί είναι – δεν είχαν καμμία απολύτως ταυτότητα (28).

Αυτή η σκυθρωπή εικόνα της ζωής μετά τον θάνατο συμφωνεί –πολύ περισσότερο από όσο εκείνες οι «εμπειρίες του φωτός» που επίσης περιέγραφε ο Moody– με τις πολυάριθμες ιστορίες από όλο τον κόσμο σχετικά με τα στοιχεία, φαντάσματα και πνεύματα των νεκρών. Στην εμπειρία μας από τα όνειρα, επίσης, το Υπερπέραν που παρουσιάζει το ασυνείδητο σπάνια παριστάνεται με ωραίες εικόνες. Αντίθετα, συχνά τα όνειρα παρουσιάζουν καταθλιπτικές σκηνές. Αυτό που φαίνεται να έχει αποφασιστική σημασία είναι το πόσο ψυχολογικά ώριμο είναι ένα άτομο μπροστά στον θάνατο, και εάν έχει αναπτύξει ή όχι κάποια σχέση με το Ταυτό.

Αυτή η μεταβολή όσον αφορά τα πράγματα του εξωτερικού κόσμου, περιγράφεται με συγκεκριμένο τρόπο σε ένα όνειρο μιας ηλικιωμένης γυναίκας, που αναφέρει ο δόκτωρ Jay Dunn (29).

Βλέπει ένα κερί αναμμένο επάνω στο πρεβάζι του παραθύρου του δωματίου του νοσοκομείου, και καταλαβαίνει ότι το κερί ξαφνικά σβήνει. Στην συνέχεια αισθάνεται φόβο και αγωνία καθώς το σκοτάδι την τυλίγει. Ξαφνικά, το κερί ανάβει στην άλλη πλευρά του παραθύρου, και αυτή ξυπνάει (30).

Η άρρωστη πέθανε την ίδια μέρα, εντελώς ήρεμα. Το όνειρο που αναφέρεται εδώ περιέχει ένα στοιχείο φόβου και αγωνίας. Με κάποιο τρόπο το κερί περνάει μέσα από το κλεισμένο παράθυρο στην αντίθετη πλευρά, σαν να εξαϋλώθηκε και πάλι να πήρε υλική μορφή σε άλλο μέρος. Η στιγμή της κατάθλιψης και του φόβου είναι πολύ σύντομη σε αυτή την περίπτωση• σε ορισμένα όνειρα κρατάει πολύ περισσότερο.

(Συνεχίζεται)

Αμέθυστος

Σημειώσεις
23. Berthelot: «Συλλογή», τ.2, σ.296, κεφ.4.
24. Σύγκρινε: R. Moody: «Η ζωή μετά την ζωή», σ.30-31.
25. Ιδιαίτερα στο «Σχετικά με τον θάνατο», κεφάλαιο 5.
26. «Πέρα από τον θάνατο», σ.74 κ.ε.
27. «Σκέψεις για την ζωή μετά την ζωή», σ.18 κ.ε.
28. Αυτόθι.
29. Σημείωση στο έργο του Fortier: «Τα όνειρα και η προετοιμασία για τον θάνατο». Αυτή η εξαίρετη μελέτη αναφέρει τις σειρές ονείρων τριών ετοιμοθάνατων ασθενών.
30. Αυτόθι.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ (105)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 

Συνέχεια από Πέμπτη, 16 Δεκεμβρίου 2021

                                        Jacob Burckhard

                                               ΤΟΜΟΣ 2^ος

                    ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ:  ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

ΙΙΙ. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ – 6

       Ακόμη και ένας δούλος μπορούσε να ανακηρυχθεί, υπό εξαιρετικά ιδιαίτερες συνθήκες, ήρωας, όπως συνέβη για παράδειγμα στη Χίο, ένα νησί με πολυάριθμούς δούλους, περί το 300 π.Χ.. Ο ευφυής αρχηγός μιας εξέγερσης των δούλων Δρίμακος, που εξανάγκασε την πόλη να δεχθεί κάποιον λογικό συμβιβασμό, τον οποίο στη συνέχεια αυτή παραβίασε επικηρύσσοντας την κεφαλή του, έπεισε στα γεράματά του ένα αγαπημένο του πρόσωπο να του πάρει το κεφάλι για να εισπράξει την επικήρυξη! Όταν οι δούλοι ξανάρχισαν αργότερα τις λεηλασίες και τις βιαιότητες, οι κάτοικοι της Χίου θυμήθηκαν τη μετριοπάθεια και δικαιοφροσύνη τού νεκρού πλέον άνδρα και ανήγειραν ένα ηρώο προς τιμήν του στην εξοχή, αποκαλώντας τον «καλοπροαίρετο ήρωα». Λέγεται ότι ακόμη και οι δούλοι που είχαν διαφύγει πρόσφεραν στο μνήμα του μερίδιο από τις λεηλασίες· εις ανταπόδοση ο Δρίμακος εμφανιζόταν στον ύπνο πολλών πολιτών, προειδοποιώντας τους για τις επικείμενες εξεγέρσεις, κι εκείνοι αφιέρωναν με τη σειρά τους προσφορές στο ηρώο του. Εδώ όλα μοιάζουν να έχουν κάποιο νόημα, θα ήταν όμως ενδιαφέρον να γνωρίζαμε και τον τρόπο σκέψης ή και τον προβληματισμό τών κατοίκων τής Χίου τη στιγμή που μετέβαλαν τις προθέσεις τους και αποφάσιζαν  να τιμήσουν έναν νεκρό, που είχε αποτελέσει φόβητρο.

     Οι ήρωες εμφανίζονταν, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, συχνά στα όνειρα· υπήρχαν όμως και άλλοι τρόποι επικοινωνίας: παράξενοι θόρυβοι ακούγονταν συχνά μέσα από τούς τάφους τους. Ο Παυσανίας αναφέρει χλιμιντρίσματα αλόγων και ιαχές μάχης που ακούγονταν τις νύχτες από τον ομαδικό τάφο τών νεκρών Αθηναίων· όποιος επεδίωκε  να γίνει σκόπιμα μάρτυς αυτών τών ακουσμάτων, υφίστατο δυσάρεστες συνέπειες, εκείνος όμως που γινόταν κατά τύχη μάρτυς τους δεν κινδύνευε από την οργή αυτών τών δαιμόνων. Οι «δαίμονες» ήταν εξάλλου, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, θεωρητικά μια κατηγορία υπάρξεων ανώτερης κλίμακας από τούς ήρωες, παρότι ο όρος «δαίμων» είχε αποκτήσει, πέρα από τις τόσο διαφορετικές σημασίες που του απέδιδαν, και αυτήν τού φαντάσματος στη λαϊκή συνείδηση. Στον βαθμό που ένας ήρωας γινόταν επίσης φάντασμα, μπορούσε να του αποδωθεί, σ’ αυτήν την χωρίς επίσημη καθοδήγηση θρησκεία, και η ονομασία τού «δαίμονα», κάτι που θα το τεκμηριώσουμε και με άλλες αποδείξεις. Το γεγονός ότι ο περιφραγμένος με ένα πέτρινο τείχος περίβολος ενός ηρωικού μνήματος το καθιστούσε απροσπέλαστο, δεν είχε ως μοναδική αιτία την προστασία του από τη βεβήλωση· ήταν εξίσου προφανές ότι δεν ήθελαν να διαταράξουν τον ύπνο τού ήρωα, και ήλπιζαν ότι το φάντασμά του δεν θα μετακινηθεί.  Οι πλέον παράξενες φαντασιώσεις συμβαδίζουν με τον τρόμο που ενέπνεαν αυτά τα όντα. Ένας ήρωας μπορούσε, για παράδειγμα, να αναδεύεται στον τάφο του, επειδή κάποιοι σύντροφοί του από όταν ήταν στη ζωή, αδικούνταν ή δολοφονούνταν. Η οργή τού κήρυκα των Ατρειδών Ταλθύβιου, και η εκτέλεση των Περσών αγγελιοφόρων την εποχή τού Δαρείου, απαιτούσαν ως εξιλέωση, σύμφωνα με την έγκυρη βεβαιότητα του Ηρόδοτου, τον θάνατο του Μιλτιάδη, καθώς και των δύο απεσταλμένων τής Σπάρτης στην Περσία, δύο αιώνες αργότερα. Αλλά το μίσος ενός ήρωα μπορούσε να στραφεί και εναντίον όλων τών συντρόφων εκείνου που τον είχε προσβάλει: κανένας κήρυκας δεν επιτρεπόταν να πλησιάσει στον τάφο τού Οκριδίωνος στη Ρόδο, επειδή  ένας κήρυκας είχε συνδράμει στο παρελθόν στην απαγωγή τής μνηστής του. Σ’ αυτήν την κατηγορία τού μίσους ανήκει επίσης ο φθόνος που προκάλεσε σε έναν ήρωα μια γυναικεία προδοσία· η δολοφονία τού Εύνοστου υποκινήθηκε από μια γυναίκα, στη μυθική εποχή στην Τανάγρα· και καμιά γυναίκα δεν επιτρεπόταν έκτοτε να πλησιάσει στο ηρώο του και το άλσος που το περιέβαλε, ενώ αν συνέβαινε κάποιος σεισμός, μια ξηρασία η κάποια άλλη συμφορά, ερευνούσαν αμέσως το ενδεχόμενο να είχε διαπραχθεί μια τέτοια ιεροσυλία. Στην περίπτωση του Εύνοστου, ο ήρωας εγκατέλειπε καμιά φορά, ακόμη και την εποχή τού Παυσανία, το μνήμα του, και τον έβλεπαν να πορεύεται προς την ακτή, σαν να επρόκειτο να κολυμπήσει.

    Εκτός όμως από αυτά τα συμβάντα σε σχέση με τους ηρωικούς τάφους, υπήρχαν περιπτώσεις ηρώων, των οποίων κάποια τμήματα των λειψάνων δεν είχαν ακόμη ταφεί, με αποτέλεσμα αυτός ο ήρωας – όπως εκείνος ο δυστυχής Ελπήνωρ στην Οδύσσεια – να εμφανίζεται συνεχώς στους πάντες. Την περιοχή τού Ορχομενού στη Βοιωτία ταλαιπωρούσε με τη συνεχή εμφάνισή του το φάντασμα του Ακταίωνα, που είχε φωλιάσει πάνω σ’ έναν βράχο. Το μαντείο τών Δελφών απεφάνθη, ότι έπρεπε να αναζητηθούν τα υπολείμματα του Ακταίωνα για να ταφούν, και να κατασκευασθεί ένα ορειχάλκινο ομοίωμα του φαντάσματος, για να προσαρτηθεί πάνω σε βράχο με σιδερένια δεσμά. Οι εντολές τού Μαντείου εκτελέστηκαν, και ο Παυσανίας, που πρόλαβε να δει το άγαλμα, προσθέτει: «Και κάθε χρόνο εξακολουθούν να προσφέρονται στον Ακταίωνα τιμές ήρωα».

         Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, και παρότι ο ήρωας εξακολουθούσε να αποτελεί αντικείμενο λατρείας, υπήρξε ίσως επίσης ένας επικίνδυνος «κόβαλος» (κακόβουλος δαίμων). Υπάρχει μάλιστα ένας πολύ διαφωτιστικός μύθος, από τη συλλογή τού Βαβρίου, σχετικά μ’ αυτήν την αλλαγή αντιλήψεων: Υπήρχε σ’ ένα αγρόκτημα κάποιος ηρωικός τάφος· ο χωρικός που κατέθετε τις προσφορές του, στεφάνους και αναθήματα, ζήτησε από τον ήρωα να του εξασφαλίσει αφθονία αγαθών· αυτός τού εμφανίστηκε τότε σε όνειρο και του είπε:  «Ένας ήρωας δεν θα σου προσφέρει τίποτε το καλό· μόνο από τούς θεούς μπορείς να το περιμένεις· εμείς μοιράζουμε μόνο το κακό που κατατρέχει τούς ανθρώπους· μπορείς λοιπόν να προσεύχεσαι σε μένα μόνον αν θέλεις κάτι το κακό· κι αν μου ζητήσεις ένα κακό,  μπορεί να σου εξασφαλίσω και μύρια». Βρίσκουμε δε ανάμεσα στα ρητά και τις παροιμίες τών Αλεξανδρινών και το εξής: «Αντί να πει κανείς: δεν είμαι απ’ αυτούς που δεν προσφέρουν τίποτε το καλό στον κόσμο, έλεγε: δεν είμαι ήρωας»· διότι οι ήρωες είναι περισσότερο διατεθειμένοι να βλάψουν παρά να ωφελήσουν, όπως προσθέτει ο σχολιαστής.

     Εξαιρετικά ανησυχητικό ήταν ασφαλώς και το να επισκεφτεί τη σύζυγο ενός αγρότη ένας ήρωας με τη μορφή τού επιβήτορα. Ο Ηρόδοτος, που μας διασώζει την ακόλουθη ιστορία, ήταν γνωστός για τον αρνητικό τρόπο με τον οποίον αναφερόταν στην υποθέσεις τών Σπαρτιατών, στο ίδιο ακριβώς πνεύμα με τη ζηλόφθονη κακία που ενέπνεε τις σχετικές συζητήσεις τών Αθηναίων (αλλά και τις κρυφές ίσως συζητήσεις τών δυσαρεστημένων Σπαρτιατών)· η διήγηση του Ηρόδοτου αγγίζει πάντως την ουσία τού πνεύματος της εποχής. Ο βασιλεύς Δημάρατος της Σπάρτης ζήτησε από τη μητέρα του, αφού προσέφερε ένα βόδι ως επίσημη θυσία στον βωμό τού Δία «προστάτη τού αγροκτήματος», να του μιλήσει για την καταγωγή του, και εκείνη τού αποκάλυψε ότι, αν δεν ήταν γιός τού Αρίστωνα, ήταν πάντως γιός τού ήρωα Αστρόβακου, του οποίου το μνήμα βρισκόταν στην αυλή τού βασιλικού ανακτόρου, διότι αυτός που την είχε επισκεφθεί την επίμαχη νύχτα είχε στεφανωμένη την κεφαλή του, και τα στεφάνια αυτά προέρχονταν από τον τάφο τού συγκεκριμένου ήρωα.

      Οι ήρωες δεν εμφανίζονται όμως απλώς ως μνησίκακοι, αλλά και ως «πλήκται», περισσότερο κατά τη διάρκεια της νύχτας παρά την ημέρα, και το γεγονός ότι παρουσιάζονται να πίνουν από τεράστιες κούπες απέβλεπε στο να αιτιολογήσει μάλλον τη μέθη τους, παρά τη μεγαλοσύνη τους. Συμπέρασμα: εκείνος που είχε υπάρξει θύμα κακοποίησης προτιμούσε να κατηγορήσει ίσως έναν ήρωα, παρά έναν φίλο.

     Η εμπάθεια και η δεισιδαιμονία που φώλιαζαν στις καρδιές τών Ελλήνων ξεσπούσαν στη διάρκεια των μεγάλων αθλητικών αγώνων, τόσο μεταξύ των διαγωνιζομένων όσο και μεταξύ τών θεατών. Στον ιππόδρομο της Ολυμπίας υπήρχε ένα είδος κυκλικού βωμού, αποκαλούμενου ο Τρόμος τών αλόγων (Ταράξιππος), κατοικία ενός μοχθηρού πνεύματος, το οποίο προσπαθούσαν να εξευμενίσουν με θυσίες πριν τις αρματοδρομίες. Πολλοί πίστευαν ότι σ’ αυτόν τον βωμό είχε ταφεί κάποιος ήρωας, ίσως ο Αλκάθοος, ο οποίος είχε ηττηθεί άλλοτε, όπως και όλοι σχεδόν οι μνηστήρες τής Ιπποδάμειας, στις ιπποδρομίες, και φθονούσε τώρα τούς αγωνιζομένους, ήταν, με άλλα λόγια, ένας κακόβουλος δαίμων.

(συνεχίζεται)

ΑΠΟ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΔΑΙΜΟΝΩΝ ΜΑΣ ΑΠΑΛΛΑΞΕ Ο ΚΥΡΙΟΣ