Ο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ (2)

Συνέχεια από:Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2015

Ο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ 

Πέμπτο κεφάλαιο του βιβλίου "Το μυστήριο της Αγία Τριάδας"

Του Franz COURTH.

2. Η αρχή της αναλογίας.

          

 Η αρχή της αναλογίας είναι πολύ διαφοροποιημένη απο τις άλλες τρείς οδούς τής Πατριστικής του Μεσαίωνος. Εκφράζει το γεγονός πώς ακόμη και οι ορισμοί που έχουν αποκτηθεί με την via eminentiae (την ανώτερη οδό) δέν περιέχουν κατάλληλες ιδιότητες οι οποίες αντιστοιχούν ικανοποιητικά στο αντικείμενο στο οποίο αναφέρονται, αλλά πρόκειται για παρομοιώσεις, για δηλώσεις πού διαθέτουν μία σχέση ομοιότητος με το αντικείμενο, που είναι δηλαδή ανάλογες μαζί του. Είναι ένα εργαλείο το οποίο σύμφωνα με τον Ακινάτη, αντιπροσωπεύει την μεσαία οδό ανάμεσα στον μονοσήμαντο, μονοδιάστατο ορισμό και στον διφορούμενο.

          Μία μονοσήμαντη έννοια περιέχει μία αναμφίβολη πραγματικότητα καθορισμένη και υπογραμμισμένη. Μία τέτοια περίπτωση είναι όταν μιλάμε για τον άνδρα στην σχέση του με την γυναίκα. Ενας εξίσου καθορισμένος και μονοσήμαντος λόγος δέν είναι δυνατός, στο πλαίσιο της εμπειρίας μας, σε σχέση με τον Θεό. Εάν ήταν δυνατός δέν θα υπήρχε οντολογική διαφορά ανάμεσα στον Θεό και στον κόσμο. Όταν λέμε για παράδειγμα ότι ο Θεός μιλά, δέν μπορούμε να εννοήσουμε αυτή την έκφραση με την ίδια σημασία που έχει όταν την χρησιμοποιούμε αναφορικά με έναν άνθρωπο. Αλλά στο δικό μας πλαίσιο, είναι αδύνατη και η διφορούμενη έκφραση. Μ' αυτή εκφράζονται δύο τελείως διαφορετικές έννοιες, με την χρήση μίας και μοναδικής και της ίδιας λέξης, όπως όταν ομιλούμε για ένα σχέδιο (piano στις λατινογενείς γλώσσες, που μπορεί να σημαίνει και σχέδιο και το μουσικό όργανο). Δέν είναι δυνατόν να χρησιμοποιήσουμε αυτή την δυνατότητα έκφρασης μιλώντας για τον Θεό λόγω τού γεγονότος ότι δέν θα μπορούσε να δείξει κανέναν δεσμό ανάμεσα στον Θεό και τον κόσμο. Με την αναλογική συζήτηση μπορούμε να δείξουμε αυτό που είναι όμοιο και μπορεί να παρομοιαστεί ανάμεσα σε δύο διαφορετικές πραγματικότητες δηλαδή τις υφιστάμενες σχέσεις μεταξύ τους. Δίνει την δυνατότητα να εκφραστεί απο το ένα μέρος η ομοιότης, απο το άλλο η διαφορετικότης. Έτσι όταν προσδίδεται το χαρακτηριστικό τής υπάρξεως σε διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα, αυτό είναι δυνατόν μόνον με την αναλογική σημασία.

          Αναφερόμενος στην έννοια της υπάρξεως, ο Ακινάτης φανέρωσε ότι η αναλογία καθιστά δυνατή μία διακατηγοριακή χρήση των εννοιών με τις οποίες εργάζεται η μεταφυσική. Αποδίδεται έτσι για παράδειγμα το Είναι στην ουσία εννοώντας μία κατάσταση αυτονομίας (καθαυτή), καί στο συμβεβηκός (συμβάν) δείχνοντας μία κατάσταση εξαρτήσεως (ώς πρός έτερον). Χωρίς να συσκοτισθεί λοιπόν η υπάρχουσα Ιεραρχία ανάμεσα στις δύο κατηγορίες, εκφράζεται αυτό που τις συνδέει με την αναλογική έννοια της υπάρξεως.

          Η χρησιμότης τής έννοιας της αναλογίας, εκφράζεται ακόμη πιό καθαρά απο την σχέση αιτία-αποτέλεσμα. Η αιτία δέν είναι (υπάρχει) στην ίδια την σημασία του αποτελέσματος. Αυτό που η αιτία κατά κάποια σημασία περικλείει καθαυτή τελείως, ισχύει για το αποτέλεσμα μόνον ατελώς. "Αυτό που στα αποτελέσματα έλαβε μορφές ιδιαίτερες και πολλαπλές, είναι απλό στην αιτία του και υπάρχει με έναν μοναδικό και ταυτόσημο τρόπο".[ Αυτή είναι η αιτιώδης αρχή τού υπαρκτού πού αποδίδεται από τόν Γιανναρά στόν Πατέρα]

          Ο Ακινάτης μεταβίβασε αυτή την δυνατότητα εκφράσεως, η οποία διακρίνει και ενώνει ταυτόχρονα, και η οποία συναντάται στο πλαίσιο της φυσικής τάξεως, στον ανθρώπινο λόγο για τον Θεό. Εάν σκεφτόμαστε την σχέση αιτίας και αποτελέσματος η οποία υφίσταται ανάμεσα στον Θεό και στα πλάσματα, μπορούμε να δηλώσουμε ότι ενώ στον Θεό βρίσκονται όλες οι τελειότητες, η παρουσία τελειοτήτων στα πλάσματα είναι παρούσα μόνον μ'έναν τρόπο ατελή και αποσπασματικό [ο Θεός  Summum Bonum]. Στον Θεό μπορούμε να αποδώσουμε ιδιότητες σαν σοφός, δίκαιος πιστός, έμπιστος κ.τ.λ, δηλαδή όλες τις ιδιότητες οι οποίες αναφέρονται σε όσα δημιουργήθηκαν με την στενή έννοια, την καταγωγική. Του ανήκουν όλες οι τελειότητες μ' έναν τρόπο θεμελιώδη και αρχετυπικό, καθότι ο,τιδήποτε εδημιουργήθη υπάρχει μόνον εφόσον μετέχει της υπάρξεως του και γι' αυτό είναι η εικόνα του.

          Παρότι όμως ο Ακινάτης συμπεραίνει ότι οι τελειότητες που είναι δυνατόν να επισημανθούν στην δημιουργία είναι παρούσες στον Θεό με παραδειγματικό τρόπο και με τα πρωτογενή τους χαρακτηριστικά, δέν του είναι δυνατόν να εκφράσει, ορμώμενος απο τον δημιουργημένο κόσμο, τους τρόπους με τους οποίους πραγματοποιούνται στον Θεό. Σ'αυτή την περίπτωση υπάρχει μία διαφορά η οποία είναι αδύνατον να καλυφθεί.

          Στην θετική μεγιστοποίηση στον Θεό της τελειότητος που παρατηρείται στην γή, κάνει αντίστιξη ο υπαινιγμός στην άπειρη και αμέτρητη πληρότητά του [ο Θεός του είναι ένα νοούμενο που κατοικεί στις σελίδες των Εννεάδων του Πλωτίνου].

          Στο δόγμα της αναλογίας ο Ακινάτης ένωσε την παραδοσιακή πλατωνική θεωρία της μετοχής και των εικόνων, στην αιτιατή σκέψη του Αριστοτέλη. [Τα αίτια του Αριστοτέλη και τις Αρχές του Πλάτωνος. Δημιουργώντας την Αιτιώδη αρχή,την αναλογία, του υπαρκτου. Όλη η δημιουργία λοιπόν όχι μόνον ο άνθρωπος κατ'εικόνα του Δημιουργού]. Με την δική του νέα εννοιολόγηση τής αναλογίας κατόρθωσε να διαγράψει μία θετική δυνατότητα μίας ανθρώπινης συζητήσεως για τον Θεό, [το Άγιο Πνεύμα ξεχάστηκε γρήγορα, διότι εξάλλου δέν υπάρχει και δέν πρέπει να υπάρχει για τις κοσμοκρατορικές ανάγκες του παπισμού!] η οποία δέν θα περιορίζεται σε μία απλή αποφατική Θεολογία ούτε θα ομολογεί τον Θεό στο τυχαίο και συμπτωματικό. Απέναντι σ'αυτές τις πιθανές συνέπειες της παραδοσιακής δοξασίας των τριών οδών, η γνώση και ο αναλογικός λόγος έδειξαν μία πιό αυθεντική οδό λόγω του γεγονότος ότι οι έννοιες της αιτιότητος και της τελειότητος είναι ικανές να εκφράσουν αυτό που ενώνει και αυτό που διαφοροποιεί τον Θεό απο τον κόσμο, κατορθώνοντας να μήν ξεχαστεί κανένα απο αυτά τα δεδομένα.[ ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ Ο ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ]

          Η δοξασία με την οποία ασχολούμαστε είχε διατυπωθεί ήδη απο την τέταρτη σύνοδο τού Λουτερανού, πρίν ακόμη και απο τον Ακινάτη. Η σύνοδος είχε εκφραστεί με τον ακόλουθο τρόπο: "δεν είναι δυνατόν να ανιχνευθεί ανάμεσα Δημιουργό και το δημιούργημα μία τόσο μεγάλη ομοιότης, χωρίς να είναι δυνατόν να φανερωθεί ανάμεσα τους μία ακόμη μεγαλύτερη ανομοιότης" [η γνωστή διαλεκτική κτιστού και ακτίστου του Ζηζιούλα]. Μ'αυτό δηλώνεται ότι κάθε συζήτηση για τον Θεό δέν μπορεί να είναι ριζικά αταίριαστη. [Ένα θεμέλιο του διαλόγου των Εκκλησιών].

          Ποιές είναι οι συνέπειες όλων αυτών στην Θεολογική πρακτική; Για τον Ράνερ "ομιλούμε για τον Θεό, για την ύπαρξή του, την προσωπικότητά του, για τα τρία πρόσωπα του Θεού, για την ελευθερία του, την θέλησί του με την οποία ανέλαβε κάποιες υποχρεώσεις απέναντί μας κ.τ.λ. και είναι εμφανές ότι είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε. Δέν μπορούμε απλώς να σιωπήσουμε μόνον αφού έχουμε καταστεί ικανοί να μιλήσουμε. Αλλά δυστυχώς όμως, όταν ομιλούμε ξεχνούμε πολύ συχνά, ότι οι βεβαιώσεις μας για τον Θεό είναι νόμιμες κατά κάποιο τρόπο μόνον όταν ταυτόχρονα δείχνουμε και τα όρια, υπομένοντας την άβολη ισορροπία ανάμεσα στην βεβαίωση και την άρνηση σαν το μοναδικό καθαρό σημείο της γνώσης μας τοποθετώντας λοιπόν τούς ορισμούς μας στην άλαλη αγνωσία του ιδίου του Θεού".

Συνεχίζεται

        

  Σχόλιο: Ολόκληρη αυτή η ψεύτικη και φαιδρή Θεολογία,την οποία εισήγαγαν Γιανναράς και Ζηζιούλας, στα χνάρια τού Τρεμπέλα ανήκει στην αίρεση του Summum Bonnum! Και της παπικής διδασκαλίας περί κτιστών ενεργειών. Οτι δηλ. ο Θεός είναι η τελειότης τών τελειοτήτων τής Δημιουργίας Του. Σήμερα εισάγεται ύπουλα από τούς αποτεχισμένους σάν Υπέρτατη αλήθεια. Τών αληθινών χριστιανών. Στά χνάρια τών Οργανώσεων.

Αμέθυστος.