Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026

Η Πολιτική Θεωρία του Ορυκτού Πετρελαίου


Καθώς πλησιάζουμε στις διακοπές των μέσων Αυγούστου εν μέσω ενός κλίματος τρέλας, επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε ένα πρόβλημα που υποβόσκει εδώ και σχεδόν ενάμιση αιώνα εν μέσω ψευδών βεβαιοτήτων και είναι πιο επίκαιρο από ποτέ, τόσο λόγω της κατάστασης στο Ορμούζ, η οποία δημιουργεί έλλειψη, όσο και λόγω των μεθόδων επιστημονικής διαστρέβλωσης που μπορεί να ήταν εξαιρετικές στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά τώρα είναι συνηθισμένες. Αναφέρομαι στην κλασική θεωρία, που διδάσκεται σε σχολεία και πανεπιστήμια, η οποία υποστηρίζει ότι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο προέρχονται από νεκρούς θαλάσσιους οργανισμούς (πλαγκτόν, φύκια) που μετατράπηκαν σε υδρογονάνθρακες για εκατομμύρια χρόνια υπό πίεση και θερμότητα σε ιζηματογενή πετρώματα. Ορυκτά καύσιμα : το όνομα τα λέει όλα. Πεπερασμένα, μη ανανεώσιμα, περιορισμένα. Η νίκη αυτής της υπόθεσης οφειλόταν εν μέρει στις σημαντικές συνεισφορές των Αμερικανών πετρελαιοπαραγωγών, με επικεφαλής την οικογένεια Ροκφέλερ, για πολύ προφανείς σκοπούς: να καταστήσουν τον μαύρο χρυσό έναν πολύ περιορισμένο πόρο και, ως εκ τούτου, ευάλωτο σε υψηλότερες τιμές. Άλλωστε, δεν ήταν δύσκολο: αρκούσε να κάνουμε έναν παραλληλισμό με τον άνθρακα, που προερχόταν από φυτικούς οργανισμούς, πάντα υπό συνθήκες τεράστιας πίεσης και θερμότητας, και το παιχνίδι τελείωσε, απλώς και μόνο επειδή ήταν διανοητικά απλούστερο. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η θεωρία αντιτάχθηκε κυρίως από επιστήμονες εκτός του δυτικού κώνου σκιάς και ιδιαίτερα από Ρώσους, αν και με κάποιες εξαιρέσεις, για παράδειγμα τον Thomas Gold του Πανεπιστημίου Cornell.

Ωστόσο, όλα τα στοιχεία που έχουμε φαίνεται να αντικρούουν τη βιολογική υπόθεση: καταρχάς, το γεγονός ότι πολλοί δορυφόροι των εξωτερικών αερίων πλανητών είναι γεμάτοι μεθάνιο και υδρογονάνθρακες χωρίς ποτέ να έχουν φιλοξενήσει φυτικούς οργανισμούς. Αλλά έπειτα, οι βαθιές γεωτρήσεις στο κρυσταλλικό υπόγειο πέτρωμα, όπως στη Σουηδία (Siljan Ring) ή στο Βιετνάμ (White Tiger field), επέτρεψαν την εξόρυξη εμπορικά εκμεταλλεύσιμου πετρελαίου από βάθη όπου δεν υπήρχαν ποτέ ιζηματογενή πετρώματα με οργανικό υλικό. Επιπλέον, υπάρχουν φαινόμενα αναγέννησης κοιτασμάτων που πιστεύεται ότι έχουν εξαντληθεί (όπως το Eugene Island 330 στον Κόλπο του Μεξικού), σε χρόνους πολύ σύντομους για να εξηγηθούν με βιογενείς διεργασίες. Κάτι που συμβαίνει και σε πολλά άλλα μέρη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στη Μέση Ανατολή: υδρογονάνθρακες μη βιολογικής προέλευσης μεταναστεύουν προς τα πάνω μέσω βαθιών ρηγμάτων και ρωγμών, συσσωρεύονται σε κοιτάσματα και το κάνουν αυτό συνεχώς . Σε αυτό πρέπει να προστεθεί ότι η θερμοδυναμική σταθερότητα του μεθανίου (CH₄) στις θερμοκρασίες και τις πιέσεις του μανδύα είναι γνωστή εδώ και αρκετό καιρό. Οι υδρογονάνθρακες δεν είναι μια εξωτική σύμπτωση στις συνθήκες του άνω μανδύα, αλλά μάλλον αυτό που προβλέπει η φυσική.

Έτσι, υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για να κερδίσει η λεγόμενη αβιογενής θεωρία μια θέση που διαφορετικά δεν θα είχε, δεδομένου ότι δεν συζητείται, αλλά απλώς αποσιωπάται: το γεγονός είναι ότι στο πλαίσιο της Δυτικής αυτοκρατορίας, η βιολογική υπόθεση σήμερα παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα που υπερβαίνουν την οικονομική υπόθεση της σπανιότητας. Πράγματι, εάν η αβιογενής θεωρία επικρατούσε - όπως έχει δείξει η ρωσική και βιετναμέζικη παραγωγή πετρελαίου εδώ και δεκαετίες - τότε αρκετές γνωστικές δομές θα έχαναν ταυτόχρονα τη νομιμότητά τους:

Οι κλιματικοί συναγερμοί δεν μπορούσαν πλέον να αποκαλούν το CO2 «απολιθωμένο αμάρτημα»
Η ενεργειακή μετάβαση δεν θα είναι πλέον αναγκαιότητα, αλλά πολιτική επιλογή


Ο ΟΠΕΚ και οι δυτικές πολυεθνικές πετρελαίου θα έχαναν τα ενοίκια τους λόγω μελλοντικών ελλείψεων

Εν ολίγοις, η βιογενετική θεωρία δημιουργεί μια αφήγηση βαθιάς κρίσης που κάνει την κοινωνική μηχανική που εφαρμόζουν οι ολιγαρχίες να φαίνεται αναπόφευκτη, μονοπωλεί την εξουσία ερμηνείας των γεγονότων και εγγυάται τα προνόμια όσων επωφελούνται από το status quo. Η αβιογενής υπόθεση δεν έχει διαψευσθεί, αλλά έχουν γίνει πολλές προσπάθειες για την καταστολή της. Και αυτές οι προσπάθειες έχουν κίνητρα που δεν έχουν καμία σχέση με την επιστήμη, αλλά έχουν να κάνουν με την εξουσία.

Δεν υπάρχουν σχόλια: