Συνεχίζεται από:Τρίτη, 7 Οκτωβρίου 2014
ΕΠΟΧΗ, ΧΡΟΝΟΣ, ΚΑΙΡΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟΝ ΧΑΙΝΤΕΓΚΕΡ.Του Karl Lὃwith. (Aπό «δοκίμια στον Χάιντεγκερ»).
Η οντολογική-υπαρξιακή ανάπτυξη του προβλήματος της ενδεχόμενης ιστορικότητος ορίζεται με ακρίβεια στο V κεφάλαιο του δευτέρου μέρους τού "Είναι και χρόνος" με την διάκρισή της, απο την λαϊκή κατανόηση της ιστορίας, σαν καθολικής ιστορίας. Καθοριστικός οδηγός όλης της κατασκευής τής έννοιας τής ιστορίας τού καιρού είναι ο σκοπός ενός αυθεντικού "μπορώ-να είμαι-ολόκληρος" του ενθαδικού ανθρώπου. [ η δυνατότητα ολοκληρώσεως χωρίς τον Θεό και την Μεταφυσική]. Αυτό λοιπόν μπορεί να είναι "ολόκληρο", ΟΛΟΝ, μόνον εάν προλαμβάνει και προσλαμβάνει στην ύπαρξη το μέλλον που βρίσκεται μπροστά του, τον Θάνατο. Το "είναι πρός τον θάνατον" το οποίο πρέπει να κατανοηθεί υπαρξιακά, αλλά πρέπει να δώσει και την μαρτυρία του υπαρκτικά, είναι στην πραγματικότητα η κρυμμένη βάση στην οποία ακουμπά όχι μόνον η καταγωγική χρονικότης, αλλά και το ιστορικό συμβάν. Το είναι, ελεύθερο για τον θάνατο, σαν πεπερασμένο έσχατον μπορεί να δώσει το ενθαδικό όν (τον άνθρωπο, το Dasein), "την κατεξοχήν αποκορύφωση και αποθέωση" του ανθρώπου [το παλιό καλό summum Bonnum]. Η χρονική επέκταση αυτού του πεπερασμένου σκοπού στο μέλλον το οποίο πλησιάζει αποκτά λοιπόν ένα πρωτείο Αρχής σε σχέση με τις άλλες διαστάσεις του χρόνου. Με την αποφασιστικότητα, που "τρέχει πρός τα μπρός" ,πρός το μελλοντικό ακόμη τέλος, αυτό το ενθαδικό μοιραίο όν, το Dasein, αυτό το ατομικό συμβάν που είναι ο υπαρκτικός άνθρωπος, ο οποίος αυτο-μεταβιβάζει την κληρονομιά του και προσλαμβάνει τον εαυτό του, συστήνεται ταυτόχρονα και ώς η αυθεντική χρονικότης και η αυθεντική ιστορικότης με την ενδεχόμενη ιστορική του μοίρα. Απο αυτή την μοίρα ο Χάιντεγκερ ξεχωρίζει την συλλογική μοίρα, η οποία ορίζεται στο Είναι και Χρόνος σαν συμπερίσταση, σαν κοινό ενδεχόμενο στην συνύπαρξη με τους άλλους, ενώ ο όρος χάνει αυτή την στενή του σημασία αργότερα, στα κείμενα στα οποία γίνεται λόγος για μία περιπέτεια του Είναι. Πολύ πιό σημαντική απο την συλλογική μοίρα, είναι, στο Είναι και Χρόνος, η ατομική μοίρα και η αναφορά της στην αποφασιστικότητά της. Η αποφασιστική και προκαταβολική πρόσληψη τού θανάτου μέσα στην ύπαρξη απωθεί αυτόν τον τελευταίο στην περατότητα του, ανοίγει στο ενθαδικό υπάρχον όν την αυθεντική του "κατάσταση" και το κάνει, μόνη της, ικανό γενικώς μίας μοίρας. Η αποφασιστική ύπαρξη "με τον τρόπο της μοίρας" σημαίνει την ύπαρξη μίας ενδεχόμενης ιστορικότητος στο βάθος της υπάρξεως μας. Η μοίρα είναι το "ΕΔΩ" της "στιγμής", που είναι το αυθεντικό "σήμερα"
Αποφασιστικότης, αυτο επιλεγμένη μοίρα και κατάσταση ενδεχόμενης ιστορικότητος συνιστούν λοιπόν στην ανάλυση του Χάιντεγκερ μία ενοποιό δομή αγκυροβολημένη στην βάση της ελευθερίας για τον θάνατο. "Μόνον ένα όν που μέσα στο Είναι του είναι ουσιαστικά μέλλον, μελλοντικό και το οποίο μπορεί να επιτρέψει να εγκαταλειφθεί, ελεύθερο πρός τον θάνατο του, και συντριβόμενο πάνω της, στα συμβάντα του εδώ...μπορεί......να αναλάβει πάνω του την δική του απόρριψη και να είναι σταθερό στην στιγμή για τον δικό του χρόνο. Μόνον η αυθεντική χρονικότης, η οποία είναι συνάμα πεπερασμένη, ανοίγει την δυνατότητα μίας μοίρας, δηλαδή μία αυθεντική ιστορικότητα πλήρη γεγονότων, συμβάντων". Μ'αυτές τις λέξεις ο Χάιντεγκερ συνθέτει τα ουσιώδη αποτελέσματα των αναλύσεων που αφιέρωσε στην "χρονικότητα και την ιστορικότητα" στο Είναι και Χρόνος.
Αναδύεται λοιπόν η ερώτηση: η παγκόσμια ιστορία, όπως την έζησε και την υπέστη ο Δυτικός άνθρωπος, όπως την σκέφθηκε, την ανέφερε και την εμβάθυνε φιλοσοφικά, απο τους περσικούς πολέμους μέχρι τον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο, αναγνωρίζεται άραγε σ'αυτό το εξόχως προσωπικό σχέδιο της ιστορίας, αρχής γενομένης απο το "Είναι πρός το τέλος", το οποίο ανήκει κάθε φορά σε κάθε ενθαδικό Είναι; Ισχύει αυτή η υπαρξιακή ερμηνεία της ιστορίας απο τον συμβαίνοντα ιστορικισμό τού ενθαδικού πεπερασμένου όντος; Μπορεί να καταστήσει κατανοητό αυτό που κοινώς ονομάζουμε ιστορία; Ή μήπως η εμπειρία της θνητότητος, χωρίς την οποία δέν θα μας δινόταν καμμία ελευθερία για τον θάνατο, μας ξανασυνδέει με την φύση όπως αυτή είναι σε κάθε ζωντανό πλάσμα; Και το πέρασμα απο την πεπερασμένη χρονικότητα ενός όντος καθαυτού απομονωμένου μπροστά στον θάνατο, στην κοινή σε όλους ιστορία δέν παραμένει ένα άλμα, το οποίο αφήνει πίσω του, αντί να τις ξεκαθαρίσει, όλες τις κοινές ιστορικές περιπέτειες;
Τα εισαγωγικά που τοποθετεί ο Χάιντεγκερ στην έκφραση ο "δικος του χρόνος", στο απόσπασμα που μόλις αναφέραμε, δείχνουν ίσως πώς δέν προκειται εδώ για οποιαδήποτε ευθύνη για την συγχρονότητα τού "σήμερα",που στιγμιαίως επιβάλλεται, αλλά για τον καθοριστικό χρόνο μίας αυθεντικής στιγμής, της οποίας ο αποφασιστικός χαρακτήρας προκύπτει απο την διαφοροποίηση ανάμεσα στον χρόνο και την βέβηλη, λαϊκή και υπαρξιακή ιστορία. Αλλά πώς διακρίνεται, σε μία δεδομένη στιγμή, εάν ο χρόνος της αποφάσεως είναι μία "πρωτογενής" στιγμή ή δέν είναι μάλλον ένα απλό οχληρό "σήμερα" μέσα στο πήγαιν' έλα του κόσμου; Η αποφασιστικότητα η οποία δέν γνωρίζει για ποιό πράγμα αποφάσισε δέν μπορεί να μας δώσει μία συγκεκριμένη απάντηση. Και έχει ήδη συμβεί περισσότερο απο μία φορά άνθρωποι αποφασιστικοί, να εμπλακούν για μία υπόθεση η οποία παρουσιαζόταν αποφασιστική για την μοίρα και καθοριστικής σημασίας και στην πραγματικότητα ήταν κατώτερης αξίας, χυδαία, λαϊκή και ανάξια κάποιας θυσίας.
Πώς θα καταστεί γενικώς δυνατό, μέσα σε μία απολύτως ιστορική σκέψη, να σχεδιαστεί το σύνορο ανάμεσα στο "αυθεντικό γεγονός και αυτό που συμβαίνει "χυδαία", να διακριθεί μονοσήμαντα ανάμεσα σε μία εκούσια, αυτοεκλεγμένη μοίρα και σε ένα πεπρωμένο το οποίο δέν έχει επιλέξει κανείς, ένα πεπρωμένο μάλιστα το οποίο εισβάλλει με την σειρά του πάνω στις κεφαλές των ανθρώπων και τους υποχρεώνει σε μία επιλογή και μία απόφαση η οποία εξαρτάται απο την στιγμή. Και η Χυδαία και βέβηλη ιστορία δέν εκδικήθηκε ήδη αρκετά καθαρά, για την υποτίμηση του Χάιντεγκερ για ο,τιδήποτε είναι απλώς παρόν στο σήμερα, γοητεύοντας τον και πείθοντας τον, σε μία στιγμή χυδαίως αποφασιστική της ιστορίας, να αναλάβει την πρυτανεία του παν/μίου του Φράιμπουργκ, και να διοχετεύσει το δικό του αποφασιστικό "Ενθαδικό Είναι" (Dasein) σε μία "γερμανική ύπαρξη" (detsches Dasein) για την οποία πολεμούσαν οι Ναζί, για να θέσει σε ενέργεια την οντολογική θεωρία του υπαρξιακού, και ιστορικού συμβεβηκότος, πάνω στο οντικό έδαφος του πραγματικού και αληθινού ιστορικού συμβάντος, δηλαδή στο πολιτικό;
Συνεχίζεται
Σχόλιο: Προσπαθώντας η Δύση να απαλλαχθεί απο την Μεταφυσική και να πατήσει στη Γή, την ιερή Γή της Μητέρας φύσεως, έπεσε στα χέρια των υποχθόνιων δυνάμεων. Διότι η Γή η πραγματική, υπάρχει μόνον στην ένωση της με τον ουρανό, με την Μεταφυσική. Και τί σημαίνει Μεταφυσική; Αιτιώδης Αρχή, δηλαδή κάθε αρχή, κάθε ενέργεια, περιέχει και τον σκοπό της. Αυτή η Αιτιώδης Αρχή δέν είναι ο Θεός, όπως ισχυρίζεται ο Γιανναράς, για να γλιτώσει την χυδαιότητα που πολιορκεί τον υπαρξισμό, είναι ο ανθρώπινος λόγος, η φιλοσοφία. Όλη η τιτάνεια και αποτυχημένη προσπάθεια του Χάιντεγκερ είχε σαν σκοπό, την ακύρωση, την απόρριψη του δεύτερου πλού, την απόφαση να οδηγήσει ξανά το ανθρώπινο πνεύμα στους προσωκρατικούς εγκαταλείποντας τον πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Γι'αυτό και στην θέση των ιδεών προσπάθησε να θέσει την ποίηση. Ένα μεγάλο θύμα αυτής της φιλοσοφικής οπισθοδρόμησης, υπήρξε ο Γιανναράς, δάσκαλος του Νεοελληνικού Πνεύματος που σήμερα αργοπεθαίνει. .
Αμέθυστος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου