ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A
ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΥ
...πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν
Τὸ αἴσθημα κατωτερότητος καὶ ἄλλες ἀρρωστημένες καταστάσεις
μέσα στο μυστήριο τῆς σωτηρίας
Πανόραμα Θεσσαλονίκης, Ε΄ έκδοση
Α΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8
Μή βλέπουμε δαιμονική παρουσία ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχει*
Ερώτησις πρός τον μέγα Γέροντα (ἀββᾶ Βαρσανούφιο): Επειδή τούς πόδας καὶ τὰς χεῖρας ῥευματίζομαι σφοδρῶς καὶ εὐλαβοῦμαι, μήπως ἐκ τῶν δαιμόνων ἐστίν... Τί δὲ ἐστι, καὶ ὁ βλέπω κατ' ὄναρ ἄγρια θηρία;
Ἀπόκρισις: Μή λυπηθῇς, ἀγαπητέ μου οὐ γάρ τῶν δαιμόνων ἐστίν, ὡς νομίζεις... Περί δὲ τῶν ἐνυπνίων τῶν ἀγρίων θηρίων, φαντάσματά εἰσι δαιμόνων, θελόντων σε πλανῆσαι διά τούτων πιστεύσαι, ὅτι τὸ πάθος σου ἐξ αὐτῶν τῶν δαιμόνων ἐστίν ἀλλά καταργεῖ αὐτοὺς ὁ Κύριος τῷ ῥήματι τοῦ στοματος αὐτοῦ, εὐχαῖς ἁγίων. Ἀμήν.
Μή λυπᾶσαι, τοῦ ἀπαντᾶ ὁ ἀββᾶς. Δὲν προέρχεται ἀπό τούς δαίμονες αὐτό, ὅπως νομίζεις.
Μια τάση πού ἔχουν σήμερα οἱ ἄνθρωποι
Ὅπως λέγαμε καὶ ἄλλη φορά, και σήμερα, και πώς δέν ἔχουμε το κουράγιο νὰ ἀντιμετωπίσουμε τα πράγματα ὅπως εἶναι, ἀλλά θέλουμε να πάμε πλα γίως καὶ νὰ ρίξουμε, τρόπον τινά, το φταίξιμο καπου ἀλλοῦ, ὑπάρχει αὐτή ἡ τάση, εύκολα οἱ ἄνθρωποι νὰ ἀποδίδουν κάτι στούς δαίμονες.
Σήμερα δίνουν και παίρνουν τα μάγια. «Μοῦ ἔκαναν μάγια, ἔχω μάγια, ὑποφέρω ἀπό μάγια». Καὶ στις ἑκατό φορές, ζήτημα ἂν μία φορά πράγματι συμβαίνει κάτι ἀπό μάγια. Ὅτι ὑπάρχουν μάγια, ὑπάρχουν. Ἀλλά, ἂν ἀκούσετε ἑκατό ἀνθρώπους να λένε ὅτι ὑποφέρουν ἀπό μάγια, ἡ μία περίπτωση ἀπό αὐτές θὰ εἶναι ἀπό μάγια. Οἱ ἄλλες, οἱ ἐνενήντα ἐννέα, ὄχι.
Ὅμως δέν εἶναι μόνο αὐτό. Πάρα πολύ συχνά -τουλάχιστον ἐγώ το συναντώ πολύ συχνά- ἔχουν τέτοια πεποίθηση οἱ ἄνθρωποι σ' αὐτό που λένε «Υποφέρω ἀπό δαίμονες, με κυνηγοῦν οἱ δαίμονες, δέν μὲ ἀφήνουν οἱ δαίμονες, ἔχω μέσα μου τούς δαίμονες»- ὥστε δέν ὑπάρχει δυνατότητα να τους πείσεις ὅτι μπορεῖ νὰ συμβαίνει κάτι ἄλλο. Πάρα πολλοί εἶναι αὐτοί οἱ ὁποῖοι πιστεύουν κάτι τέτοιο.
Σήμερα, ὅπως σε τόσα ἄλλα, θά λαμβάνουμε κι ἐδῶ ὑπ' ὄψιν τις γνώσεις πού ἔχουμε. Στον τομέα αὐτό ξέρουμε ἀρκετά καὶ μποροῦμε ἄνετα νὰ ποῦμε ὅτι δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν διάβολο πολλές ἀπό τις περιπτώσεις που θεωροῦνται ὅτι εἶναι. Ὅτι ὑπάρχουν καὶ οἱ δαίμονες, ὅτι ἐνεργοῦν καὶ οἱ δαίμονες, ναί.
Ὅμως ἄλλο εἶναι νὰ νομίζεις ὅτι ἐκατό περιπτώσεις εἶναι ἀπὸ τὸν διάβολο, καὶ ἄλλο νὰ εἶναι μόνο οἱ δέκα ἢ μόνο οἱ πέντε καὶ ὄχι οἱ ἑκατό.
Ἂν ζοῦσε σήμερα ὁ ἀββᾶς Βαρσανούφιος, δέν θὰ τὰ ἔλεγε ἔτσι ὅπως τὰ εἶπε σχετικά μὲ τὰ ἄγρια θηρία ποὺ ἔβλεπε ὁ ἐρωτῶν στὰ ὄνειρά του, ὅτι δηλαδή ἦταν φαντασίες δαιμονικές. Ὅτι μπορεῖ νὰ εἰναι καὶ φαντασίες δαιμονικές, ναί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι, σώνει καί καλά, φαντασίες δαιμονικές τὰ ἄγρια θηρία που βλέπει κανείς τη νύχτα. Θὰ ποῦμε στη συνέχεια τί εἶναι τὰ ὄνειρα, πόθεν προέρχονται καὶ ὅτι μπορεῖ νὰ εἶναι ἀπὸ τὸν διάβολο, ὅμως πάρα πολλά ὄνειρα ὀφείλονται σε ἄλλους λόγους.
Ἐάν, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ἀββᾶς Βαρσανούφιος ζοῦσε στη δική μας ἐποχή καί δεχόταν μια τέτοια ἐρώτηση, θὰ ἔλεγε: «Ναί μέν τὰ ἄγρια θηρία μπορεῖ νὰ εἶναι ἀπὸ τοὺς δαίμονες, ἀλλά μπορεῖ καὶ νὰ μήν εἶναι». Παράξενα πράγματα ὄχι μόνο στὰ ὄνειρα μπορεῖ νὰ ἔρθουν σὲ ἕναν ἄνθρωπο, ἀλλά καί ἐνῶ εἶναι ξύπνιος.
Ἡ ψυχή λειτουργεῖ σωστά, ὅταν ἀφομοιώνει τά μή καλά βιώματα
Θυμηθείτε το παράδειγμα τῆς καταπακτῆς μέ τα σκουπίδια, για να συνεννοηθοῦμε καλύτερα.
Τι γίνεται μὲ τὸν ἄνθρωπο; Καί προπαντός μέ τὸν σημερινό ἄνθρωπο τί γίνεται; Καθένας μας μέσα στη ζωή, θέλει δέν θέλει, ζεῖ κάποιες καταστάσεις, ἔχει κάποια βιώματα. Ἀνά πᾶσαν στιγμήν ἔχουμε βιώματα. Έναν λόγο μας λέει ὁ ἄλλος, κι ἐμεῖς ἔχουμε ἀνάλογο βίωμα: ή λυπόμαστε ή στενοχωριόμαστε ἤ πιεζόμαστε ἡ ζοῦμε ἕνα βίωμα ντροπής, ρεζιλέματος ἐκείνη την ώρα. Εἶναι κάτι που το ζεῖ ἡ ὕπαρξή μας. Αὐτό θα πει βίωμα. Σάν νά εἶναι μιά ὀντότητα αὐτό.
Σε κάποιους ἀνθρώπους, ὅ,τι κι ἄν συμβεῖ ποὺ θα τους δημιουργήσει ἕνα ἀνάλογο μή καλό βίωμα -εἴτε εἶναι ἕνα βίωμα ρεζιλέματος εἴτε ἕνα βίωμα πόνου, λύπης, καταθλίψεως, πληγώματος, πικρίας, φόβου, κάτι ἐφιαλτικό- τό ὅλο βίωμα τὸ ἀπορροφᾶ ὁ ψυχικός ὀργανισμός τους, καὶ σὰν νὰ μὴ συνέβη ποτέ. Ἁπλῶς μένει μια ἀνάμνηση. Ἔζησε τί ἔζησε κανείς, καί μπορεῖ νὰ κράτησε μια μέρα, μπορεῖ νὰ κράτησε δυό μέρες, και σιγά-σιγά ἀφομοιώνεται.
Ἡ ἀπώθηση βιωμάτων στο ὑπόγειο τῆς ψυχῆς
Σε κάποιους ἀνθρώπους ἔτσι λειτουργεῖ ἡ ψυχή τους. Στις μέρες μας εἶναι ἀρκετοί αὐτοί, ἀλλὰ ὄχι τόσοι ὅσοι ἴσως ήταν παλαιότερα, διότι για πολλούς καί διαφόρους λόγους τώρα οἱ ἄνθρωποι δέν λειτουργοῦν σωστά μέσα τους, ὄχι μόνο ἕνεκα ἀγνοίας, ὄχι μόνο ἕνεκα γενικῶς μή σωστῆς στάσεως ἀλλά καὶ ἕνεκα ψυχοσυνθέσεως. Ἐγώ το πιστεύω αὐτό. Ἄλλοι δὲν τὸ πιστεύουν. Το πιστεύω πάρα πολύ. Ἔχουμε τόσα ἄλλα δεδομένα ποὺ μᾶς κάνουν να δεχόμαστε αὐτό πού πιστεύω. Καί θὰ τὸ ἐξηγήσω:
Ένας ἄνθρωπος, για παράδειγμα, ἔρχεται στον κόσμο μὲ τάση νὰ εἶναι χοντρός, ἕνας ἄλλος ἔρχε ται μὲ τάση νὰ εἶναι λιγνός, λιπόσαρκος, ἕνας ἄλλος μὲ τάση να γίνει ψηλός, ἄλλος ἔρχεται μὲ τὴν τάση να γίνει κοντός, ἄλλος ἔρχεται πανέξυπνος, ἄλλος ἔρχεται καθυστερημένος διανοητικά, ἄλλος ἔτσι, ἄλλος ἀλλιῶς. Πιστεύω λοιπόν ὅτι ὁρισμένοι ἄνθρωποι ἔρχονται στον κόσμο αὐτὸ μὲ τέτοιες προϋποθέσεις, ποὺ ἡ ὅλη ψυχοσύνθεσή τους, ἡ ὅλη δομή τους, οἱ ὅλες καταβολές τους τοὺς ἐπιτρέπουν να ζήσουν φυσιολογικά τη ζωή, καὶ ἄνετα ἤ ἔστω με κάποια δυσκολία νὰ μποροῦν νὰ ἀφομοιώνουν τὰ ὅποια οδυνηρά, ἀρνητικά βιώματα ἀναγκασθοῦν να ζήσουν στη ζωή τους, ἔτσι που να μή δημιουργηθεί κανένα πρόβλημα. Ἄλλοι ὅμως, καὶ ἕνεκα ψυχοσυνθέσεως, δέν ἀντέχουν τὰ ὅποια οδυνηρά βιώματα -εἴτε ρεζιλεύτηκαν εἴτε φοβήθηκαν εἴτε πιέστηκαν εἶτε πικράθηκαν. Δὲν ἀντέχουν τα βιώματα αὐτά. Καί ἡ ὅλη ἐνέργεια τοῦ ἑαυτοῦ τους, ἡ ὅλη λειτουργία τῆς ψυχῆς τους μοιάζει μὲ αὐτό πού κάνει ἐκείνη ἡ νοικοκυρά ἡ ὁποία ρίχνει τα σκουπίδια στο ὑπόγειο. Δὲν τὰ πάει ἔξω, ποὺ εἶναι κάτι ἁπλό, γιατί κάτι δὲν τὴν ἀφήνει νὰ τὸ κάνει αὐτό. Νομίζει ὅτι θὰ ἐκτεθεῖ στις ἄλλες γυναῖκες καὶ δὲν θέλει νὰ φανεῖ ὅτι εἶναι ἀπό χωριό. Ξεκινά δηλαδή ἀπό ἕνα αἴσθημα μειονεξίας, ὅτι εἶναι χωριάτισσα. Ἐνῶ μιά που ξέρει ἀπό αὐτά, κι ἂν ἐκτεθεῖ, δὲν τὴν πειράζει. Αὐτή ὅμως ποῦ νὰ τὸ σηκώσει αὐτό! Ἔχει μέσα της ἐκ τῶν προτέρων τὸ αἴσθημα μειονεξίας ὅτι εἶναι χωριάτισσα, καὶ πῶς νὰ φανεῖ ὅτι εἶναι χωριάτισσας; Καὶ ἑπομένως, ὅσο γίνεται, να μή φα νοῦν σκουπίδια.
Έτσι λοιπόν, για κάποιους λόγους, λειτουργεί κατά τέτοιον τρόπο ή ψυχή ορισμένων, ὥστε τα βιώ ματα αὐτά, ἀντὶ νὰ τὰ ἀφομοιώσουν, τὰ ρίχνουν μέσα στο ὑπόγειο της ψυχής τους, στο υποσυνείδητο καὶ στὸ ἀσυνείδητο. Καί αὐτὰ μπορεῖ νὰ μείνουν ἐκεῖ ἕνα χρόνο, δύο, δέκα, τριάντα χρόνια· κάποτε ὅμως βγαίνουν.
Ἡ ἔξοδος τῶν ἀπωθημένων βιωμάτων
Ἡ ἡλικία ἢ ἡ περίοδος στὴν ὁποία βγαίνουν εἶναι ἡ ἐποχή πού ὁ ἄνθρωπος καλείται νὰ ἀναλάβει τὴν εὐθύνη τῆς ζωῆς του. Ἐνόσω ἕνας εἶναι παιδί, ἀκόμη καί ἔφηβος, στηρίζεται στούς γονεῖς του, καὶ ἑπομένως ζεῖ ἀνεύθυνα. Καθώς ὅμως πάει στο πανεπιστήμιο, καί μάλιστα ὅταν πλησιάζει πρός το τέλος τῶν σπουδῶν του, θέλει δὲν θέλει, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσει τη ζωή. Ὅσο κι ἂν ἐξαρτᾶται ἀπό τή μητέρα του καί ἀπὸ τὸν πατέρα του, καί ὅσο κι ἂν ἔχουν διάθεση ἐκεῖνοι νὰ τὸν καλύπτουν, ντρέπεται νὰ μὴν ἀρχίσει να αἰσθάνεται τὴν εὐθύνη τῆς ζωῆς του. Ἀρχίζει λοιπόν, τρόπον τινά, μια καινούργια ζωή. Όμως αὐτό δὲν τὸ ἀντέχει. Γιατί;
Καθώς ἔχει ὅλο αὐτό το περιεχόμενο, ποὺ εἶπαμε, μέσα στο ὑποσυνείδητο, ἂν αὐτός περάσει περίπου σ' αὐτὴ τὴν ἡλικία, μπορεῖ ὅμως καὶ σὲ μικρότερη ἤ καί σε μεγαλύτερη- μιά δοκιμασία, μιά μεγάλη στενοχώρια, ἂν ἔρθουν ἔτσι τα πράγματα καὶ ἀπογυμνωθεῖ ἀπό ὅλα τὰ στηρίγματα ποὺ ἔχει τριγύρω του και μείνει μόνος με μόνο τὸν ἑαυτό του, ἀνοίγει ἡ καταπακτή τοῦ ὑποσυνειδήτου, και βγαίνουν τὰ ἀπωθημένα βιώματα. Καὶ γι' αὐτό ξαφ νικά ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος σὰν νὰ μὴν εἶναι στα καλά του: κατελήφθη ἀπό μελαγχολία, ἀπό σχιζο φρενική κατάσταση ἢ ἀπό ἄλλες ψυχοπαθολογικές καταστάσεις. (Στὴν οὐσία, ὑποθέτω, περίπου κάτι τέτοιο συμβαίνει.)
Ἤ, ἀπό κεῖ πού ἦταν ἕνας ἠθικότατος ἄνθρωπος κανείς... Ἂν θέλετε να μιλήσουμε πιο συγκεκριμένα τώρα, ἐνῶ μια κοπέλα, ἕνας νέος, ἦταν ἠθικότατοι, ξαφνικά ἔρχονται στο μυαλό τους εἰκόνες, φράσεις, λέξεις, πού εἶναι ὅ,τι ἀηδέστερο. Ἀλλά πῶς ἦταν ἠθικότατοι; Κατά λαθεμένο τρόπο· διότι άπωθοῦσαν τα διάφορα βιώματα. Ὅπως οἱ καρπουζό-φλούδες, ὅταν μπῆκαν μέσα στο ὑπόγειο δέν εἶχαν τίποτε το κακό, ὅταν ὅμως ξαναβγῆκαν, καθώς ήταν ἀλλοιωμένες, ἦταν ἀποκρουστικές καί δύσοσμες, ἔτσι μπαίνουν μέσα στην ψυχή κάποια βιώματα, τα ὁποῖα αὐτά καθ' ἑαυτά δέν εἶναι καί τόσο κακά. Ὅταν βγαίνουν ὅμως, βγαίνουν άλλοιωμένα. Καί καθώς δέν ξέρει ὁ νέος, ἡ νέα – δέν βρίσκονται καί ἄνθρωποι νά τούς βοηθήσουν, δέν ἔχουν καὶ αὐτοί διάθεση να βοηθηθοῦν ὄχι ἁπλῶς ἔχουν μέσα τους φράσεις, εἰκόνες, παραστάσεις, λόγια, βρισιές, βλαστήμιες, ἀλλά ξεκινοῦν ἄλλοι πρός τὰ δῶ, ἄλλοι πρὸς τὰ κεῖ, καί ὁρμοῦν στη ζωή και κάνουν ὅ,τι χειρότερο.
Πῶς ἐξηγοῦνται κάποια ὄνειρα
Ὅμως, πρίν γίνει αὐτό, μπορεῖ νὰ ἔρχονται στα ὄνειρα φοβερά πράγματα: ἄσχημες εἰκόνες, ἄσχημες παραστάσεις, ἄσχημες πράξεις. (Ἐδῶ ὑπάγονται καί αὐτά πού λέει στην ερώτηση του ὁ μοναχός.) Νά ἀναφέρουμε ἐδῶ τὸ ἑξῆς: Εἶναι δύο ἀδέλφια δίδυμα, ἀλλὰ ἄλλης ψυχοσυνθέσεως τὸ ἕνα, ἄλλης ψυχοσυν θέσεως τὸ ἄλλο. Μὲ ἀδύνατη ψυχοσύνθεση τὸ ἕνα παιδί, μέ πιο δυνατή τὸ ἄλλο. Ἔτυχε να βγοῦν στην ὕπαιθρο κάποια μέρα, ὅπου ὅρμησε ἕνα σκυλί ἐπάνω τους, καί φοβήθηκαν πολύ τα παιδιά. Το ἕνα μέ τή δυνατή ψυχοσύνθεση, ναί μέν φοβήθηκε ἀλλά το ξεπέρασε, καί τέλειωσε. Το ἄλλο ὅμως το καταχώνιασε μέσα του. Σ' αὐτό τό παιδί, πού ὅταν συνέβη αὐτό μπορεῖ νὰ ἦταν πέντε χρονῶν, ἔξι, ἑπτά, ὅταν γίνει εἴκοσι χρονῶν, εἴκοσι πέντε, τριάντα, ξαφνικά μπορεῖ νὰ βγεῖ αὐτό τό βίωμα τὸ ὀδυνηρό, τό φοβερό, πού ἔζησε, καί νά φοβᾶται ἀκόμη καί τίς γά-τες. Να βλέπεις ἕναν θεόρατο ἄνθρωπο μέχρι ἐκεῖ ἐπάνω, καὶ νὰ φοβᾶται τίς γάτες. Πρίν ὅμως βγεῖ αὐτό, μπορεῖ νὰ βλέπει ὄνειρα ἐφιαλτικά: ἄγρια θη-ρία, ἄγριες πράξεις, ἄγριες καταστάσεις και τέτοια.
Χωρίς λοιπόν νὰ ἀποκλείουμε ὅτι καί οἱ ἴδιοι οἱ δαίμονες δημιουργοῦν καί φέρνουν τέτοια πράγ-ματα, για να κάνουν ζημιά στόν ἄνθρωπο, ὅμως πάρα πολλές φορές κάτι τέτοια ὀφείλονται σε πραγ-ματικότητες πού ἀναφέραμε. Καί ἔχω την ταπεινή γνώμη ὅτι ὁ ἅγιος Βαρσανούφιος, ἄν ζοῦσε σήμερα καὶ τὰ γνώριζε αὐτά -θὰ τὰ μάθαινε, ἔτσι ἤ ἀλλιῶς- θὰ τὸ ἔλεγε. Διότι αὐτὰ ποὺ εἴπαμε τώρα δὲν εἶναι φαντασίες, εἶναι πραγματικότητες. Ἄλλο τώρα ὅτι καὶ ὁ διάβολος ἐκμεταλλεύεται αὐτές τις καταστά σεις, για να κάνει κακό στὸν ἄνθρωπο.
Θυμάστε ποὺ εἶχαμε πεῖ ὅτι ὁ ἄνθρωπος, ὅσο και κός κι ἂν εἶναι, θὰ σε λυπηθεῖ κάποια στιγμή. Ὁ διάβολος ποτέ ποτέ δεν πρόκειται να λυπηθεῖ τὸν ἄν θρωπο. Ποτέ δεν πρόκειται νὰ σὲ δεῖ νὰ τυραννιέσαι, νὰ ὑποφέρεις, καὶ νὰ πεῖ: «Ε, φτάνει. Αὐτός τυραν νιέται που τυραννιέται. Μήν τὸν βασανίσω ἄλλο». Όχι ὅσο πιὸ ἀδύναμο σε βρίσκει ὁ διάβολος, σὲ ὅσο πιο άσχημη κατάσταση σε βρίσκει, τόσο αὐτός ἐκμε-ταλλεύεται την περίπτωση καὶ θὰ σοῦ κάνει ζημιά, ὅσο μπορεῖ. Ἂν μάλιστα ἔχεις καὶ τέτοιες καταστάσεις μέσα σου, θὰ ἔρθει καὶ αὐτὸς καὶ θὰ συντελέσει να ἔρθουν ὡς ὄνειρα τὰ ἄγρια θηρία καὶ ὅλα τὰ ἄλλα
Ὅλα τὰ ἐπιτρέπει ὁ Θεός
Όμως, για να τελειώσουμε καλῶς, νὰ πῶ πώς δὲν ἔχω την παραμικρή ἀμφιβολία -ἔτσι φρονῶ, μέ βάση αὐτό πού κατάλαβα ἐγώ μέσα στη ζωή αὐτή- ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἐπιτρέπει ὁ Θεός. Ὅπως ἐπιτρέπει τίς ἀρρώστιες, π.χ., να κρυολογήσεις ἢ νὰ σπάσεις το πόδι, ἔτσι ἐπιτρέπει καὶ αὐτά στον σύγχρονο ἄνθρωπο, καθώς ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος, με τη ζωή που κάνει, τὰ εὐνοεῖ. Ὅμως, ὁ Θεὸς τὰ ἐπιτρέπει αὐτά τελικά γιά τή σωτηρία μας.
Ἐκεῖνος στὸν ὁποῖο συμβαίνουν αὐτά, χρειάζε ται πρώτα-πρώτα να συμβουλευθεῖ, να ρωτήσει καὶ να έχει το κουράγιο να καταλάβει σε ποιά κατά σταση εἶναι. Δεν πειράζει πού τυχόν ἔχεις τέτοια βιώματα μέσα σου. Αὐτὰ φέρνουν πολύ καλά. Σε ὅποια κατάσταση κι ἂν εἶναι κανείς, καὶ ὅ,τι κι ἄν τοῦ συμβαίνει, ἔτσι νὰ τὰ δεῖ, ἔτσι νὰ τὰ πάρει, ὅτι τελικά ὁ Θεός θὰ τὰ οἰκονομήσει κατά τέτοιον τρό πο τα πράγματα, ποὺ θὰ εἶναι για καλό.
Ὁπότε, δὲν τρομάζει κανείς. Ἡσυχα-ἤσυχα κάν θεται καὶ ἀκούει πού τοῦ λένε πῶς ἔχουν τα πράγ ματα, καταλαβαίνει, ἀποκτᾶ αὐτογνωσία, μαθαίνει για ποιό λόγο εἶναι ἔτσι, μαθαίνει πῶς πρέπει να τα πάρει, τί στάση να τηρήσει, πῶς νὰ κάνει την ὑπομονή του, πῶς νὰ περιμένει. Καί μετά αὐτά βγαί νουν ὄντως σε καλό.
Τὰ ὄνειρα καὶ τὸ ἄδειασμα τοῦ ὑποσυνειδήτου
Σὲ ἕναν ποὺ ἔρχεται καὶ μοῦ λέει ὅτι ἔχει καὶ ποιός δέν ἔχει;- ἐφιάλτες τη νύχτα, π.χ., ὅτι τὸν κυ νηγοῦν ἄγρια θηρία -ἄλλοι ἔχουν ἄλλου είδους ὄνει ρα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐπίσης ταλαιπωρούνται- λέω το ἐξῆς παράδειγμα: Ἔχουμε μιά φιάλη πού ἔχει μέσα πεπιεσμένο αέρα. Ὑπάρχει στη φιάλη μια δικλείδα πού, μόλις τὴν ἀνοίξουμε, καθώς βγαίνει ἀπότομα ὁ ἀέρας, γίνεται θόρυβος, καί δημιουργεῖται ἕνα φύσημα. Ἂν τρομάξει κανείς ἀπό τό ὁρμητικό φύσημα τοῦ πεπιεσμένου αέρα καί ἀμέσως κλείσει τη φιάλη, μένει μέσα ὁ ἀέρας. Ἂν ὅμως δέν φοβηθεῖ καὶ τὴν ἀφήσει ἀνοιχτή, θα φύγει ὁ ἀέρας, καὶ θὰ ἀδειάσει ή φιάλη.
Το ὑποσυνείδητο τοῦ ἀνθρώπου εἶναι γεμάτο σὰν ἄλλη φιάλη. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς κάνουν καλό τὰ ὄνειρα βοηθούν δηλαδή νὰ δοῦμε τί γίνεται μέσα σὲ ὁρισμένους ἀνθρώπους. Ἔρχονται λοιπόν τὰ ἐφιαλτικά ὄνειρα ἢ τὰ ὁποιαδήποτε ὄνειρα, και ξυπνάει κανείς κατατρομαγμένος. Ξύπνιος, ἀλλά μέμια τρομάρα, εἴτε τὸ πρωί εἴτε μέσα στη νύχτα. Ὅλο το μυστικό εἶναι καθόλου να μή φοβηθεῖ κανείς. Όνειρο ήταν. Τι νομίζεις ὅτι ἦταν; Τίποτε.
Βλέπει κανείς ὅτι σὲ ὁρισμένους ἀνθρώπους τά ὄνειρα ἔχουν κομπλεξικό χαρακτήρα. Ἄλλο εἶναι ἁπλῶς τὰ ὄνειρα στούς νορμάλ, στούς φυσιολογικούς ἀνθρώπους, καί ἄλλο εἶναι ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχει κομπλεξική κατάσταση. Σ' αὐτοὺς ποὺ ἔχουν ὄνειρα κομπλεξικῷ τῷ τρόπῳ, θέλουν δέν θέλουν, μένει ἕνα φαρμάκι στην ψυχή τους· μένει ἕνα κάτι. Ἀκούγοντας ὅμως τώρα κανείς αὐτά, ἄνετα θὰ πεῖ, στηριζόμενος στα λόγια πού θά ἀκούσει: «Ὄνειρα ήταν. Γιατί να φοβηθῶ καί νὰ ταραχθῶ;» Καθώς λοιπόν δέν θά φοβηθεῖ καὶ δὲν θὰ ταραχθεῖ, ὅ,τι βγῆκε, βγῆκε και δέν ξαναμπαίνει μέσα. Ἐνῶ, ἄν ξυπνήσει τρομαγμένος καί μείνει μέ τήν τρομάρα του αὐτή, ὅλα αὐτά θα ξαναμποῦν, τρόπον τινά, πάλι μέσα του. Και πότε θά ἀδειάσει ή φιάλη, ἄν μπαίνουν καί βγαίνουν, Ἐνῶ, ἂν κάνει ὑπομονή τή μια μέρα, ὑπομονή την ἄλλη, και συνεχίσει ἔτσι, κάποτε θὰ ἀδειάσει ἐντελῶς τὸ ὑποσυνείδητο, καὶ γλίτωσε ὁ ἄνθρωπος.
15-2-1992 Ενοχές: ένα πάρα πολύ σοβαρό θέμα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου