Πρόλογος για τον Αύγουστο-15 Αυγούστου Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόλογος για τον Αύγουστο-15 Αυγούστου
Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

1. Η Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ο Κύριος, ο οποίος στο Σινά πρόσταξε με την πέμπτη εντολή: «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου», έδειξε με το ίδιο Του το παράδειγμα πώς πρέπει κανείς να τιμά τη μητέρα του. Κρεμασμένος επάνω στον Σταυρό μέσα στα βάσανα, θυμήθηκε τη Μητέρα Του και, δείχνοντας τον απόστολο Ιωάννη, της είπε: «Γυναίκα, ιδού ο υιός σου!» Έπειτα είπε στον Ιωάννη: «Ιδού η μητέρα σου!» Και έτσι, αφού φρόντισε για τη Μητέρα Του, εξέπνευσε.

Ο Ιωάννης είχε σπίτι στη Σιών, στην Ιερουσαλήμ, όπου εγκαταστάθηκε και η Θεοτόκος και έμεινε να ζει μέχρι το τέλος των ημερών της επάνω στη γη. Με τις προσευχές της, τις αγαθές συμβουλές της, την πραότητά της και την υπομονή της, βοηθούσε πολύ τους αποστόλους του Υιού της. Κατά κύριο λόγο, όλο το διάστημα μέχρι τον θάνατό της το πέρασε στην Ιερουσαλήμ, επισκεπτόμενη συχνά εκείνους τους τόπους που της θύμιζαν τα μεγάλα γεγονότα και τα μεγάλα έργα του Υιού της. Ιδιαίτερα συχνά επισκεπτόταν τον Γολγοθά, τη Βηθλεέμ και το Όρος των Ελαιών.

Από τα μακρινότερα ταξίδια της αναφέρεται η επίσκεψή της στον άγιο Ιγνάτιο τον Θεοφόρο στην Αντιόχεια, η επίσκεψή της στον άγιο Λάζαρο τον Τετραήμερο, επίσκοπο Κύπρου, η επίσκεψή της στο Άγιον Όρος, το οποίο εκείνη ευλόγησε, καθώς και η παραμονή της στην Έφεσο μαζί με τον άγιο Ιωάννη κατά τον μεγάλο διωγμό των χριστιανών στην Ιερουσαλήμ.

Στα γηρατειά της προσευχόταν συχνά στον Κύριο και Θεό της στο Όρος των Ελαιών, στον τόπο της Αναλήψεώς Του, να την πάρει όσο το δυνατόν συντομότερα από αυτόν τον κόσμο. Κάποτε της εμφανίστηκε ο αρχάγγελος Γαβριήλ και της ανήγγειλε ότι ύστερα από τρεις ημέρες θα αναπαυόταν. Και ο άγγελος του Θεού της έδωσε έναν κλάδο φοίνικα, ο οποίος θα μεταφερόταν κατά την εξόδιο πομπή της.

Με μεγάλη χαρά επέστρεψε εκείνη στο σπίτι, ποθώντας μέσα στην καρδιά της να δει ακόμη μία φορά σε αυτή τη ζωή όλους τους αποστόλους του Χριστού. Ο Κύριος εκπλήρωσε αυτή την επιθυμία της, και όλοι οι απόστολοι, μεταφερόμενοι από αγγέλους και νεφέλες, συγκεντρώθηκαν ξαφνικά στο σπίτι του Ιωάννη στη Σιών.

Με μεγάλη χαρά είδε εκείνη τους αγίους αποστόλους, τους ενθάρρυνε, τους συμβούλεψε και τους παρηγόρησε· έπειτα παρέδωσε ειρηνικά το πνεύμα της στον Θεό, χωρίς κανέναν πόνο και χωρίς καμία σωματική ασθένεια.

Οι απόστολοι πήραν τη λάρνακα με το σώμα της, από το οποίο ανέδιδε ευωδιαστό άρωμα, και, συνοδευόμενοι από πλήθος χριστιανών, τη μετέφεραν στον κήπο της Γεθσημανή, στον τάφο των αγίων Ιωακείμ και Άννας. Από τους κακόβουλους Ιουδαίους τούς προστάτευε μία νεφέλη, κατά την πρόνοια του Θεού.

Κάποιος Ιουδαίος ιερέας, ο Ατώνιος, άρπαξε με τα χέρια του τη λάρνακα με σκοπό να την ανατρέψει· όμως εκείνη τη στιγμή άγγελος του Θεού τού απέκοψε και τα δύο χέρια. Τότε εκείνος φώναξε προς τους αποστόλους ζητώντας βοήθεια και θεραπεύτηκε, αφού ομολόγησε την πίστη του στον Κύριο Ιησού Χριστό.

Ο απόστολος Θωμάς είχε απουσιάσει, πάλι κατά τη θεία Πρόνοια, ώστε με αυτόν τον τρόπο να αποκαλυφθεί ακόμη ένα νέο και πανένδοξο μυστήριο σχετικά με την Αγία Θεοτόκο. Την τρίτη ημέρα έφθασε και εκείνος και θέλησε να προσκυνήσει και να ασπαστεί το σώμα της Αγίας και Παναχράντου. Όταν όμως οι απόστολοι άνοιξαν τον τάφο, βρήκαν μόνο το σάβανο, ενώ το σώμα δεν βρισκόταν μέσα στον τάφο.

Το ίδιο εκείνο βράδυ εκείνη εμφανίστηκε στους αποστόλους, περιβαλλόμενη από πλήθος αγγέλων, και τους είπε:

«Χαίρετε· εγώ θα είμαι μαζί σας για πάντα».

Δεν είναι γνωστό με ακρίβεια πόσων ετών ήταν η Θεοτόκος κατά τον χρόνο της Κοιμήσεώς της· επικρατεί όμως η άποψη ότι είχε περάσει τα εξήντα χρόνια της επίγειας ζωής της.

Ο Ύψιστος Κύριος έτσι είπε:
από την καρδιά σου, Παρθένε αγνή,
ζωντανό νερό να αναβλύσει,
ώστε οι διψασμένοι να πίνουν τον Χριστό —

Ζωοδόχε Πηγή,
όλοι εμείς καυχόμαστε για σένα!

Ώστε οι διψασμένοι τον Χριστό να πίνουν·
οι πικραμένοι μ’ Αυτόν να γλυκαίνονται,
οι τυφλοί μ’ Αυτόν να πλένονται
και οι θλιμμένοι να γιατρεύουν τους πόνους τους —

Ζωοδόχε Πηγή,
όλοι εμείς καυχόμαστε για σένα!

Από την αιωνιότητα έφθασε το ποτό,
γέμισε το ξερό ρυάκι του χρόνου
και πάλι προς τον ουρανό ανεβαίνει·
αναζωογονήθηκε ο κουρασμένος κόσμος —

Ζωοδόχε Πηγή,
όλοι εμείς καυχόμαστε για σένα!

Δόξα σε σένα, ω Παναγία,
δόξα σε σένα, Θεομήτορα!
Εσύ μας γέννησες τον ζωντανό Χριστό,
το ζωντανό νερό της χάριτος —

Ζωοδόχε Πηγή,
όλοι εμείς καυχόμαστε για σένα!

ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ

Πάρα πολλά μπορεί να διδαχθεί κάθε πιστός από τη ζωή της Παρθένου Θεοτόκου. Εδώ όμως ας αναφέρουμε μόνο δύο πράγματα.

Εκείνη συνήθιζε να πηγαίνει συχνά στον Γολγοθά, στο Όρος των Ελαιών, στον κήπο της Γεθσημανή, στη Βηθλεέμ και σε άλλους τόπους που είχαν γίνει περίφημοι εξαιτίας του Υιού της. Σε όλους αυτούς τους τόπους, και ιδιαίτερα στον Γολγοθά, προσευχόταν στον Θεό γονατιστή. Με αυτό έδωσε το πρώτο παράδειγμα και την πρώτη παρότρυνση στους πιστούς να επισκέπτονται τους αγίους τόπους από αγάπη προς Εκείνον, ο οποίος με την παρουσία Του, με τα πάθη Του και με τη δόξα Του τούς κατέστησε αγίους και περίφημους.

Δεύτερον, μαθαίνουμε ότι, όταν προσευχόταν για όσο το δυνατόν συντομότερη έξοδό της από αυτή τη ζωή, παρακαλούσε ώστε η ψυχή της, κατά τον χωρισμό της από το σώμα, να μη δει τον άρχοντα του σκότους και τα φοβερά του φαντάσματα, και, προστατευμένη από την εξουσία του σκότους, να μη συναντήσει τη σατανική δύναμη.

Βλέπεις πόσο φοβερό είναι για την ψυχή να περάσει μέσα από τα τελώνια! Όταν προσευχόταν έτσι Εκείνη που γέννησε τον Καταλυτή του Άδη και η οποία και η ίδια έχει δύναμη που προκαλεί τρόμο στους δαίμονες, τότε τι απομένει για εμάς;

Από την υπερβολικά μεγάλη ταπείνωσή της, παρέδιδε ολοκληρωτικά τον εαυτό της στον Θεό και δεν ήθελε να στηρίζεται στα δικά της έργα. Πολύ λιγότερο θα έπρεπε εμείς να τολμούμε να στηριζόμαστε στα έργα μας, και ακόμη περισσότερο θα έπρεπε να παραδινόμαστε στα χέρια του Θεού, κραυγάζοντας για το έλεός Του, και ιδιαίτερα για το έλεός Του κατά την έξοδο της ψυχής από το σώμα.

ΘΕΩΡΙΑ

Να θεωρώ τη θαυμαστή επιβεβαίωση με την οποία ο Σαμουήλ επιβεβαίωσε τα λόγια του ενώπιον του λαού (Α΄ Βασ. 12), και συγκεκριμένα:
πώς ο Σαμουήλ είπε στον λαό ότι ήταν κακό ενώπιον του Κυρίου το ότι ζήτησαν για τον εαυτό τους βασιλιά, ενώ είχαν τον Κύριο ως Βασιλιά·
πώς, για να επιβεβαιώσει τα λόγια του, επικαλέστηκε τον Θεό να στείλει βροντές και βροχή·
πώς ήρθαν οι βροντές και η βροχή, και πώς ο λαός φοβήθηκε τον Θεό και τον Σαμουήλ.

ΚΗΡΥΓΜΑ
για το ενδοξότατο Παιδί

«Διότι παιδί γεννήθηκε για εμάς, υιός μάς δόθηκε,
και η εξουσία βρίσκεται επάνω στον ώμο του, και
το όνομά του είναι: Άγγελος μεγάλης βουλής,
θαυμαστός σύμβουλος, Θεός ισχυρός, άρχοντας ειρήνης,
πατέρας του μέλλοντος αιώνος».
(Ησ. 9,6)

Ποιος θνητός άνθρωπος σε ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία υπήρξε τέτοιος, ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν σε αυτόν όλοι αυτοί οι τίτλοι, όλη αυτή η εξουσία και όλη αυτή η δόξα; Κανείς.
Γι’ αυτό και ο άγιος Χρυσόστομος λέει: «Αυτό είναι αδύνατον να γίνει κατανοητό σε σχέση με οποιονδήποτε άλλον άνθρωπο, παρά μόνο σε σχέση με τον Χριστό».

Ο Προφήτης εδώ εκφράζει καθαρά τις δύο φύσεις στον Σωτήρα του κόσμου: την ανθρώπινη και τη θεία.
«Παιδί γεννήθηκε» — αυτό δηλώνει καθαρά την ανθρώπινη φύση.
«Υιός μάς δόθηκε» — αυτό ενώνει τις δύο φύσεις σε ένα Πρόσωπο: τον Υιό του Θεού και Υιό της Παρθένου στο Πρόσωπο του σαρκωμένου Κυρίου.

Οι υπόλοιποι τίτλοι, όμως, δηλώνουν τη θεία φύση του Κυρίου Ιησού.

«Η εξουσία Του βρίσκεται επάνω στον ώμο Του», δηλαδή η εξουσία είναι δική Του· είναι δικό Του κτήμα και δεν είναι δανεισμένη.
«Μεγάλη βουλή» — δεν είναι άραγε αυτή η Αγία Τριάδα;
«Άγγελος», δηλαδή απεσταλμένος και αγγελιοφόρος αυτής της τριαδικής βουλής, είναι ο Υιός του Θεού, ο προαιώνιος Λόγος.
«Θαυμαστός σύμβουλος» — διότι όλα όσα ήρθαν από Αυτόν και διά μέσου Αυτού στο ανθρώπινο γένος είναι θαύμα, έκπληξη και κάτι καινούργιο.
«Θεός ισχυρός» — τι θα έλεγε γι’ αυτό ο Άρειος και οι σύγχρονοι οπαδοί του, οι οποίοι αρνούνται τη θεότητα του Κυρίου Ιησού;
«Άρχοντας ειρήνης» — διότι από Αυτόν προέρχεται η διαρκής ειρήνη· μακριά από Αυτόν υπάρχει πόλεμος, εξωτερικός και εσωτερικός.
«Πατέρας του μέλλοντος αιώνος» — όπως Εκείνος είναι Κύριος του παρελθόντος, έτσι είναι και του μέλλοντος. Αλλά είναι ακόμη Πατέρας της Εκκλησίας, Δημιουργός του νέου κόσμου, Θεμελιωτής της Βασιλείας του Θεού.

Αυτό το θαυμαστό και ακριβές όραμα είδε ο ίδιος ο Ησαΐας, ο υιός του Αμώς, επτακόσια χρόνια πριν αυτό αποκαλυφθεί σε ολόκληρη την οικουμένη.

Ω Κύριε Ιησού, για τους προφήτες Εσύ είσαι η ενδοξότερη προφητεία, και για τους πιστούς η ενδοξότερη αποκάλυψη. Άνοιξε τον νου μας, ώστε να εισέλθει σε αυτόν η θαυμαστή δόξα του μεγαλείου Σου· και άνοιξε την καρδιά μας, ώστε να γεμίσει από τη ζωοποιό αγάπη Σου.

Σε Εσένα ανήκει η δόξα και η ευχαριστία στους αιώνες.

Αμήν.