Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Γεγονὸς καὶ Σχόλιο: Ὁ Γέροντας Σωφρόνιος καί ἡ ὁρολογία του

Ὁ Γέροντας Σωφρόνιος τοῦ Essex εἶναι ἕνας Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας στήν ἐποχή μας, ἀφοῦ ἐκφράζει μέ ἕναν σύγχρονο καί θετικό τρόπο τήν διδασκαλία τῶν ἡσυχαστῶν καί φιλοκαλικῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. Μετά τόν ἅγιο Συμεών τόν Νέο Θεολόγο δέν ἔχουμε ἄλλον Πατέρα πού νά ἐκφράζη ὁ ἴδιος τίς θεοπτικές ἐμπειρίες τοῦ ἀκτίστου Φωτός πού ἀξιώθηκε νά ἔχη. Καί μετά τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ εἶναι ἐκεῖνος πού κρίνει τήν σχολαστική νοοτροπία τοῦ συγχρόνου δυτικοῦ ἀνθρώπου.

Μερικοί σημειώνουν κάποιες φράσεις τοῦ Γέροντος Σωφρονίου ἀπό τά ἔργα του πού θυμίζουν τήν σχολαστική θεολογία τοῦ Θωμᾶ τοῦ Ἀκινάτη καί νομίζουν ὅτι ὁ Γέροντας Σωφρόνιος ἀκολουθεῖ τήν δική του παράδοση.

Ὅμως, ἄν διαβάση κανείς προσεκτικά τήν διδασκαλία τοῦ Γέροντος Σωφρονίου, θά διαπιστώση ὅτι ἄν καί σέ μερικά σημεῖα χρησιμοποιῆ μιά δυτική ὁρολογία, ὅμως τό νόημά της εἶναι τελείως διαφορετικό.

Γιά παράδειγμα, ἀναφερόμενος στόν «Θεῖο γνόφο» γράφει: «Τό θεῖο Ὄν, ἀπόλυτα ἐνεργοποιημένο, ἀποκλείει τήν παρουσία σέ Αὐτό μή ἐνεργοποιημένων δυνάμεων καί μέ τήν ἔννοια αὐτή μπορεῖ νά ὁρισθεῖ ὡς καθαρά ἐνέργεια (actus purus)».

Ὅμως, ὁ ἴδιος κάνει ἀμέσως τήν παρατήρηση πού παρατίθεται ὡς ὑποσημείωση: «Παρότι χρησιμοποιοῦνται ἐδῶ οἱ ὅροι τοῦ Θωμᾶ τοῦ Ἀκινάτη, ὁ ἀναγνώστης μπορεῖ ἀμέσως νά διακρίνει πῶς ἡ σειρά τῆς σκέψεως καί οἱ ἀντιλήψεις μας διαφέρουν ἀπό ἐκεῖνες, πού συναντοῦμε στήν Θωμιστική θεολογία».

Εἶναι ἐμφανές ὅτι ὁ Γέροντας Σωφρόνιος, ὅταν ὁμιλοῦσε γιά τόν θεῖο γνόφο, ἤθελε νά κρίνη τήν φιλοσοφική ἔννοια τοῦ Θεοῦ ὡς γνόφου, ἀφοῦ ὁ Θεός ὁρᾶται ὡς Φῶς, ἤθελε νά ἐλέγξη τήν ἀνατολική βουδιστική ἐμπειρία γιά κάποιο φῶς, τό λεγόμενο «φῶς τῆς ἀπεκδύσεως», πού εἶναι φῶς τῆς διανοίας καί διαβολικό φῶς, καθώς ἐπίσης ἤθελε νά ἀντικρούση τήν ἀγνωστικιστική θεωρία τοῦ γνόφου ὡς θεωρίας πέραν τοῦ φωτός, τήν θεωρία τῆς «σκοτεινῆς νύκτας» τοῦ Ἰωάννου τοῦ Σταυροῦ. Γι’ αὐτό, τό βιβλίο του πού περιγράφει τίς θεοπτικές ἐμπειρίες του τό τιτλοφόρησε μέ τόν λόγο τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου «Ὀψόμεθα τόν Θεόν καθώς ἐστι» (Α΄ Ἰω. γ΄, 2). Τό θεῖο Φῶς εἶναι ἄκτιστη ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, γι’ αὐτό στό θεῖο Φῶς δέν ὑπάρχει κανένα σκοτάδι.

Ἔτσι, ὁ Γέροντας, ὕστερα ἀπό τήν ἐμπειρία πού εἶχε, ἀντέκρουσε τόσο τήν ἀνατολική βουδιστική παράδοση, ὅσο καί τήν δυτική νοοτροπία, ὅπως τήν συνάντησε στόν διάλογό του μέ τόν Δαβίδ-Δημήτριο Μπάλφουρ. Ἄν γίνη μιά διδακτορική διατριβή πάνω στό θέμα αὐτό, θά διαπιστωθῆ ὅτι τά ὅσα ἔγραψε ὁ Γέροντας Σωφρόνιος στήν εἰσαγωγή τοῦ βιβλίου του γιά τόν ἅγιο Σιλουανό εἶναι μιά θετική κριτική στόν ἀνατολικό καί τόν δυτικό μυστικισμό, εἶναι ἕνας διάλογος μέ τόν Μπάλφουρ, πού ὁμοιάζει μέ τόν διάλογο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ μέ τόν Βαρλαάμ.

Πέρα ἀπό μερικές φράσεις πού χρησιμοποιεῖ ὁ Γέροντας γιά νά κρίνη τίς σύγχρονες ἀπόψεις πού συνάντησε, μπορεῖ κανείς νά δῆ ὅλη τήν ὀρθόδοξη θεολογία του στήν διδακτορική διατριβή τοῦ π. Ζαχαρία Ζάχαρου, μέ τίτλο «Ἀναφορά στήν θεολογία τοῦ Γέροντος Σωφρονίου», καθώς ἐπίσης νά δῆ ὅλη τήν ὀρθόδοξη ἡσυχαστική ζωή πού ζοῦσε καί δίδασκε ὁ Γέροντας, στό βιβλίο μου «Οἶδα ἄνθρωπον ἐν Χριστῷ». Μέσα ἀπό τά δύο αὐτά βιβλία θά δῆ κανείς τόν ὀρθόδοξο καί μεγάλο Θεολόγο καί Πατέρα Ἀρχιμ. Σωφρόνιο, πού εἶναι διάδοχος τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων στήν ἐποχή μας, καί νά τήν ἑρμηνεύση ὀρθά.

Ὁ Γέροντας Σωφρόνιος βίωσε τά ἄκτιστα-ἄρρητα ρήματα, τήν ἐμπειρική θεολογία καί ἐξέφρασε αὐτήν τήν ἐμπειρία μέ τά ἴδια κτιστά νοήματα τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων, ἀλλά σέ μερικά σημεῖα χρησιμοποίησε διαφορετικά κτιστά ρήματα, προκειμένου νά ἀντιμετωπίση τίς αἱρέσεις τῆς ἐποχῆς μας. Ἐνήργησε ὡς ἕνας Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτήν τήν ὁμολογία μπορῶ νά δώσω γιά τόν Γέροντα Σωφρόνιο.


Ν.Ι.


© 2015 Ἱερὰ Μητρόπολις Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου.
parembasis.

2 σχόλια:

maria.p. είπε...

Στο βιβλίο "Το μυστήριο της χριστιανικής ζωής", ο Γ.Σωφρόνιος λέει:
"H χριστιανική προσευχή ενοποιεί τον άνθρωπο, ο νους η καρδιά και όλο το σώμα του ακόμα συνάπτονται σε μία ενιαία πράξη.Ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων δεν κατανοεί πως διασπάστηκε η ύπαρξή τους, στην καρδιά τους ενεργεί ένα πνεύμα ενώ ο αποκομμένος από αυτήν νους είναι διάχυτος παντού.
Αναζητούσα αρμονική συμφωνία των δύο αυτών κέντρων και με στενοχωρούσε όταν διαπίστωνα ασυνέπεια ανάμεσα στις πράξεις μου και στον τρόπο σκέψης μου.
Η ενότητα εκείνη για την οποία προσπαθώ τώρα να μιλήσω, η ακεραιότητα της ύπαρξής μας, δεν αποκτάται σύντομα ούτε χωρίς πολύ κόπο.
Ο ανατολικός διαλογισμός καλλιεργεί την απομάκρυνση του νου από την καρδιά ως έδρα εμπαθών συγκινήσεων ως υπέρβαση της μορφής του είναι που μας δόθηκε [...].Στην Ευρώπη η φιλοσοφία γινόταν κάποτε επίσης μυστικιστική [...] Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις αντιμετωπίζουμε την αποσύνθεση του όλου ανθρώπου που τελειώνει με την πλήρη εξουθένωσή του.

Γνωρίζουμε ότι σήμερα υπάρχει μεγάλη εξάπλωση του διαλογισμού, της γιόγκα, και άλλων βουδιστικών πρακτικών στον Δυτικό κόσμο.
Ο διαλογισμός διαφημίζεται σαν τρόπος ενοποίησης του όλου ανθρώπου ενώ είναι ακριβώς το αντίθετο, είναι η διάλυση και η "μεταφυσική αυτοκτονία" όπως την χαρακτηρίζει ο Γ.Σ.


Είδα ένα περίεργο τίτλο: "Ψυχοκυβερνητική", σε ένα βίντεο στο youtube, που γράφει:
"Διάλεξη του ψυχιάτρου-ψυχοθεραπευτή Ιωάννη Αυγουστάτου, στο Δημοτικό Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Περιστερίου"
https://www.youtube.com/watch?v=xIQxjCb13iM

Δεν έχει σχέση με τον όρο "κυβερνητική συστημάτων" όπως νόμιζα, μιλάει για τον έλεγχο της ψυχής μας.Ο ομιλητής είναι ένας νεοεποχίτης οπαδός του βουδισμού και του διαλογισμού.

To περίεργο όμως είναι ότι η ομιλία είναι στα πλαίσια του Ανοιχτού Λαϊκού Πανεπιστημίου του "Υπουργείου Παιδείας και δια βίου μάθησης", που αυτοπροσδιορίζεται ως "θεσμός ο οποίος απευθύνεται στους ενήλικες και όχι μόνο, που επιθυμούν την διά βίου πρόσβαση στη γνώση".
Στην ιστοσελίδα του διαβάζουμε: " Μια από τις πολλές αντιφάσεις που χαρακτηρίζει τις κοινωνίες του αιώνα μας είναι και η αντίφαση ανάμεσα από την αλματώδη ανάπτυξη του πνεύματος και της επιστήμης, αφ ενός, και της μεγάλης απαιδευσίας τεραστίων τμημάτων του πληθυσμού της γής, αφ ετέρου. Η ταχύτητα, εξ άλλου με την οποία επέρχονται όχι μόνο οι κατακτήσεις και οι ανακαλύψεις της επιστήμης, αλλά και εξ αιτίας τους οι συχνές μεταβολές των εφαρμογών της τεχνολογικής προόδου στον καθημερινό βίο των ανθρώπων, επέβαλαν την ανάγκη τις πρόσθετης ή «δια βίου» εκπαίδευσης. Σε τούτο συνέτεινε και η σύγχρονη κατάκτηση του ελεύθερου χρόνου από τον εργαζόμενο."

maria.p. είπε...

H ομιλία στην αίθουσα του Δήμου ξεκινάει με πρόλογο μιας Δημοτικής Συμβούλου που εκθειάζει τον Ι.Αυγουστάτο λέγοντας ανάμεσα στα υπόλοιπα ότι ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική και εκπαιδεύτηκε στην "γνωσιακή" στην "συστημική" και στην "ομαδική ψυχοθεραπεία" και εφαρμόζει ένα μοντέλο "ομαδικής ψυχοθεραπείας" είναι "μελετητής κοινωνικών και φιλοσοφικών ζητημάτων", δίνει συχνά διαλέξεις, και αρθρογραφεί, "συντονίζει ομάδες αυτογνωσίας" "αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής κατεύθυνσης", διευθύνει το ιδιωτικό κέντρο "ψυχικής θεραπείας και ανάπτυξης".. και τελειώνει ευχαριστώντας τον, και μεταφέροντας τις ευχαριστίες του Δημάρχου Περιστερίου κ. Παχατουρίδη της Αντιδημάρχου κτλ..
Δεν ξέρω αν η ίδια αντιλαμβάνεται αυτά που λέει γιατί σε κάποια σημεία μπερδεύει τις λέξεις. Το θέμα είναι όμως η ουσία των πραγμάτων. Ότι ο άνθρωπος αυτός προωθεί τον βουδισμό σαν αληθινή φιλοσοφία, και όλες τις πρακτικές του όπως μπορείτε να δείτε από τους τίτλους άλλων ομιλιών του.

Ντάμμαπάντα, το μονοπάτι της Σοφίας
https://www.youtube.com/watch?v=zydRTt-SQEA

[ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ, μιλάει για το Βούδα και τον θεωρεί ανώτερο "σοφό διδάσκαλο" από τον Χριστό]

Εισαγωγή στον Διαλογισμό : θεωρία και πράξη
https://www.youtube.com/watch?v=Iw6kMJCJIww
[Διήμερο σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Δήμου Κερκυραίων, στο Φαληράκι]

Διαλογίζομαι άρα Υπάρχω !
https://www.youtube.com/watch?v=yLfYAkZ6wlI

Και πάρα πολλές άλλες..

Μπείτε στην ιστοσελίδα του Ανοιχτού Λαϊκού Πανεπιστημίου του Υπουργείου [http://alp.edu.gr] να δείτε τις διδακτικές ενότητες ( υπάρχουν ανάμεσα στις άλλες "ολιστική ιατρική", "αυτοβελτίωση", κτλ..).
Όπως βλέπουμε η Νέα Εποχή σαρώνει τα πάντα.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...