«Βούλιαξαν» οι πόλεις σε όλη τη χώρα: Εκατομμύρια Έλληνες ζητούν δικαιοσύνη για τα Τέμπη ( φωτό)

Θεόφραστος Ανδρεόπουλος | email: andreopoulos@pronews.gr

«Βούλιαξαν» οι πόλεις σε όλη την Ελλάδα από εκατομμύρια Έλληνες που βγήκαν στους δρόμους και στις πλατείες και ζητούν δικαιοσύνη για τα Τέμπη!

Σύμφωνα με πληροφορίες έχουν οργανωθεί 350 συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα!

Δεν καταγράφηκαν ποτέ τόσο μεγάλες συγκεντρώσεις οι οποίες μάλιστα να μην έχουν οργανωθεί-«καπελωθεί» από διάφορους που αποσκοπούν σε πολιτικά οφέλη.

Πρόκειται για την έκφραση της οργής του λαού, πέραν πολιτικών χρωμάτων και πολιτικών σκοπιμοτήτων.

«Βούλιαξαν» οι πόλεις σε όλη τη χώρα: Εκατομμύρια Έλληνες ζητούν δικαιοσύνη για τα Τέμπη (βίντεο – φωτό – Pronews.gr

Προς τον Τρίτο Ναό, η έσχατη βλασφημία κατά του Χριστού

Maurizio Blondet

Ο δημοσιογράφος σας έγραψε για αυτό πριν από περισσότερα από 20 χρόνια. Για τους νεότερους, αναφέρω αυτή την εξαιρετική αναφορά του θέματος – τυπικά αποκαλυπτική – από τον καθολικό ιστότοπο Life Site News

Μεταξύ των συνεπειών της στρατιωτικής εκστρατείας του Ισραήλ στη Γάζα που διαρκεί περισσότερο από ένα χρόνο είναι ο ανανεωμένος ενθουσιασμός τόσο μεταξύ των Εβραίων όσο και των Χριστιανών Σιωνιστών για την κατασκευή ενός λεγόμενου «τρίτου ναού» στην Ιερουσαλήμ.

Τον περασμένο Αύγουστο, για παράδειγμα, ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Itamar Ben-Gvir επισκέφτηκε το Όρος του Ναού (για έκτη φορά) όπου ζήτησε το δικαίωμα των Εβραίων να προσεύχονται στον χώρο και να χτίσουν μια συναγωγή. Η ισραηλινή καθημερινή εφημερίδα Haaretz, η οποία κάλυψε το γεγονός, το χαρακτήρισε «πράξη εξαπάτησης», αποκρύπτοντας τον μακροπρόθεσμο στόχο της ισοπέδωσης των ισλαμικών κατασκευών στο Όρος του Ναού και της ανέγερσης του Τρίτου Ναού.[1]

Νωρίτερα πέρυσι, σε τηλεοπτική συνέντευξη, ένα ακροδεξιό μέλος της Κνεσέτ ενέκρινε την κατασκευή του τρίτου ναού όπου «θα μπορούμε να φάμε… από τις θυσίες του Πάσχα. [2] Μετά τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο, ο Yosef Berger, ο ραβίνος που ήταν υπεύθυνος για τον Τάφο του Βασιλιά Ντέιβιντ, δήλωσε ότι «Όπως ο Κύρος, ο Θεός έβαλε τον Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία για να χτίσει τον Ναό και να ανοίξει το δρόμο για τον Μοσιάχ [Μεσσία]».[3]

Μεταξύ των αμερικανικών τάξεων, οι δημοσιογράφοι ανακάλυψαν μια ομιλία του 2018 του Πιτ Χέγκσεθ, του νέου υπουργού Άμυνας του Ντόναλντ Τραμπ, στην οποία φαινόταν να υποστηρίζει το «θαύμα της αποκατάστασης του ναού».[4] Το περιοδικό Jewish Currents σημείωσε πρόσφατα ότι αξιόλογοι Ρεπουμπλικανοί, όπως ο πρώην Αντιπρόεδρος Mike Pence, ο εκπρόσωπος Jim Jordan και ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ron DeSantis, είχαν συναντηθεί με μέλη ριζοσπαστικών οργανώσεων Kahanist που αποτελούν μέρος της ραχοκοκαλιάς του κινήματος Third Temple Israel.[5]

Σίγουρα η κάλυψη των μέσων ενημέρωσης από τον Οκτώβριο του 2023 επικεντρώθηκε στη φρικτή εκστρατεία στη Γάζα, ακολουθούμενη από την εκεχειρία του Ιανουαρίου 2025 που τέθηκε σε ισχύ μία ημέρα πριν από τη δεύτερη ορκωμοσία του Τραμπ. Την περίοδο αυτή η πιθανή ανέγερση τρίτου ναού δεν ήταν παρά ένα δημοσιογραφικό σχόλιο. Ωστόσο, σε στενούς κύκλους, το ενδιαφέρον του Ισραήλ για την οικοδόμηση του Τρίτου Ναού φαίνεται τώρα να είναι στο ίδιο επίπεδο με την κατεδάφιση της Γάζας, την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης, ακόμη και μια φτηνή αρπαγή γης στη Συρία.

Υπό τη νέα και έντονα φιλοσιωνιστική κυβέρνηση Τραμπ, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα υποστηρίξουν –ή τουλάχιστον θα αντιταχθούν– σε μια ισραηλινή πρωτοβουλία για την κατασκευή του Τρίτου Ναού.[6] Εκτός από τις τεράστιες διεθνείς προεκτάσεις μιας τέτοιας πράξης, ο Καθολικός –και κάθε σοβαρός χριστιανός– πρέπει να αναλογιστεί τις ηθικές και πνευματικές συνέπειες.

Αν κάποιος κρίνει τη σιωνιστική επιχείρηση του Ισραήλ με τις δύο μεγάλες εντολές του Χριστού (αγάπη για τον Θεό και αγάπη για τον πλησίον), θα λάμβανε αποτυχημένους βαθμούς και στις δύο κατηγορίες (όχι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ή οι περισσότερες χώρες θα τα πήγαιναν καλύτερα).

Ωστόσο, η οικοδόμηση του Τρίτου Ναού, με την προφανή αναβίωση του Μωσαϊκού Νόμου και της θυσίας ζώων, αντιπροσωπεύει μια προσβολή στον ουρανό που απορρίπτει ανοιχτά τη λύτρωση τόσο των Εβραίων όσο και των Εθνών από τον Ιησού Χριστό.

Διαφέρει ποιοτικά από πολλές άλλες θεσμικές αμαρτίες της ανθρωπότητας τα τελευταία δύο χιλιάδες χρόνια. Και στον βαθμό που οι Εθνικοί δεν αντιτίθενται στον ναό, τον υποστηρίζουν.[7] Οι ενέργειες τόσο του Θεού όσο και των Εβραίων σε όλη την ιστορία σχετικά με την έννοια του «ναού» είναι ενδιαφέρουσες και αξίζουν μια πιο προσεκτική ματιά.

Verso il Terzo Tempio, ultima bestemmia a Cristo

Η ένθεη ελευθερία του Οικουμενικού Πατριάρχη

Του Αρχιμανδρίτου του Οικουμενικού Θρόνου Γεράσιμου Φραγκουλάκη

Αννόβερο Γερμανίας

Στον Κατηχητήριο Λόγο του ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος μάς εύχεται να διαβούμε την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή μεταξύ άλλων και με «ένθεον ελευθερία». Τι είναι όμως η ένθεος ελευθερία; Είναι η ελευθερία που προκύπτει από την άμεση σχέση με τον Θεό και είναι απαλλαγμένη από τους περιορισμούς του εγώ, τα υλικά δεσμά και τις κοινωνικές πιέσεις. Δεν είναι βεβαίως τυχαία αυτή η αναφορά, αλλά αποτελεί βιωματική κατάσταση για τον Πατριάρχη. Μέσα από την ένθεο ελευθερία αναδύεται η αληθινή φύση του Παναγιωτάτου και ο ρόλος του ως ηγέτη και ποιμένα, και βιώνει αυτήν την ελευθερία κατά τρόπο που υπερβαίνει τα συνηθισμένα ανθρώπινα όρια, Δεν είναι απλώς μια πνευματική ιδέα αλλά ως βιωματική εμπειρία καθοδηγεί τις αποφάσεις και τις πράξεις του.[ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΣ. ΜΙΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΤΟΝ ΚΑΘΟΔΗΓΕΙ Η ΟΠΟΙΑ ΤΟΝ ΚΑΤΕΧΕΙ. ΑΥΤΟ ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ]

Όσοι έχουν γνωρίσει, έστω και για λίγο, [ΣΤΑ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ]την καθημερινότητα του Πατριάρχου θα έχουν διαπιστώσει ότι αφιερώνει πολύ χρόνο στην προσευχή. Οι ιερές ακολουθίες, η πνευματική μελέτη και οι προσωπικές του προσευχές σφυρηλατούν και εμβαθύνουν τη σχέση του με τον Θεό κι έτσι αποκτά εσωτερική ειρήνη και καθαρότητα σκέψης, καταστάσεις απαραίτητες για να καθοδηγεί με σοφία και αγάπη. Τον κάθε άνθρωπο τον βλέπει ως εικόνα Θεού και προσπαθεί πάντα να προσφέρει βοήθεια, στήριξη και παρηγοριά σε όσους έχουν ανάγκη, δείγματα και αυτά της ένθεης ελευθερίας που εκδηλώνεται μέσω της διακονίας και της αγάπης προς τον συνάνθρωπο. Οι αποφάσεις του είναι σύμφωνες με την ηθική και τις αξίες της Ορθοδοξίας και παραμένει ακλόνητος σε αυτές ακόμα και μπροστά σε δύσκολες καταστάσεις. Με οδηγό του πάντα την πνευματική ελευθερία ό,τι πράττει χαρακτηρίζεται από δικαιοσύνη και ακεραιότητα, ελεύθερος δε από προκαταλήψεις και διακρίσεις αναδεικνύεται όχι μόνο ηγέτης της Ορθοδοξίας αλλά και διεθνής πνευματικός ηγέτης. Η ένθεη ελευθερία του επιτρέπει να προάγει τον διάλογο και τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών θρησκειών και πολιτισμών. Η εσωτερική του ειρήνη και η πνευματική του σοφία τον καθιστούν μια φωνή ειρήνης και συμφιλίωσης σε έναν κόσμο που συχνά διαιρείται από συγκρούσεις και εντάσεις.

Μεταξύ των άλλων τρόπων η ένθεη ελευθερία του Οικουμενικού Πατριάρχου εκδηλώνεται και από την αφοσίωσή του στην προστασία του περιβάλλοντος. Η φύση, δώρο Θεού, πιστεύει ότι πρέπει να τυγχάνει του σεβασμού και της αγάπης των ανθρώπων και τον δικό του σεβασμό και αγάπη προβάλλει με τις πρωτοβουλίες του για την οικολογική ευαισθητοποίηση και την βιώσιμη ανάπτυξη.

Η ένθεη ελευθερία του Οικουμενικού Πατριάρχου αποτελεί πηγή δύναμης και έμπνευσης για εκείνον αλλά και για όλους μας. Μέσα από αυτήν την ελευθερία, ζει μια ζωή γεμάτη νόημα, αγάπη και θυσιαστική διακονία προς τον συνάνθρωπο. Η πνευματική του πορεία είναι παράδειγμα προς μίμηση και δείχνει τον δρόμο προς την αληθινή ελευθερία που πηγάζει από την ένωση με το Θεό.

Η ένθεη ελευθερία του Οικουμενικού Πατριάρχη - Φως Φαναρίου

ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΓΛΕΙΠΤΑ ΤΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ.

Ανώνυμος είπε...

Ζαχ Κεφ Ηʹ 7 – 17
Τάδε λέγει Κύριος Παντοκράτωρ· Ἰδού, ἐγὼ σῴζω τὸν λαόν μου ἀπὸ γῆς ἀνατολῶν, καὶ ἀπὸ γῆς δυσμῶν, καὶ εἰσάξω αὐτὸν εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ, καὶ κατασκηνώσω ἐν μέσῳ Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς Θεόν, ἐν ἀληθείᾳ, καὶ ἐν δικαιοσύνῃ. Τάδε λέγει Κύριος Παντοκράτωρ· Κατισχυέτωσαν αἱ χεῖρες ὑμῶν τῶν ἀκουόντων ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις τοὺς λόγους τούτους, ἐκ στόματος τῶν Προφητῶν, ἀφʼ ἧς ἡμέρας τεθεμελίωται ὁ οἶκος Κυρίου Παντοκράτορος, καὶ ὁ Ναός, ἀφʼ οὗ ᾠκοδόμηται. Διότι πρὸ τῶν ἡμερῶν ἐκείνων, ὁ μισθὸς τῶν ἀνθρώπων οὐκ ἔσται εἰς ὄνησιν, καὶ ὁ μισθὸς τῶν κτηνῶν οὐχ ὑπάρξει, καὶ τῷ ἐκπορευομένῳ, καὶ τῷ εἰσπορευομένῳ, οὐκ ἔσται εἰρήνη ἀπὸ τῆς θλίψεως, καὶ ἐξαποστελῶ πάντας τοὺς ἀνθρώπους, ἕκαστον ἐπὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ. Καὶ νῦν, οὐ κατὰ τὰς ἡμέρας τὰς ἔμπροσθεν ἐγὼ ποιῶ τοῖς καταλοίποις τοῦ λαοῦ τούτου, λέγει Κύριος Παντοκράτωρ, ἀλλʼ ἢ δείξω εἰρήνην· ἡ ἄμπελος δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς, καὶ ἡ γῆ δώσει τὰ γεννήματα αὐτῆς, καὶ ὁ οὐρανὸς δώσει τὴν δρόσον αὐτοῦ, καὶ κατακληρονομήσω τοῖς καταλοίποις τοῦ λαοῦ μου ταῦτα πάντα. Καὶ ἔσται, ὃν τρόπον ἦτε ἐν κατάρᾳ ἐν τοῖς ἔθνεσιν ὁ οἶκος Ἰούδα, καὶ ὁ οἶκος Ἰσραήλ, οὕτω διασώσω ὑμᾶς, καὶ ἔσεσθε ἐν εὐλογίᾳ, θαρσεῖτε, καὶ κατισχύετε ἐν ταῖς χερσὶν ὑμῶν, διότι τάδε λέγει Κύριος Παντοκράτωρ. Ὃν τρόπον διενοήθην τοῦ κακῶσαι ὑμᾶς, ἐν τῷ παροργίσαι με τοὺς πατέρας ὑμῶν, λέγει Κύριος Παντοκράτωρ, καὶ οὐ μετενόησα, οὕτω παρατέταγμαι καὶ διανενόημαι, ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις, τοῦ καλῶς ποιῆσαι τῇ Ἱερουσαλήμ, καὶ τῷ οἴκῳ Ἰούδα, θαρσεῖτε. Οὗτοι οἱ λόγοι, οὓς ποιήσετε, λαλεῖτε ἀλήθειαν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, ἀλήθειαν καὶ κρῖμα εἰρηνικὸν κρίνετε ἐν ταῖς πύλαις ὑμῶν, καὶ ἕκαστος τὴν κακίαν τοῦ πλησίον αὐτοῦ μὴ λογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, καὶ ὅρκον ψευδῆ μὴ ἀγαπᾶτε· διότι ταῦτα πάντα ἐμίσησα, λέγει Κύριος Παντοκράτωρ

Β. Καλογήρου: Οι κινήσεις που κατέγραψε ο δορυφόρος στο σημείο που βρέθηκε νεκρός | Ethnos

Β. Καλογήρου: Οι κινήσεις που κατέγραψε ο δορυφόρος στο σημείο που βρέθηκε νεκρός | Ethnos

Ανατροπή σοκ από Trump - Παρατείνει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας για έναν ακόμη χρόνο - Putin: Οι Ηνωμένες Πολιτείες αυτοκτονούν

Ο Trump, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όλα τα περιοριστικά μέτρα «θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ μετά τις 6 Μαρτίου 2025»

Οι κυρώσεις κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας, που τώρα παρατείνονται από τον Trump, επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση του 46ου Προέδρου των ΗΠΑ, Joe Biden, στις 21 Φεβρουαρίου 2022, την κυβέρνηση του Donald Trump κατά την πρώτη του προεδρική θητεία στις 20 Σεπτεμβρίου 2018, καθώς και την κυβέρνηση του 44ου Προέδρου των ΗΠΑ, Barack Obama, στις 6, 16 και 20 Μαρτίου, καθώς και στις 19 Δεκεμβρίου 2014, αναφορικά με την Κριμαία.
Όπως τόνισε ο Trump, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όλα αυτά τα περιοριστικά μέτρα «θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ μετά τις 6 Μαρτίου 2025».
«Οι ενέργειες και οι πολιτικές που αντιμετωπίζονται σε αυτά τα Εκτελεστικά Διατάγματα εξακολουθούν να συνιστούν μια ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή για την εθνική ασφάλεια και τα συμφέροντα εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο επικεφαλής της κυβέρνησης στην Ουάσινγκτον σε υπόμνημα που δημοσιεύθηκε στην Federal Register (επίσημη συλλογή εγγράφων της κυβέρνησης των ΗΠΑ).
«Ως εκ τούτου, <...> παρατείνω την κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω κυρώσεων που κηρύχθηκε με το Εκτελεστικό Διάταγμα 13660 για έναν ακόμη χρόνο», πρόσθεσε ο Trump.

Trump: Πρώτα η συμφωνία, μετά η άρση των κυρώσεων - Putin: Αυτοκτονείς διπλωματικά

Ανατροπή σοκ από Trump - Παρατείνει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας για έναν ακόμη χρόνο - Putin: Οι Ηνωμένες Πολιτείες αυτοκτονούν

TΡΟΜΑΞΕ ΠΟΛΥ Ο ΠΟΥΤΙΝ, ΔΥΝΑΤΕ.

 ΕΜΑΘΕ ΟΤΙ ΟΛΑ ΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΖΗΤΟΥΣΕ ΤΑ ΚΑΤΕΧΕΙ ΗΔΗ Ο ΠΟΥΤΙΝ.

Ανώνυμος είπε...

https://www.berliner-zeitung.de/news/ukrainekrieg-trump-verlaengert-russland-sanktionen-um-ein-weiteres-jahr-li.2302968
Berliner Zeitung
28.02.2025
Katerina Alexandridi
Ο Τραμπ παρατείνει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας για ακόμη ένα έτος.
Η Ρωσία και οι ΗΠΑ έχουν επανεκκινήσει τον διάλογό τους. Παρ' όλα αυτά, ο Τραμπ επέκτεινε τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, διέταξε την παράταση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκε μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2014, καθώς και των σχετικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Αυτό προκύπτει από εκτελεστικό διάταγμα που δημοσιεύθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης στο Ομοσπονδιακό Μητρώο των ΗΠΑ. Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της αμερικανικής κυβέρνησης, το έγγραφο με τίτλο «Ουκρανία: Συνέχιση της κατάστασης εθνικής έκτακτης ανάγκης» θα δημοσιευθεί επίσημα σήμερα, Παρασκευή.
Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν αρχικά μετά την προσάρτηση της χερσονήσου της Κριμαίας από τη Ρωσία και έκτοτε επεκτάθηκαν σταδιακά με την κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ντονμπάς και την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Τώρα, σύμφωνα με το έγγραφο, παρατείνονται έως τις 6 Μαρτίου 2026.
«Οι ενέργειες και τα μέτρα που αναφέρονται σε αυτά τα εκτελεστικά διατάγματα συνεχίζουν να αποτελούν μια ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών», αναφέρεται στο έγγραφο που δημοσιεύθηκε στο Ομοσπονδιακό Μητρώο των ΗΠΑ.

Τραμπ: Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα αρθούν «κάποια στιγμή»
Στις αρχές της εβδομάδας, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα αρθούν «κάποια στιγμή». Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε αυτή τη δήλωση απαντώντας στην ερώτηση ενός δημοσιογράφου στον Λευκό Οίκο, εάν υπήρξαν ελαφρύνσεις των κυρώσεων λόγω της επανέναρξης των συνομιλιών μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας.
«Όχι, δεν έχουμε άρει καμία κύρωση κατά κανενός. Υποθέτω ότι κάποια στιγμή θα συμβεί, αλλά προς το παρόν δεν έχουμε συμφωνήσει να άρουμε κυρώσεις», δήλωσε ο Τραμπ.
Νωρίτερα, είχε απειλήσει με επιπλέον κυρώσεις σε περίπτωση που ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, δεν διαπραγματευτεί μια ειρηνευτική συμφωνία με την Ουκρανία.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Τζο Μπάιντεν επέβαλε τον Ιανουάριο, λίγο πριν από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τις έως τώρα πιο εκτεταμένες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οι οποίες στοχεύουν τον ρωσικό ενεργειακό τομέα και αφορούν επίσης περίπου 200 πλοία του λεγόμενου σκιώδους στόλου.

Ρώσοι και Αμερικανοί διπλωμάτες συναντήθηκαν την Πέμπτη για δεύτερη φορά, προκειμένου να συνεχίσουν τις προσπάθειες για την επανέναρξη των σχέσεών τους. Σε πρώτο στάδιο, συζητήθηκαν τα σοβαρά περιορισμένα περιθώρια εργασίας των διπλωματικών αποστολών των δύο χωρών τα τελευταία χρόνια. Στόχος είναι η επαναφορά των σχέσεων σε ένα φυσιολογικό επίπεδο.

ΘΑΥΜΑ - Ο Άγιος Παπα Εφραίμ Ο Κατουνακιώτης με δάκρυα εξιστορεί πως φίλησε τον ίδιο τον Χριστό!

Ιδιαίτερη και μοναδική ευλογία η παρούσα βιντεοσκόπηση, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον αείμνηστο πλέον Γεώργιο Μπουτσουρή, ο οποίος εκοιμήθη πρόσφατα εις το Άγιον Όρος, ως μοναχός Εφραίμ!! Υπάρχουν, ασφαλώς, αρκετά τεχνικά προβλήματα, τα οποία οφείλονται και στην ατέλεια των μηχανημάτων της εποχής (1994), αλλά και στο ότι οι βιντεοσκοπούντες ήσαν απλοί ερασιτέχνες. Αυτό, κατά την προσωπική μας άποψη, αναδεικνύει το συγκεκριμένο υλικό σε όντως πολύτιμο, διότι πιστεύουμε ότι, με τον καλλίτερο τρόπο ευλόγησε ο Θεός αυτήν την προσπάθεια, και το αποτέλεσμα, κυριολεκτικά, και εμάς μας εξέπληξε, αλλά και όσοι το παρακολουθήσετε, θα το απολαύσετε, θα το θαυμάσετε και θα ωφεληθήτε!! Η ευλογημένη συγκυρία είναι ότι, σαν σήμερα (27/2), απεβίωσε ο Μέγας αυτός Γέροντας του Αγίου Όρους και νυν Άγιος της Εκκλησίας μας, Εφραίμ ο Κατουνακιώτης!!

Τά σχόλια στόν Μύθο της Ψυχής και του Έρωτα (4)

Συνέχεια από: Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2025

 E R I C H   N E U M A Ν N

Η ΨΥΧΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ

Η Ψυχή τρυπιέται με ένα από τα βέλη του Έρωτα και ματώνει. «Έτσι εντελώς άθελά της, αλλά με δική της ενέργεια, η Ψυχή ερωτεύθηκε τον Έρωτα». Η αρχή της αγάπης της ήταν ένας γάμος θανάτου σαν θάνατος, βιασμός και αρπαγή· αυτό που βιώνει τώρα η ψυχή μπορεί να λεχθή ότι είναι μια δεύτερη «απάνθηση», η αληθινή, ενεργητική, εκούσια απάνθηση, που την ολοκληρώνει μέσα της. Δεν είναι πια ένα θύμα, αλλά μια γυναίκα που αγαπά ενεργητικά. Είναι ερωτευμένη, μαγεμένη από τον Έρωτα που την έχει καταλάβει σαν μια δύναμη από το εσωτερικό, όχι πια σαν ένας άνδρας από τα έξω. Γιατί σαν ένας εξωτερικός άνδρας κοιμάται, και δεν ξέρει τίποτε από αυτά που κάνει η Ψυχή και από αυτά που συμβαίνουν μέσα της. Και εδώ η διήγηση αρχίζει να δείχνει μια ψυχολογική οξυδέρκεια χωρίς προηγούμενο.

Η πράξη αγάπης της Ψυχής, με την οποία παραδίνεται εθελοντικά στην αγάπη, στον Έρωτα, είναι αμέσως μια θυσία και ένα χάσιμο. Δεν αποκηρύσσει το μητριαρχικό επίπεδο της θηλυκότητάς της· ο παράδοξος πυρήνας της κατάστασης είναι ότι μέσα και μέσω της πράξης της αγάπης της εξυψώνει το μητριαρχικό επίπεδο στην αυθεντική του ύπαρξη, και το ανεβάζει στο Αμαζόνειο στάδιο.

Η Ψυχή που γνωρίζει, που βλέπει τον Έρωτα στη λάμψη του φωτός και έχει σπάσει το ταμπού τής αορατότητάς του, δεν είναι πια απλοϊκή και παιδιάστικη στην στάση της προς το αρσενικό· δεν αιχμαλωτίζει πια απλά ούτε αιχμαλωτίζεται, αλλά έχει τόσο ολοκληρωτικά αλλάξει στην νέα γυναικεία της φύση, ώστε χάνει, και πραγματικά πρέπει να χάση τον εραστή της· σε αυτήν την κατάσταση αγάπης, στην οποία η γυναίκα αποκτά συνείδηση μέσω της συνάντησης, η γνώση και ο πόνος και η θυσία είναι ταυτόσημα. Με την αγάπη της Ψυχής που ξεπήδησε μόλις «είδε τον Έρωτα», έρχεται στο φως μέσα της ένας Έρωτας που δεν ταυτίζεται με τον κοιμισμένο Έρωτα έξω από αυτήν. Αυτός ο εσωτερικός Έρωτας που είναι η εικόνα της αγάπης της, είναι στην πραγματικότητα μια υψηλότερη και αόρατη μορφή του Έρωτα που βρίσκεται ξαπλωμένος μπροστά της. Είναι ο ενήλικος Έρωτας που αντιστοιχεί στην συνειδητή ψυχή, την Ψυχή που δεν είναι πια παιδί. Αυτός ο μεγαλύτερος, αόρατος Έρωτας μέσα στην Ψυχή πρέπει αναγκαστικά να έρθη σε σύγκρουση με την μικρή, ορατή του ενσάρκωση που αποκαλύπτεται από το φως του λυχναριού της και καίγεται από την σταγόνα του λαδιού. Ο Έρωτας που ήταν κρυμμένος στο σκοτάδι μπορούσε πάντα να είναι μια ενσάρκωση κάθε εικόνας του Έρωτα που ζούσε μέσα στην Ψυχή, αλλά ο Έρωτας που έχει γίνει ορατός είναι η πραγματικότητα τής θεϊκής μορφής του αγοριού που είναι ο γυιός τής Αφροδίτης. (Σημ. Αλλά για την Ψυχή είναι ουσιαστικό να ενοποιήση την δυαδική δομή του Έρωτα, η οποία φαίνεται επίσης στις αντιτιθέμενες μορφές του Έρωτα και του Αντέρωτα, και να μεταμορφώση τον κατώτερο στον ανώτερο Έρωτα. Εδώ είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι ο διπλός Έρως της Αφροδίτης και ο Έρως της Ψυχής, «τ η ς Α φ ρ ο δ ί τ η ς κ α ι τ η ς Ψ υ χ ή ς Έ ρ ω τ α», (ΣτΜ. ελληνικά στο κείμενο), ήδη αναφέρεται στον αιγυπτιακό μαγικό πάπυρο. (Βλέπε: Reitzenstein: Ο μύθος του Έρωτα και της Ψυχής στον Απουλήιο, σ. 80).

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε, πως ο ίδιος ο Έρωτας δεν ήθελε μια τέτοια ψυχή! Την απειλούσε, την ικέτευε θερμά να παραμείνη στο παραδεισιακό σκοτάδι, την προειδοποιούσε ότι θα τον έχανε για πάντα με την πράξη της. Η ασυνείδητη τάση προς την συνειδητότητα (εδώ προς την συνειδητότητα στην ερωτική σχέση) ήταν ισχυρότερη στην Ψυχή από ο,τιδήποτε άλλο, ακόμη και από την αγάπη της για τον Έρωτα ή τουλάχιστον έτσι θα έλεγε ο αρσενικός Έρωτας. Αλλά αυτό θα ήταν λανθασμένο, γιατί αν η Ψυχή του παραδεισιακού σταδίου ήταν υπόδουλη στον Έρωτα και είχε υποκύψει σ’ αυτόν στο σκοτάδι, δεν θα τον είχε αγαπήσει, Κάτι μέσα της, που μπορεί να ορισθή αρνητικά σαν μητριαρχική επιθετικότητα, ή θετικά σαν μια τάση προς την συνειδητότητα, και μια εκπλήρωση ακριβώς της θηλυκής της φύσης, την ωθούσε επιτακτικά να αναδυθή από το σκοτάδι. Ακριβώς στο φως της γνώσης της, της γνώσης του Έρωτα, αρχίζει να αγαπάη.

Η απώλεια του εραστή της αυτήν ακριβώς την στιγμή είναι ανάμεσα στις βαθύτερες αλήθειες αυτού του μύθου· αυτή είναι η τραγική στιγμή, στην οποία κάθε θηλυκή ψυχή μπαίνει στο ίδιο το πεπρωμένο της. Ο Έρωτας πληγώνεται από την πράξη της Ψυχής. Η σταγόνα το λάδι που τον καίει, τον ξυπνάει και τον διώχνει, είναι από κάθε άποψη μια πηγή πόνου. Γι’ αυτόν, τον αρσενικό θεό, η Ψυχή ήταν αρκετά επιθυμητή όταν βρισκόταν στο σκοτάδι και την κατείχε στο σκοτάδι, όταν ήταν η απλή συντροφιά στις νύχτες του, απομονωμένη από τον κόσμο. Ζώντας μόνο γι’ αυτόν, χωρίς μερίδιο στην ημερήσια ύπαρξή του, στην πραγματικότητά του και την θεϊκότητά του. Η δουλεία της γινόταν ακόμη βαθύτερη με την επιμονή του στην θεϊκή του ανωνυμία: «καταβροχθιζόταν» έτσι ακόμη περισσότερο απ’ αυτόν. Αυτό το μικρό κορίτσι, αυτή η «απλή και ευγενική ψυχή» (μια αρσενική παρεξήγηση για το αν ποτέ υπήρξε ένα τέτοιο κορίτσι !), τον πλησιάζει κοιμισμένο, με ένα μαχαίρι και ένα λυχνάρι για να τον σκοτώση. Αναπόφευκτα, η προθυμία της να τον χάση θα πρέπη να καίη και να πληγώνη τον αρσενικό Έρωτα πολύ οδυνηρά.

Η Ψυχή βγαίνει από το σκοτάδι και μπαίνει στο πεπρωμένο της σαν ερωτευμένη γυναίκα, γιατί είναι η Ψυχή, δηλαδή η ουσία της είναι ψυχική, και μια ύπαρξη σε παραδεισιακό στάδιο δεν μπορεί να την ικανοποιήση. (Σημ. Αυτή είναι μια επανάληψη σε διαφορετικό επίπεδο της μητριαρχικής πράξης της Αμαζόνας, που θυσιάζει την γυναικεία της φύση, τα στήθη της, όχι μόνο για να μπορέση να πολεμήση σαν άνδρας στην μάχη της με το αρσενικό για ανεξαρτησία, αλλά επίσης για να ενισχύση την Μεγάλη Θεά της μητριαρχίας. Η Εφέσια Άρτεμη φοράει έναν μανδύα από μαστούς, που είναι τα σύμβολα των μαστών που θυσιάστηκαν σε αυτήν από τις Αμαζόνες, αν όχι αυτοί οι ίδιοι οι μαστοί. Βλέπε: Picard: «Η Έφεσος της Ανατολής» …1938.) Μόνο τότε που η ψυχή βιώνει τον Έρωτα σαν κάτι περισσότερο απ’ αυτόν που παγιδεύει στο σκοτάδι, μόνο τότε που τον βλέπει (α υ τ ό ς στο κάτω-κάτω πάντα την έβλεπε), τον συναντάει πραγματικά. Και αυτήν ακριβώς την στιγμή του χαμού και της αποξένωσης, τον αγαπάει, και συνειδητά αναγνωρίζει τον Έρωτα.

Με αυτό εκτελεί την μητριαρχική θυσία του εραστή σε ένα ανώτερο επίπεδο, και με την πλήρη δικαίωση του ανθρώπινου αιτήματός της για συνειδητότητα. Ελευθερώνοντας τον εαυτό της απ’ αυτόν με το μαχαίρι και το φως, που το κρατάει στην θέση του δαυλού της Εκάτης και των άλλων μητριαρχικών θεοτήτων, και ξεπερνώντας τον έτσι καθώς και την δουλεία της σ’ αυτόν, στερεί τον Έρωτα από την θεϊκή του δύναμη επάνω της. Η Ψυχή και ο Έρωτας βρίσκονται τώρα ο ένας απέναντι στον άλλον σαν ίσοι. Αλλά η αντιμετώπιση υπονοεί χωρισμό. Η ουροβορική αρχέγονη ενότητα (Σημ. Ουροβόρος είναι το κυκλικό φίδι που δαγκώνει την ουρά του, σύμβολο του ενός και των πάντων) του εναγκαλισμού στο σκοτάδι έχει υπερβαθή, και με την ηρωϊκή πράξη της Ψυχής, ο πόνος, η ενοχή και η μοναξιά έχουν έρθει στον κόσμο. Γιατί η πράξη της Ψυχής είναι ανάλογη με την πράξη του ήρωα που διαχώρισε τους κοσμικούς γονείς για να φέρη το φως της συνειδητότητας· σε αυτήν την περίπτωση, η Ψυχή και ο Έρωτας, κατά την διάρκεια της παραμονής τους στον σκοτεινό παράδεισο, είναι οι αρχικοί γονείς.

Αλλά η πράξη της Ψυχής μόνο επιφανειακά είναι μια «αρσενική» πράξη που μοιάζει με αυτήν του ήρωα. Γιατί υπάρχει ένας βασικά και θεμελιακά διαφορετικός παράγοντας: αν και η πράξη της ψυχής αντιστοιχεί στην αναγκαία ανάπτυξη συνειδητότητας, δεν είναι μια φονική πράξη, αντίθετα είναι ακριβώς η πράξη που κάνει να γεννηθή ο έρωτας της Ψυχής. Και ενώ το αρσενικό μετά την πράξη του της ηρωϊκής σφαγής ξεκινάει να κατακτήση τον κόσμο, ενώ ο ι ε ρ ό ς γ ά μ ο ς του με την μορφή της anima που έχει κερδίσει συνιστά μόνο ένα μέρος της νίκης του (Σημ. Βλέπε στο έργο μου: Καταγωγή και ιστορία του ανθρώπινου συνειδητού, σελ. 195 κ. ε.), η επακόλουθη ανάπτυξη της Ψυχής δεν είναι τίποτε άλλο από μια προσπάθεια να ξεπεράση, μέσα από τα βάσανα και την πάλη, τον χωρισμό που έφερε η πράξη της. Σε ένα καινούργιο επίπεδο, δηλαδή με αγάπη και πλήρη συνειδητότητα, προσπαθεί να ξαναενωθή με αυτόν που χωρίσθηκε από αυτήν, και να ξανακάνη ολόκληρο μέσα από μια νέα ένωση αυτό που η ανάγκη την είχε υποχρεώσει να θυσιάση. Ετσι, η πράξη της Ψυχής είναι η αρχή μιας ανάπτυξης που αγκαλιάζει όχι μόνο την Ψυχή, αλλά επηρεάζει επίσης και τον Έρωτα.

Ο Έρωτας, όπως αφηγείται ο ίδιος, πληγώθηκε από την αρχή με το βέλος του, δηλαδή αγάπησε την Ψυχή από το ξεκίνημα της ιστορίας, ενώ η Ψυχή που πληγώνεται εκτελώντας την πράξη της, ερωτεύεται τον Έρωτα μόλις αυτήν την στιγμή. Αλλά αυτό που ο Έρωτας ονομάζει «αγάπη του» και ο τρόπος με τον οποίο θέλει να αγαπά συγκρούονται με την Ψυχή και την πράξη της. Με την θαρραλέα της προθυμία να ξεκινήσει για την ανεξάρτητη ανάπτυξή της, να τον θυσιάση για να τον γνωρίση, η Ψυχή οδηγεί τον Έρωτα και τον εαυτό της έξω από τον παράδεισο της ουροβορικής ασυνειδητότητας. Μέσω της πράξης τής Ψυχής ο Έρωτας για πρώτη φορά υποφέρει τις συνέπειες του βέλους της αγάπης που (εκείνη) έστρεψε εναντίον του.(Σημ. Δεν χρειάζεται να μας απασχολήση το ότι αυτό είναι μια λογική μορφή εξέλιξης για την μυθική μορφή του Έρωτα, που ήταν αρχικά κάτι λιγότερο και κάτι περισσότερο από έναν πραγματικό θεό).

Εδώ θα έπρεπε να λεχθή κάτι για τον συμβολισμό του ζεματιστού λαδιού που καίει τον Έρωτα. «Αχ, θρασύ, παράτολμο λυχνάρι», λέει η ιστορία μας, «εσύ έκαψες τον κύριο της φωτιάς!» Ο φορέας του πόνου δεν είναι ένα αιχμηρό όπλο, σαν το βέλος, αλλά η ουσία που τρέφει το λυχνάρι, που είναι η αρχή του φωτός και της γνώσης. Το λάδι σαν ουσία του φυτικού κόσμου, μια ουσία της γης, που γι’ αυτό χρησιμοποιείται για να χρίση τον κύριο της γης, τον βασιλιά, είναι ένα πλατειά διαδεδομένο σύμβολο. Σε αυτήν την περίπτωση έχει την σημασία της βάσης του φωτός, και για να δώση φως πρέπει να ανάψη και να καή. Με όμοιο τρόπο στην ψυχική ζωή, η ζέστη, η φωτιά του πάθους, η φλόγα και η θέρμη του συναισθήματος είναι που δίνουν την βάση του φωτισμού, δηλαδή μιας φωτισμένη συνειδητότητας, που προέρχεται από την καύση της θεμελιακής ουσίας και την εξυψώνει.

Μέσω της πράξης της η Ψυχή αποκτά συνείδηση του Έρωτα και της αγάπης της, αλλά ο Έρωτας απλώς πληγώνεται και δεν φωτίζεται καθόλου από την πράξη αγάπης και χωρισμού της Ψυχής. Σε αυτόν μόνο ένα μέρος της αναγκαίας διαδικασίας εκπληρώνεται, η βασική ουσία ανάβει, και αυτός καίγεται απ’ αυτήν. Νοιώθει έντονο πόνο, και μέσω της πράξης της Ψυχής μεταφέρεται από την μέθη της μακάριας ένωσης στην οδύνη της δοκιμασίας. Αλλά η μεταμόρφωση είναι αθέλητη, και την βιώνει παθητικά.

Όταν οι θεοί αγαπούν θνητούς δοκιμάζουν μόνο πόθο και ευχαρίστηση. Ο πόνος είχε πάντα αφεθεί για το θνητό μέρος, τον άνθρωπο, που συνήθως καταστρεφόταν από την συνάντηση, ενώ ο θεϊκός σύντροφος προχωρούσε χαμογελαστός σε νέες περιπέτειες. Εξίσου καταστροφικές για τον ανθρώπινο γένος. Αλλά εδώ συμβαίνει κάτι διαφορετικό: η Ψυχή, με την ατομικότητά της σαν σύμβολο θνητής γυναικείας ψυχής, παίρνει ένα ενεργό μέρος .

Ο Έρωτας, όπως είδαμε στην αρχή, ήταν ένα αγόρι, ένας νεαρός, ο γιος-εραστής της μεγάλης του μητέρας. Παρέβη την διαταγή της Αφροδίτης και αγάπησε την Ψυχή αντί να την κάνη δυστυχισμένη – αλλά παρέβη στ’ αλήθεια την εντολή της, δεν την έκανε δυστυχισμένη τελικά, δεν την ανάγκασε να παντρευτή ένα τέρας, «τον πιο αχρείο από τους ανθρώπους»; Πάντως δεν έχει απελευθερωθεί από την Μητέρα-θεά, αλλά απλώς την έχει εξαπατήσει πίσω από την πλάτη της..Γιατί το σχέδιό του ήταν όλα να γίνουν στο σκοτάδι με μυστικότητα, κρυφά από τα μάτια της θεάς. Η «περιπέτειά» του με την Ψυχή σχεδιάστηκε σαν μια από τις πολλές «παρεκκλίσεις» των αρχαίων θεών, μακριά από το φως της κοινής γνώμης, που αντιπροσωπεύεται χαρακτηριστικά από τις γυναικείες θεότητες.

Αυτή η κατάσταση, με όλα τα πλεονεκτήματά της για τον Έρωτα, διαταράσσεται από την Ψυχή. Η Ψυχή διαλύει την p a r t i c i p a t i o n m y s t i q u e (μυστική συμμετοχή) με τον σύντροφό της, και ρίχνει τον εαυτό της και αυτόν στο πεπρωμένο του χωρισμού, που σημαίνει τη συνειδητοποίηση. Η αγάπη σαν μια έκφραση θηλυκής ολότητας δεν είναι δυνατή στο σκοτάδι, σαν μια απλά ασυνείδητη διαδικασία· μια πραγματική συνάντηση με τον άλλον απαιτεί συνειδητότητα, και γι’ αυτό και την πλευρά του πόνου και του χωρισμού.

Η πράξη της Ψυχής οδηγεί, λοιπόν, σε όλον τον πόνο της εξατομίκευσης, στην οποία μια προσωπικότητα βιώνει τον εαυτό της σε σχέση με έναν σύντροφο σαν κάτι άλλο, δηλαδή όχι μόνο σαν σύνδεση με τον σύντροφο.. Η Ψυχή πληγώνει τον εαυτό της και τον Έρωτα, και μέσω των συγγενικών πληγών τους ο αρχικός, ασυνείδητος δεσμός τους διαλύεται. Αλλά αυτό ακριβώς το διπλό πλήγωμα γεννάει για πρώτη φορά τον έρωτα, ο οποίος αγωνίζεται να ξαναενώση αυτά που χωρίσθηκαν. Αυτό το πλήγωμα δημιουργεί την δυνατότητα μιας συνάντησης, που είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την αγάπη μεταξύ δύο ατόμων. Στο «Συμπόσιο» του Πλάτωνα, η διαίρεση του Ενός και η επιθυμία για επανένωση αυτών που έχουν διαχωρισθή παριστάνεται σαν η μυστική αρχή του έρωτα· εδώ επαναλαμβάνεται η ίδια ιδέα στο επίπεδο του ατόμου.

Ο Bachofen γράφει: «Η δύναμη που οδηγεί ξανά στην ένωση αυτά που έχουν αποκοπή μεταξύ τους είναι ο αυτογέννητος θεός, που οι Ορφικές διδασκαλίες τον ονομάζουν Μήτι, Φάνη, Ερικοπαίο, Πρωτόγονο, Ηρακλή, Θρόνο και Έρωτα, οι Λέσβιοι Ενορίδη, οι Αιγύπτιοι Όσιρι (Bachofen: « Έρευνα πάνω στην συμβολική των επιταφίων επιγραφών στην αρχαιότητα, σ. 93 κ.ε.). Εκεί το θηλυκό είναι πάντα το αυγό και ο υποδοχέας, ενώ το αρσενικό είναι αυτό που γεννιέται, και αυτό που διαχωρίζει την αρχέγονη ενότητα· στην περίπτωσή μας ισχύει όμως το ακριβώς αντίθετο. Ο Έρως, ό Έρως της Αφροδίτης κρατάει την Ψυχή αιχμάλωτη, φυλακισμένη στο σκοτεινό αυγό, και η Ψυχή με μαχαίρι και με φως, διαχωρίζει αυτήν την τέλεια αρχική ύπαρξη· με τις πράξεις και τα βάσανά της αποκαθιστά την αρχέγονη ενότητα σε ένα ουράνιο επίπεδο.

Η πράξη της Ψυχής δίνει τέλος στην μυθική περίοδο στον αρχετυπικό κόσμο, την περίοδο στην οποία η σχέση ανάμεσα στα δύο φύλα εξαρτιόταν αποκλειστικά από την δύναμη των θεών, που κρατούσαν τους ανθρώπους κάτω από την εξουσία τους. Τώρα αρχίζει η εποχή της ανθρώπινης αγάπης, στην οποία η ανθρώπινη ψυχή συνειδητά παίρνει την μοιραία απόφαση για τον εαυτό της. Και αυτό μας γυρίζει πίσω στην αρχή του μύθου μας, δηλαδή στην σύγκρουση ανάμεσα στην Ψυχή, την «νέα Αφροδίτη», και την Αφροδίτη σαν την Μεγάλη Μητέρα.

Η αντιζηλία ξεκίνησε όταν οι άνθρωποι, βλέποντας την ομορφιά της Ψυχής, παραμέλησαν την λατρεία και τους ναούς της Αφροδίτης, Αυτή η απλή ενατένιση της ομορφιάς είναι καθ’ εαυτή αντίθετη με την αρχή που αντιπροσωπεύεται από την Αφροδίτη. Και η Αφροδίτη, επίσης, είναι όμορφη και αντιπροσωπεύει την ομορφιά, αλλά η ομορφιά της είναι μόνο ένα μέσο για κάποιον σκοπό. Ο σκοπός φαίνεται να είναι η επιθυμία και η σεξουαλική απόλαυση, στην πραγματικότητα είναι η γονιμότητα. Η Αφροδίτη είναι η Μεγάλη Μητέρα, «η αρχική πηγή των πέντε στοιχείων». Όταν, όπως η βαβυλώνια Ιστάρ και η ελληνική Δήμητρα, κρύβεται θυμωμένη, ο κόσμος γίνεται στείρος. «Από τότε που η Δέσποινα Ιστάρ κατέβηκε στον Άδη, ο ταύρος δεν βατεύει πια την αγελάδα, ο αρσενικός γάιδαρος δεν σκύβει πια πάνω από τον θηλυκό, και ο άνδρας δεν σκύβει πια πάνω από την γυναίκα στον δρόμο = ο άνδρας κοιμάται στην θέση του, και η γυναίκα κοιμάται μόνη». («Το ταξίδι στον Κάτω Κόσμο της Ιστάρ», στο βιβλίο του Ungnad: «Η θρησκεία των Βαβυλωνίων και των Ασσυρίων»).

Όταν ο Kerényi λέει: «Η Αφροδίτη δεν είναι θεά της γονιμότητας περισσότερο από την Δήμητρα ή την Ήρα» (Kerényi: « Η κόρη του ήλιου», σελ. 165), εισάγει αρνητικά τον όρο «θεά της γονιμότητας» για να τον απορρίψη. Αλλά και οι τρεις, σαν «αρχική πηγή όλων των στοιχείων», είναι μορφές της Μεγάλης Μητέρας, της μητριαρχικής δημιουργού της ζωής και της γονιμότητας των ζωντανών πλασμάτων. Και είναι αυτή η όψη, και αυτή μόνη, που έδινε στη Μεγάλη Μητέρα το αρχέγονο κύρος της, την βασιλική της αξία, μέσω της οποίας έντυνε τον βασιλιά με την δύναμή του. Επομένως, αν και η Αφροδίτη σαν θεά αντιπροσωπεύει μιαν αιώνια σφαίρα της ύπαρξης, είναι μόνο μια πλευρά του αρχέτυπου της Μεγάλης Μητέρας. Η ομορφιά, η γοητεία και η δωρεά της απόλαυσης είναι όπλα σε ένα ουράνιο παιχνίδι όπως το χρώμα του λουλουδιού, το οποίο, φθάνοντας πέρα από την ομορφιά και την γοητεία του ,εξυπηρετεί τον αρχέγονο-μητριαρχικό σκοπό του είδους του.

Αλλά η συμμαχία που αντιπροσωπεύεται από την Αφροδίτη και τον Έρωτα αγκαλιάζει επίσης την ομορφιά και την γοητεία των ανθρώπινων σχέσεων, όπως φαίνεται από τα λόγια του θαλασσινού πουλιού, που λέει ότι ο κόσμος έχει αρρωστήσει επειδή ο Έρωτας έχει κατεβεί σε ένα βουνό «για να γλεντήση με μια πόρνη», και ότι η Αφροδίτη η ίδια άφησε τα θεϊκά της έργα και έχει φύγει για θαλασσινές διακοπές. «Και έτσι δεν υπάρχει απόλαυση, ούτε χαρά, ούτε ευχαρίστηση πουθενά, αλλά όλα τα πράγματα κείτονται άξεστα, αφρόντιστα και παραμελημένα· ο γάμος και η αληθινή φιλία και η αγάπη των γονιών για τα παιδιά τους έχουν εξαφανισθή από την γη· υπάρχει μια απέραντη αταξία, ένα άσπονδο μίσος και μια πρωτοφανής περιφρόνηση όλων των δεσμών της αγάπης».

Όταν η Αφροδίτη ξεσπάει αγανακτισμένη για την αγάπη του Έρωτα, η Ήρα και η Δήμητρα μιλάνε ακόμη πιο καθαρά: «ποιος ανάμεσα στους θεούς και τους ανθρώπους θα σου επιτρέψη να σπέρνης πάθη μέσα στους λαούς της γης, ενώ απαγορεύεις στον ίδιο σου τον γυιο τις χαρές της αγάπης, και τον εμποδίζεις από την απόλαυση της γυναικείας φύσης, μιαν απόλαυση που είναι ανοιχτή σε όλο τον κόσμο;» Η σπορά των «παθών» και η βασιλεία πάνω στην «γυναικεία φύση» είναι Αφροδίσια χαρακτηριστικά της Μεγάλης Μητέρας, και ο υψηλός βαθμός στον οποίο η «παλιά» Αφροδίτη ακόμη αντιπροσωπεύει αυτήν την πλευρά γίνεται φανερός από την σύγκρουσή της με την Ψυχή.

Η οργή της Αφροδίτης ξεσπάει όταν στο βασίλειο των ανθρώπων, που από τη φύση του έπρεπε να την υπηρετούν, να τιμούν τη δύναμη της και να κάνουν το θέλημά της, όταν σε αυτό το βασίλειο της «γήινης λάσπης» κάτι παράλογο συμβαίνει, όταν η «νέα Αφροδίτη» λατρεύεται με καθαρή ενατένιση. Η Ελένη ήταν ακόμη πραγματική υπηρέτρια της Αφροδίτης, γιατί ξεσήκωνε την επιθυμία και προκαλούσε τον πόλεμο, την μοιραία κίνηση του ανθρώπινου ηρωϊσμού που η Αφροδίτη αγαπούσε στον Άρη.. Γιατί η φαλλική δύναμη του Άρη συνδέεται με την λαγνεία του αίματος, που πάντα έχει στενή σχέση με την σεξουαλική επιθυμία. Η Ελένη, σαν την Αφροδίτη, δεν σταματούσε ποτέ να ανανεώνη το καταστροφικό μείγμα της έκστασης, της μαγείας και της καταστροφής, που δημιουργούν την γοητεία της Μεγάλης Μητέρας, η οποία είναι επίσης μια μητέρα της μοίρας και του θανάτου. Αλλά τί είναι η Ψυχή, αυτή η «νέα Αφροδίτη», που είναι όμορφη, αλλά όχι επιθυμητή από τους ανθρώπους, αλλά που εντούτοις, αν και είναι άνθρωπος, λατρεύεται με ενατένιση σαν μια θεά και, το χειρότερο απ’ όλα, την επιθυμεί ο θεϊκός Έρωτας;

Η ψυχή μπαίνει στη σφαίρα των θεών και δημιουργεί έναν καινούργιο κόσμο. Με την πράξη της, το θηλυκό σαν μια ανθρώπινη ψυχική δύναμη έρχεται σε σύγκρουση με την Μεγάλη Μητέρα και την φοβερή της πλευρά, στην οποία η μητριαρχική ύπαρξη του θηλυκού ήταν υποδουλωμένη. Και η Ψυχή δεν στρέφεται μόνο ενάντια στην Μεγάλη Μητέρα, ενάντια στην Αφροδίτη, την παντοδύναμη κυρίαρχο της θηλυκής ύπαρξης, αλλά και ενάντια στον αρσενικό εραστή της, τον Έρωτα. Πόσο αδύναμη είναι η θέση της ανθρώπινης Ψυχής σε αυτήν την πάλη με τους θεούς και τις δυνάμεις τους! Πόσο ανέλπιδη φαίνεται η κατάστασή της, η κατάσταση της θηλυκής-ανθρώπινης αρχής της ζωής που τολμάει να έρθη σε αντιπαράθεση με ένα θεϊκό αρχέτυπο!

Με την αυτοθυσία τής πράξης της παραιτείται από τα πάντα και μπαίνει στην μοναχικότητα μιας αγάπης, στην οποία, την ίδια στιγμή συνειδητά και ασυνείδητα, απαρνείται την έλξη της ομορφιάς της που οδηγεί στο σεξ και την γονιμότητα. Από την στιγμή που βλέπει τον Έρωτα στο φως, η Ψυχή βάζει την ερωτική αρχή της συνάντησης και της εξατομίκευσης δίπλα στην αρχή της γοητευτικής έλξης και της γονιμότητας του είδους.

Σε αυτό το πλαίσιο μπορούμε να κατανοήσουμε τις μυθολογικές «γενεαλογίες», σύμφωνα με τις οποίες η Αφροδίτη γεννιέται από την ένωση ανάμεσα στον γονιμοποιό ουρανό και την θάλασσα, ενώ η ψυχή, «η νέα Αφροδίτη», είναι το αποτέλεσμα της ένωσης του ουρανού και της γης. Γιατί η θάλασσα διατηρεί όλη την ανωνυμία που είναι χαρακτηριστική για το συλλογικό ασυνείδητο, ενώ η γη συμβολίζει την υψηλότερη, «γήινη» μορφή. Η Αφροδίτη αντιπροσωπεύει την ένωση των ανώνυμων δυνάμεων του Επάνω και του Κάτω· ενώνοντας το αρσενικό και το θηλυκό, λειτουργεί σαν μια παγκόσμια και ανώνυμη δύναμη. Με την Ψυχή, μια γήινη, ανθρώπινη υλοποίηση της ίδιας Αφροδίσιας αρχής έχει έρθει στο φως σε ένα ανώτερο επίπεδο. Αλλά γήινο και ανθρώπινο σημαίνει μοναδικό, σύμφωνα με την αρχή της ατομικότητας και – τελικά – της εξατομίκευσης. Πάνω από την υλική-ψυχική ερωτική αρχή της Αφροδίτης σαν θεάς της αμοιβαίας έλξης ανάμεσα στα αντίθετα, αναδύεται η αγαπητική σχέση της Ψυχής, η οποία με αυτήν την έλξη συνδέει την γνώση, την αύξηση της συνειδητότητας και την ψυχική ανάπτυξη. Με την Ψυχή, επομένως, εμφανίζεται μια καινούργια ερωτική αρχή, στην οποία η συνάντηση ανάμεσα στο αρσενικό και το θηλυκό φανερώνεται σαν η βάση της εξατομίκευσης. Από την άποψη της Αφροδίτης σαν φυσικής αρχής, η ένωση του θηλυκού με το αρσενικό δεν είναι ουσιαστικά διαφορετική στον άνθρωπο και στα ζώα, από τα φίδια και τους λύκους μέχρι τα περιστέρια. Αλλά από την στιγμή που η σχέση ανάμεσα στην Ψυχή και τον Έρωτα έχει υπερβή αυτό το στάδιο μέσω της πράξης της Ψυχής, αντιπροσωπεύει μια ψυχολογία συνάντησης· κάποιος που αγαπάει μοναδικά ολοκληρώνει την ύπαρξή του μέσω αυτής της αγάπης, που αγκαλιάζει τον πόνο και τον χωρισμό.

Για πρώτη φορά η ατομική αγάπη της Ψυχής ανυψώνεται σε μια μυθολογική επανάσταση ενάντια στην συλλογική αρχή της αισθησιακής μέθης που αντιπροσωπεύει η Αφροδίτη. Αν και φαίνεται παράδοξο, η φτωχή Ψυχή θα πρέπει ακόμα να κατακτήση την πραγματικότητα, να αναπτύξη τον εραστή της. Ο γυιος-αγαπημένος της Αφροδίτης πρέπει να γίνη ένας ανθρώπινος εραστής, ο Έρωτας πρέπει να σωθή από την υπερπροσωπική σφαίρα της Μεγάλης Μητέρας, και να μεταφερθή στην προσωπική σφαίρα της Ψυχής. Απομένει να δούμε αν η Ψυχή θα φανή ισχυρότερη από την Αφροδίτη, εάν θα καταφέρη να κερδίση τον Έρωτα.

Σε αυτήν την κατάσταση η Αφροδίτη ξαναγυρίζει πίσω στην μορφή της κακής μητέρας, της μητριάς και της μάγισσας των παραμυθιών. «Ποδοπατάς τις εντολές της μητέρας σου», φωνάζει στον Έρωτα, «αντί να βασανίζεις την εχθρά μου με χυδαία πάθη!». Συμπεριφέρεται σαν μια «τρομερή μητέρα», τόσο παράλογα όσο μπορούμε να δούμε να περιγράφουν τα εγχειρίδια της ψυχολογίας. Τα λόγια της ηχούν στο μοτίβο της πληγωμένης μητέρας, που φοβάται ότι η Ψυχή θα της πάρη μακριά τον γυιο της, που μέχρι τότε κρατιόταν αιχμάλωτος σε μιαν αιμομικτική σχέση, και το λέει αυτό σε όλους τους δυνατούς τόνους. «Άθλιε μητροκτόνε!» φωνάζει στον Έρωτα στην κορώνα του λόγου της, και εδώ πρέπει να θυμηθούμε ότι, όταν για πρώτη φορά ξεκίνησε για να καταστρέψη την Ψυχή, είχε ικετέψει τον γυιο της «σε όλους τους δεσμούς της αγάπης που μας ενώνουν», και «με ανοιγμένα χείλη έδωσε στον γυιο της μακριά και θερμά φιλιά». Και φυσικά τονίζει ότι αυτός ο γυιος χρωστάει τα πάντα σ’ αυτήν και μόνο σ’ αυτήν, και ορκίζεται να αποκτήση έναν άλλον γυιο. Πόσο πολύ γήινα και οικεία φαίνονται στον ψυχολόγο τα λόγια της: « Αληθινά, είμαι πολύ ευλογημένη που θα ονομαστώ γιαγιά στο άνθος της ηλικίας μου, και που ο γυιος μιας πρόστυχης υπηρέτριας θα ονομασθή εγγονός της Αφροδίτης !».

Αλλά γιατί, θα μπορούσε κάποιος να ρωτήση δικαιολογημένα, η Αφροδίτη επανέρχεται στην μορφή της Κακής Μητέρας και όχι σε αυτήν της Μεγάλης Μητέρας; Γιατί εμφανίζονται σ’ αυτήν όλα τα περσοναλιστικά χαρακτηριστικά της οικογενειακής ζωής, και όχι τα μυθολογικά χαρακτηριστικά της Μεγάλης Μητέρας, όπως θα μπορούσαμε να περιμένουμε;

Σε όλην αυτήν την ιστορία, η αρχή της «δευτερογενούς προσωποποίησης» κυριαρχεί. Με την αυξανόμενη συνειδητότητα, τα υπερπροσωπικά και αρχετυπικά φαινόμενα αποκτούν προσωπική μορφή και παίρνουν την θέση τους στο πλαίσιο μιας ατομικής ιστορίας, μιας κατάστασης τής ανθρώπινης ζωής. Η ανθρώπινη ψυχή είναι ένα ενεργητικό εγώ, που τολμάει να τα βάλη με τις υπερπροσωπικές δυνάμεις, και μάλιστα επιτυχημένα. Η συνέπεια αυτής της εξυψωμένης θέσης, της ανθρώπινης, εδώ της θηλυκής προσωπικότητας, είναι να εξασθενίση αυτό που προηγουμένως ήταν παντοδύναμο. Η ιστορία της Ψυχής τελειώνει με την θεοποίηση της ανθρώπινης Ψυχής. Με αντίστοιχο τρόπο ή θεϊκή Αφροδίτη γίνεται ανθρώπινη, και το ίδιο και ο Έρωτας, που μέσα από το πάθος προετοιμάζει τον δρόμο για την ένωση με την ανθρώπινη Ψυχή. (Σημ. βλ. το έργο μου «Καταγωγή και ιστορία του ανθρώπινου συνειδητού»)

Όταν γίνεται φανερό στην Αφροδίτη ότι το αρσενικό της γέννημα, που πάντα ήταν ο πειθήνιος σκλάβος της, έχει ξεπεράσει την λειτουργία του γιού-εραστή, οργάνου και βοηθού, και έγινε ανεξάρτητος σαν εραστής, ξεσπάει μια διαμάχη μέσα στην θηλυκή περιοχή, και μια νέα φάση αρχίζει στην ανάπτυξη του Έρωτα. Η Ψυχή, η ανθρώπινη γυναίκα, αντιπαρατίθεται στην Μεγάλη Μητέρα, που μέχρι τότε, σε συμμαχία με τον γιό της, είχαν προδιαγράψει το πεπρωμένο του ανθρώπινου έρωτα. Καθιερώνοντας μια ανεξάρτητη θηλυκή συνειδητότητα αγάπης μέσα από την ελεύθερη συνάντηση, η ψυχή απορρίπτει τον σκοτεινό, ανώνυμο έρωτα που αποτελούνταν μόνο από τη μέθη του πάθους και την γονιμότητα, τον υπερπροσωπικό έρωτα, που μέχρι τότε κυβερνούσε τα πάντα στην ζωή. Και απορρίπτοντας την Αφροδίτη, απορρίπτει επίσης έναν Έρωτα που φοβάται την εξουσία της Αφροδίτης, και στην καλύτερη περίπτωση την παρακούει στα κρυφά, ενώ δεν τολμάει να σταθή ανεξάρτητα στο πλάι της αγαπημένης του.. Απορρίπτοντας και την Αφροδίτη και τον Έρωτα, η Ψυχή, εντελώς ασυναίσθητα και ακούσια, μπαίνει σε έναν ηρωικό αγώνα του θηλυκού, που εισάγει μια νέα ανθρώπινη εποχή.

(συνεχίζεται)

ΠΕΡΙΤΕΧΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΟΛΟ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΙΔΕΑΛΙΣΜΟΥ. ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΔΙΑΚΡΙΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ, ΤΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΤΗΤΟΣ, Η ΟΠΟΙΑ ΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΗ ΑΡΧΕΤΥΠΙΚΗ ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΣΕ ΑΝΤΟΨΙΑ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕ ΤΗΝ ΨΥΧΗ Η ΟΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΔΟΜΥΧΗ ΣΤΟ ΣΩΜΑ, ΤΗΝ ΓΝΩΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΟΣ  

ΠΕΡΙΤΕΧΝΑ ΕΠΙΣΗΣ ΟΙ ΡΩΣΟΙ ΕΜΙΓΚΡΕΔΕΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΑΝ ΤΟ ΨΥΧΙΚΟ ΕΠΟΣ ΣΕ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΝΗΣΑΝ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΚΑΙ Ο ΕΡΩΣ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ ΠΟΥ ΚΑΤΕΚΤΗΣΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΓΥΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΣΤΟΝ ΠΟΛΥΘΕΙΣΜΟ.

Aμέθυστος

Η ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΣΤΟΝ ΠΛΑΤΩΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΡΙΕΣ ΤΗΣ! (2)

  Συνέχεια από: Tετάρτη 19 Φεβρουαρίου 2025

Η ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΣΤΟΝ ΠΛΑΤΩΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΡΙΕΣ ΤΗΣ!

Του Giovanni Reale.

3. Τα τρία μεγάλα προβλήματα της ψυχής στον Πλάτωνα!

   
  Η σύλληψη τής ψυχής στον Πλάτωνα είναι-κάτω από πολλές απόψεις-αρκετά πολύπλοκη.

α) Τόσο όσον αφορά την ίδια της τήν φύση!

β) Τόσο όσον αφορά τήν αθανασία της.

γ) Τόσο όσον αφορά τέλος, τήν εσχατολογική της μοίρα!

          Πάνω σ'αυτό το τρίτο πρόβλημα-περισσότερο απο τα άλλα δύο-έγινε μεγάλη συζήτηση, αλλά συχνά ακολουθώντας μία λανθασμένη μέθοδο. Έγινε προσπάθεια να καθορισθούν οι συγκλίσεις και οι αποκλίσεις ανάμεσα στους διαφόρους μύθους που συναντούμε στον Γοργία, στον Φαίδωνα, στην Πολιτεία, στον Φαίδρο και στον Τίμαιο, αποφεύγοντας όμως να ακολουθήσουν την βάση τής λογικής και τής δυναμικής τών μύθων, αλλά βασιζόμενοι στην εννοιολογική λογική και σε κατηγορίες καθαρά νοητικές, χάνοντας μ'αυτόν τον τρόπο το χαρακτηριστικό τών μύθων και την υπαινικτική τους δύναμη, και επομένως το αληθινό τους μήνυμα στην αυθεντική τους διάσταση!

          Όμως ο ίδιος ο Πλάτων, μία φορά για πάντα, ξεκαθαρίζει το θέμα στον Φαίδωνα, ολοκληρώνοντας την τελευταία μυθική αφήγηση, γράφοντας:

          "Βεβαίως η υποστήριξη ότι τα πράγματα είναι στ'αλήθεια όπως τα έχω εκθέσει, δέν ταιριάζει σ'έναν άνθρωπο που έχει κοινή λογική αλλά να υποστηρίξουμε ότι ή αυτό ή κάτι παρόμοιο σ'αυτό πρέπει να συμβαίνει στις ψυχές μας και στις κατοικίες της, απο την στιγμή που προέκυψε ότι η ψυχή είναι αθάνατη, αυτό νομίζω ότι ταιριάζει και ότι συμφέρει να ρισκάρουμε να το πιστέψουμε, διότι το ρίσκο είναι ωραίο. Και οφείλουμε επίσης μ'αυτές τις πεποιθήσεις, να γοητεύσουμε και να μαγέψουμε εμάς τους ίδιους: και γι'αυτόν τον λόγο, εδώ και καιρό, προωθώ αυτόν τον μύθο μου" (114 D 1-7).

          Το κείμενο παρανοήθηκε απο μερικούς, και ερμηνεύθηκε σύμφωνα με την σημασία τού Κίρκεγκαρντ, σαν το "ρίσκο"  να είναι ένα άλμα στο σκότος.

          Αντιθέτως για τον Πλάτωνα το "ρίσκο", είναι μερικό, καθότι εκείνη η πράξη τής πίστης ή τής ελπίδος έχει μία συγκεκριμένη θετική σημασία και μία κάποια σιγουριά, όπως το λέει ακριβώς  : "απο την στιγμή που έχει αποδειχθεί ότι η ψυχή είναι αθάνατη (επείπερ αθάνατον γε η ψυχή φαίνεται ούσα)".

          Έτσι λοιπόν έχοντας αποδειχθεί ότι η ψυχή είναι αθάνατος, έχει νόημα να πιστέψουμε τί συμβαίνει στην ψυχή, μετά την έξοδό της απο τό σώμα με τον θάνατο, όχι με τον συγκεκριμένο τρόπο, αυτό που είπε ο Πλάτων για το επέκεινα, αλλά κάτι παρόμοιο, ότι δηλαδή στούς καλούς αποδίδεται ένα δώρο και στους κακούς μία τιμωρία.

          Επομένως η προβληματική τής ψυχής όταν την διαπραγμετευθούμε στο επίπεδο τού καθαρού λόγου επικεντρώνεται στο θέμα τής αθανασίας. Αυτό το πρόβλημα ο Πλάτων, είναι πεπεισμένος ότι το έλυσε. Ας θυμηθούμε ότι στο θέμα τής αθανασίας τής ψυχής προσέφερε τρείς διαφορετικές αποδείξεις.

          Στον Φαίδωνα παρουσίασε μία τριπλή διατύπωση βασιζόμενος στην θεωρία τών ιδεών (στην ύπαρξη μίας νοητής και υπεραισθητής πραγματικότητος, στην οποία ομοιάζει η ψυχή)! (70 Α-77 D, 78 B-80B, 95 A-107B).

          Παρουσίασε στην συνέχεια έναν δεύτερο τύπο αποδείξεως στην Πολιτεία, διά τής απαγωγής τής αθανασίας τής ψυχής απο το γεγονός ότι δέν προκύπτει να υπάρχουν δικά της κακά ικανά να την καταστρέψουν. Τα πιό βαρειά και επώδυνα κακά τού σώματος το καταστρέφουν, ενώ τα πάθη τής ψυχής, όσο επικίνδυνα και αν μπορούν να είναι, δέν την καταστρέφουν (609 Α-611Α).

          Στον Φαίδρο παρουσιάζεται μία τρίτη απόδειξη, σύμφωνα με την οποία η ψυχή προκύπτει να είναι "αναρχη αρχή", υπέρτατη αρχή τής κινήσεως και της ζωής (245 C-246 A).

          Θα περιμέναμε να παρουσιάσει ο Πλάτων μία αυστηρή επιχειρηματολογία και στο βασικό πρόβλημα, το οποίο βρίσκεται στην βάση τού προηγουμένου, δηλαδή στην ίδια την φύση της ψυχής. Αντιθέτως αφού πρώτα εξήγησε ότι η ψυχή έχει παρόμοια φύση με την νοητή πραγματικότητα-χωρίς αυτή την διευκρίνιση οι αποδείξεις τής αθανασίας δέν θα είχαν στήριγμα-προχωρά κυρίως με νύξεις, ανακατεύοντας σε μεγάλο βαθμό, διάφορες εικόνες στους συλλογισμούς. Και το τονίζει ξεκάθαρα, εξάγοντας ακριβέστατα συμπεράσματα!

          Στον Φαίδρο, αμέσως μετά την απόδειξη της αθανασίας της ψυχής λέγεται:

          Για την αθανασία τής ψυχής (Περί αθανασίας αυτής) είπαμε αρκετά. Επί δέ τής ιδέας αυτής πρέπει να πούμε τα ακόλουθα: Να εξηγήσουμε ποιά είναι, θα ήταν μία εργασία μίας Θείας εξήγησης με όλες τις σημασίες και εκτενέστατη. Αλλά να πούμε με τί πράγμα ομοιάζει (ώ δε έοικεν) είναι μία ανθρώπινη έκθεση και μάλιστα  πολύ σύντομη. Ας μιλήσουμε λοιπόν μ'αυτόν τον τρόπο (ταύτη ούν λέγωμεν) (246 Α 3-6).

          Ας δούμε λοιπόν στην συνέχεια ποιά είναι η εικόνα τής ψυχής, δηλαδή "αυτό στο οποίο ομοιάζει " (ώ δε έοικεν).

Συνεχίζεται

Αμέθυστος. 

Κάλλιστος Γουέαρ - Το ανθρώπινο πρόσωπο ως εικόνα της Αγίας Τριάδος (6)

 Συνέχεια από: Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 2025

Το ανθρώπινο πρόσωπο ώς εικόνα της Αγίας Τριάδος.

εκδόσεις ΠΑΡΡΗΣΙΑ, 2013

"Η πνευματική Διαθήκη του Κάλλιστου Ware".

Το ανθρώπινο πρόσωπο ως κοινωνία

Αλλά κάθε διαπροσωπική θεώρηση της Αγίας Τριάδος, όπως αυτή θεμελιώνεται στην έννοια που οι Καππαδόκες Πατέρες έδωσαν στη θεία κοινωνία, δεν είναι κατ᾽ ανάγκην τριθειστική. Έχει το εξής ασύγκριτο πλεονέκτημα: περιγράφει την Τριάδα, παρουσιάζοντας τον Θεό με όρους αμοιβαίας αγάπης. Διότι, όπως ο Richard of St. Victor πολύ σωστά το αντιλήφθηκε, μόνον η αμοιβαία αγάπη παρέχει, στα πλαίσια της ανθρώπινης εμπειρίας μας, το λιγότερο ατελές ανάλογο της θείας ζωής.

AΦΟΥ ΜΙΛΗΣΑΜΕ έως εδώ για τον αιώνιο κύκλο της αγάπης εντός της Τριάδος, ας ρίξουμε τώρα μια ματιά στον κύκλο ο οποίος διευρύνεται έτσι, ώστε να αγκαλιάζει τη δημιουργία. Τι μου λέει η πίστη στην Τριάδα για τον εαυτό μου; Τι υπονοεί για τη θεολογία του ανθρώπινου προσώπου, ιδιαιτέρως η «κοινωνική» προσέγγιση της Τριάδος; Αφού προσπαθήσαμε να ερμηνεύσουμε τον Θεό ως αμοιβαία αγάπη, ας προσπαθήσουμε να κάνουμε το ίδιο και για τον άνθρωπο.

«Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ᾽ ὁμοίωσιν» (Γέν. 1:26). Γιατί ο Θεός μιλά εδώ στον πληθυντικό: «ποιήσωμεν, ἡμετέραν»; Οι Χριστιανοί στοχαστές από το δεύτερο αιώνα και μετά πολύ γρήγορα διέκριναν ότι η φράση αυτή αναφέρεται στην Αγία Τριάδα. Ο Βαρνάβας στην Επιστολή του θεωρεί ότι τα λόγια αυτά απευθύνονται από τον Πατέρα προς τον Υιό· την ίδια εξήγηση δίνει και ο Ιουστίνος, ενώ ο Θεόφιλος και ο Ειρηναίος παρουσιάζουν τον Πατέρα να μιλά και προς τον Υιό και προς το Πνεύμα. Έτσι, τα τρία Πρόσωπα της Τριάδος δείχνουν να «διαβουλεύονται» πριν δημιουργήσουν τον άνθρωπο. Η δημιουργία του ανθρώπου είναι μια «συνοδική» πράξη, από κοινού έργο των τριών Προσώπων της θείας Τριάδος, ενώ η εικόνα του Θεού μέσα μας είναι έτσι σαφώς η εικόνα της Τριάδος. Τα λόγια που ακολουθούν αμέσως μετά στο πρώτο κεφάλαιο της Γενέσεως επεκτείνουν και εμβαθύνουν στο Τριαδικό νόημα της εικόνας: «Καί ἐποίησεν ὁ Θεός τόν άνθρωπον, κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καί θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς» (1:27).[ΤΟ ΑΡΣΕΝ ΚΑΙ ΘΗΛΥ ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟ ΚΑΤ΄ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΟΜΟΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ] Η θεία, Τριαδική εικόνα δε δίδεται μόνο στον άνδρα ή μόνο στη γυναίκα, αλλά και στους δύο μαζί· ολοκληρώνεται στη μεταξύ τους κοινωνία.[Η ΘΕΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΥΤΕΞΟΥΣΙΟ. ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΤΕΞΟΥΣΙΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΣΙΑΚΟ] Η εικόνα του Θεού ως «Όντος κοινωνικού» συνδιαλέγεται με την ανθρωπότητα διατηρώντας απαραμείωτο τον κοινωνικό της χαρακτήρα. Είναι εικόνα «σχεσιακή», η οποία αντανακλάται στη σχέση μεταξύ άνδρα και γυναίκας, στον πρωταρχικό αυτό κοινωνικό δεσμό που αποτελεί το θεμέλιο όλων των άλλων μορφών κοινωνικής ζωής. Μόνο μέσα σε μια διαπροσωπική κοινωνία μπορεί να επιτευχθεί σωστά η ομοίωση προς την Τριάδα.[ΓΙΑΤΙ Η ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΗ;]

Αν έτσι –κατ' εικόνα του Τριαδικού Θεού– είναι πλασμένοι οι άνθρωποι, τότε όλα όσα είπαμε προηγουμένως για τον Θεό ως Τριάδα επιβεβαιώνονται και για το ανθρώπινο πρόσωπο. Πρέπει να δούμε την Τριάδα, κατά τον Raimundo Panikkar, ως «το υπέρτατο παράδειγμα προσωπικών σχέσεων».[ΕΝΑ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΑΣ ΠΟΥΜΕ] «Το δόγμα της Τριάδος», επιμένει, «δεν είναι μια απλή θεωρία για το βάθος του Θεoύ αλλά και μια ένδειξη για το ύψος του Ανθρώπου». Ξεκινώντας από το λόγο του Ευαγγελιστού «Ο Θεός αγάπη εστί», ο William Blake πολύ σωστά προσθέτει: «Ο Άνθρωπος αγάπη εστί»(“Jerusalem”, παράγραφος 96, 1.26). Ο Θεός δεν είναι αυτο-αγάπη, αλλά αμοιβαία και μοιραζόμενη αγάπη, άρα το ίδιο αληθεύει και για το ανθρώπινο πρόσωπο. Ο Θεός, είπαμε πιο πάνω, είναι δόσιμο, αυτοπροσφορά, αλληλεγγύη· το ίδιο και ο άνθρωπος, η εικόνα του Θεού.[Ο ΜΠΛΕΙΚ ΕΖΗΣΕ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΑ]

Επειδή ο Θεός είναι Ον σχεσιακό, ο κατ' εικόνα Του πλασμένος άνθρωπος είναι και αυτός ον σχεσιακό. Πολύ σωστά υποδεικνύει ο John Macmurray ότι, ως πρόσωπα, είμαστε ό,τι είμαστε μόνο εν σχέσει με άλλα πρόσωπα:[ΦΟΒΕΡΟ. ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΕ ΑΛΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΠΡΟΣΩΠΑ;]

«Ο Εαυτός υπάρχει μόνο σε δυναμική σχέση με τον Άλλον... ο Εαυτός συγκροτείται δια της σχέσης του με τον Άλλον, υπάρχει δια των σχέσεών του». (John Macmurray, Persons in Relation, London, 1961, σελ. 17, όπως παρατίθεται στο Gunton, The One, the Three and the Many, σελ. 6). Αλλά, όπως ο Gunton παρατηρεί, ο Macmurray δε συνδέει το σχεσιακό χαρακτήρα του ανθρώπινου προσώπου με το δόγμα της Αγίας Τριάδος.

Δεν υπάρχει αληθινό πρόσωπο παρά μόνον όταν υπάρχουν τουλάχιστον δύο πρόσωπα που να επικοινωνούν μεταξύ τους· άνθρωπος σημαίνει διάλογος.

«Δεδομένου ότι η αμοιβαιότητα αποτελεί συστατικό στοιχείο του προσώπου, συνεπάγεται ότι “εγώ” έχω ανάγκη από “σένα” για να είμαι ο Εαυτός μου»!(Macmurray, Persons in Relation, σελ. 69).

Η ανθρώπινη ταυτότητά μας ή είναι κοινωνική ή δεν είναι τίποτε. Ο αυθεντικός άνθρωπος δεν είναι εγωκεντρικός, αλλά έχει ως κέντρο του τους αδελφούς του. Τότε μόνον είμαι αληθινά άνθρωπος, αληθινό πρόσωπο, αν σχετίζομαι με τους άλλους καθ᾽ ομοίωσιν της Αγίας Τριάδος, αν εκφράζω τον εαυτό μου, όπως ο Θεός, σε μια σχέση μεταξύ του «Εγώ και του Εσύ». Δε θα είμαι πρόσωπο, αν δεν αντικρίζω τους άλλους, αν δεν κοιτάζω προς αυτούς και δεν τους επιτρέπω να κοιτάζουν προς εμένα. Συνειδητοποιώ τον εαυτό μου ως πρόσωπο –πρόσωπο και όχι απλώς άτομο– μόνον εφ' όσον χαιρετίζω τους άλλους ως πρόσωπα.[ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΠΩΣ ΜΠΛΕΚΟΝΤΑΙ;] Κατά το λόγο του Μεγάλου Βασιλείου, 

«Τίς οὐκ οἶδε ὅτι ἥμερον καί κοινωνικόν ζῶον ὁ ἄνθρωπος καί οὐχί μοναστικόν, οὐδέ ἄγριον; Οὐδέν γάρ οὕτως ἴδιον τῆς φύσεως ἡμῶν ὡς τό κοινωνεῖν ἀλλήλοις καί χρήζειν ἀλλήλων καί ἀγαπᾶν τό ὁμόφυλον»(Όροι κατά πλάτος, iii I).

Και όλα αυτά, επειδή ο Θεός είναι Τριάς. Πλασμένος κατ' εικόνα της Τριάδος, ο άνθρωπος έχει αδελφούς και αδελφές, είναι αυτός που στην Κυριακή Προσευχή λέει όχι «δος μοί», αλλά «δος ἡμῖν», λέει «ἡμῶν» και όχι «ἐμοῦ». Στη μικρή ιστορία του Ντοστογιέφσκυ "Η γυναίκα και το κρεμμύδι", μόλις η γυναίκα είπε «είναι δικό μου το κρεμμύδι, κι όχι δικό σου», τότε αμέσως το κρεμμύδι χωρίστηκε στα δυό και εκείνη έπεσε και πάλι στη λίμνη της φωτιάς. Αρνούμενη να μοιραστεί, μη καταφέρνοντας να πεί «είναι το κρεμμύδι μας», αρνήθηκε στο πρόσωπό της την ομοίωση με την Τριάδα. Είμαι άνθρωπος σημαίνει μοιράζομαι. Επειδή πιστεύουμε ότι ο Θεός δεν είναι απλώς Ένας, αλλά και Τρισυπόστατος, είμαστε, κατά τον στάρετς Ζωσιμά, «υπεύθυνοι για όλους και για όλα». Κι όχι μόνο στην Ευχαριστία, αλλά καθ' όλη τη διάρκεια της Λειτουργίας της ανθρώπινης ζωής, προσφέρουμε «κατά πάντα και διά πάντα». «Μη φύλαξ του αδελφού μου ειμί εγώ;» Η απάντηση στην ερώτηση του Κάιν βρίσκεται στο Τριαδικό δόγμα.

Θεωρώντας την ανθρώπινη φύση υπό το φως της Τριάδος, μπορούμε τώρα να κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στο άτομο και στο πρόσωπο (Βλ. Βλαδίμηρου Λόσκυ, Μυστική Θεολογία). Παρ' όλο που οι δυο αυτοί όροι συχνά χρησιμοποιούνται αδιαφοροποίητοι, ως συνώνυμοι, στην πραγματικότητα υπάρχει μια ζωτική διαφορά μεταξύ τους. Το άτομο είναι απομονωμένο, χωριστό από τα άλλα ανθρώπινα πλάσματα, είναι ο άνθρωπος-ανταγωνιστής. Το πρόσωπο σχετίζεται και κοινωνεί, είναι ο συν-άνθρωπος. Αποκομμένος από τους άλλους, στραμμένος στον εαυτό του, χωρίς σχέσεις, ο καθένας μας γίνεται άτομο –μια μονάδα που μετριέται στην απογραφή του πληθυσμού– όχι όμως αυθεντικό πρόσωπο. Οι σχέσεις μας είναι αυτές που μας κάνουν πρόσωπα· γιατί ένα πρόσωπο μπορεί να υπάρξει μόνο εκεί όπου πληρούται η δυνατότητα ύπαρξης κάθε άλλου προσώπου, δηλαδή εντός ενός κόσμου που μοιράζεται. Η οντολογική πρόταση που δίνει προτεραιότητα στην έννοια του προσώπου, γνωστή με το φιλοσοφικό όρο Προσωποκρατία, βρίσκεται έτσι στον αντίποδα του ατομικισμού. Σηματοδοτεί ακριβώς την καθ' ομοίωση της Τριάδος κοινωνία, στοιχείο που διαφοροποιεί το πρόσωπο από το άτομο. Κατ' εικόνα της Τριάδος δεν είναι πλασμένο το άτομο, αλλά το πρόσωπο.

«Ώστε να είναι όλοι ένα», λέει ο Ιησούς στην αρχιερατική προσευχή προς τον Πατέρα Του, «όπως (καθώς) Εσύ, Πατέρα, είσαι ενωμένος μ' εμένα κι εγώ μ᾽ Εσένα. Για να είναι ένα μεταξύ τους, όπως εμείς είμαστε ένα. Εγώ ενωμένος μαζί τους κι Εσύ ενωμένος μαζί μου, ώστε να αποτελούν μια τέλεια ενότητα» (Ιω. 17:21-23). «Καθώς», λέει ο Χριστός. Μας φέρνει στο νου το Πλατωνικό «όπως επάνω έτσι και κάτω», ή τη φράση από την Κυριακή Προσευχή «ως εν ουρανώ και επί της γης». Εμείς οι άνθρωποι, εικόνες της Τριάδος, καλούμαστε να υλοποιούμε επί γης την κίνηση της Θείας περιχώρησης, αναπαράγοντας εδώ κάτω την αμοιβαία αγάπη που συνδέει ατελεύτητα στον ουρανό τον Πατέρα με τον Υιό και το Πνεύμα, Αυτό το Τριαδικό «καθώς» είναι ζωτικής σημασίας για τη σωτηρία μας. Κατά τους λόγους του σύγχρονου Αγιορείτου Ηγουμένου της Μονής Σταυρονικήτα, πατρός Βασιλείου:

«Η τριαδική αγάπη διαστέλλει το χώρο σε παράδεισο: παράδεισο ελευθερίας, απαλλαγμένο από μέριμνα, φόβο και μίσος. Καταργείται η αδιαφάνεια. Τα πάντα λάμπουν ως κρύσταλλον. Καταργείται το αδιαχώρητο. Οι πάντες χωρούν άνετα: “Γέγονε ως επέταξας και ιδού τόπος εστί” (Λουκ. 14,22). Κάθε μια νέα παρουσία δεν είναι στρίμωγμα –κέντημα καχυποψίας– αλλά εύρυνση, παροχή νέου χώρου και χαράς. “Χαρά ότι εγεννήθη άνθρωπος εις τον κόσμον” (Ιω.16,21). Γιατί δεν έχομε συνωστισμό όχλου, αλλά περιχώρηση αγαπωμένων προσώπων. Οι πάντες βρίσκονται μέσα στους πάντες».[ΟΠΩΣ ΣΤΑ ΓΟΜΟΡΡΑ;]

Το Τριαδικό «καθώς» βρίσκει την εφαρμογή του σε κάθε επίπεδο της ανθρώπινης κοινωνίας. «Κοινωνικό μας πρόγραμμα είναι το δόγμα της Αγίας Τριάδος», έλεγε ο Ρώσος στοχαστής του 19ου αιώνα Nikolai Fedorov. (Παρατίθεται στο Olivier Clement, L' Eglise Orthodoxe, Paris 1961).

Κάθε κοινωνική ομάδα – οικογένεια, ενορία, Μητρόπολη, εκκλησιαστικό συμβούλιο, σχολείο, γραφείο, εργοστάσιο, έθνος – καλείται να μεταμορφωθεί διά της Χάριτος σε ζωντανή εικόνα της θείας περιχωρήσεως. Πρέπει να αντανακλά αυτό που ονομάσαμε «εν ποικιλία ενότητα» του Θεού, να συμφιλιώνει και να εναρμονίζει τη διαφορετικότητα με την ενότητα, την ελευθερία με την αμοιβαία αλληλεγγύη, κατά το πρότυπο της Τριάδος. Η πίστη μας στον Τριαδικό Θεό μας δεσμεύει να εναντιωνόμαστε σε κάθε μορφή εκμετάλλευσης, αδικίας και διάκρισης. Στον αγώνα μας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενεργούμε εις το όνομα της Τριάδος.

ΤΟΣΟ ΑΝΟΗΤΟΣ ΚΑΙ ΑΓΑΘΟΣ Ο ΣΧΩΡΕΜΕΝΟΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΧΩΡΙΣ ΕΝΔΟΙΑΣΜΟΥΣ ΤΗΝ ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΚΑΚΟΔΟΞΙΑΣ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΠΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. 

" «Καί ἐποίησεν ὁ Θεός τόν άνθρωπον, κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καί θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς» (1:27) Η θεία, Τριαδική εικόνα δε δίδεται μόνο στον άνδρα ή μόνο στη γυναίκα, αλλά και στους δύο μαζί· ολοκληρώνεται στη μεταξύ τους κοινωνία.[Η ΘΕΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΥΤΕΞΟΥΣΙΟ. ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΤΕΞΟΥΣΙΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΣΙΑΚΟ] Η εικόνα του Θεού ως «Όντος κοινωνικού» συνδιαλέγεται με την ανθρωπότητα διατηρώντας απαραμείωτο τον κοινωνικό της χαρακτήρα. Είναι εικόνα «σχεσιακή», η οποία αντανακλάται στη σχέση μεταξύ άνδρα και γυναίκας, στον πρωταρχικό αυτό κοινωνικό δεσμό που αποτελεί το θεμέλιο όλων των άλλων μορφών κοινωνικής ζωής. Μόνο μέσα σε μια διαπροσωπική κοινωνία μπορεί να επιτευχθεί σωστά η ομοίωση προς την Τριάδα.[ΓΙΑΤΙ Η ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΗ;] "

ΤΟ ΑΡΣΕΝ ΚΑΙ ΘΗΛΥ ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟ ΚΑΤ'ΕΙΚΟΝΑ ΒΕΒΑΙΩΣ. ΠΟΙΑ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΘΗΛΥ; ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ, ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΟΝΟΣ. ΔΙΟΤΙ ΗΞΕΡΕ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΕ ΑΘΑΝΑΤΑ ΡΗΜΑΤΑ ΟΤΙ ΘΑ ΑΙΣΘΑΝΟΝΤΟ ΗΔΗ ΣΑΝ ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕ ΤΟ ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΘΑΝΑΤΟ, ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, ΑΛΛΑ Η ΣΧΕΣΗ ΣΤΑΘΗΚΕ ΠΙΟ ΔΥΝΑΤΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΕΡΑ, ΟΠΩΣ ΗΤΑΝ ΧΘΕΣ, ΟΠΩΣ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ. ΤΟ ΚΑΤ'ΕΙΚΟΝΑ ΑΥΤΟ ΧΑΘΗΚΕ ΑΜΕΤΑΚΛΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΩΣΤΕ Ο ΚΥΡΙΟΣ

ο Θεός Λόγος ήθελε ν’ ανακαινίσει το κατ’ εικόνα, γι’ αυτό έγινε άνθρωπος!

Αν ομολογήσουμε τον Χριστό τέλειο Θεό και τέλειο άνθρωπο, οπωσδήποτε θα του τα αποδώσουμε όλα τα γνωρίσματα της φύσεως και του Πατέρα και της μητέρας του· διότι έγινε άνθρωπος, για να κερδίσει αυτό που χάθηκε.

Έτσι, λοιπόν, προσλαμβάνει όλο τον άνθρωπο και το πιο ωραίο μέρος της υπάρξεώς του που ασθένησε, ώστε να χαρίσει τη σωτηρία σε όλο (τον άνθρωπο).

Νους, δηλαδή, χωρίς σοφία και γνώση δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει· εάν στερείται την ενέργεια και την κίνηση, τότε είναι και ανύπαρκτος.

Επειδή ο Θεός Λόγος ήθελε ν’ ανακαινίσει το κατ’ εικόνα, γι’ αυτό έγινε άνθρωπος. Και τι άλλο είναι το κατ’ εικόνα, παρά ο νους;

Άφησε, λοιπόν, το καλύτερο και πήρε το κατώτερο; Ναι, διότι ο νους βρίσκεται στο μεταίχμιο του Θεού και της σάρκας· με τη μία συγκατοικεί, ενώ του Θεού είναι εικόνα.

Ο νους, λοιπόν, συνενώνεται με το νου· και ο νους συνδέει την καθαρότητα του Θεού με την υλικότητα του σώματος. Διότι, εάν ο Χριστός προσλάμβανε ψυχή χωρίς νου, τότε θα έπαιρνε ψυχή άλογου ζώου.

Εφόσον μάλιστα είπε ο Ευαγγελιστής ότι ο Λόγος έγινε σάρκα, πρέπει να γνωρίζουμε ότι στην Αγία Γραφή ο άνθρωπος άλλοτε λέγεται ψυχή, όπως στο (χωρίο) «ο Ιακώβ εισήλθε στην Αίγυπτο με εβδομήντα πέντε ψυχές», και άλλοτε λέγεται σάρκα, όπως στο (χωρίο) «κάθε σάρκα θα γνωρίσει τη σωτηρία του Θεού».

Ο Κύριος, λοιπόν, δεν έγινε άψυχη σάρκα ούτε ψυχή χωρίς νου, αλλά άνθρωπος. Το λέει και ο ίδιος: «Γιατί με χτυπάς, έναν άνθρωπο που σας λέει την αλήθεια;».

Προσέλαβε, λοιπόν, σάρκα εμπλουτισμένη με λογική και νοερή ψυχή, η οποία κυβερνά τη σάρκα, αλλά την ίδια την εξουσιάζει η θεία φύση του Λόγου.