Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026

Ομορφιά

Gennaro Scala - 02/01/2026

Ομορφιά


Πηγή: Τζενάρο Σκάλα


«Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο» είναι μια διάσημη ρήση του Ντοστογιέφσκι. Μια σειρά από αξίες που κρατούν την κοινωνία ενωμένη δομούνται γύρω από την ομορφιά. Η επιδίωξη της ομορφιάς ήταν πάντα ένας από τους πρωταρχικούς σκοπούς της τέχνης. Μια τέχνη που δεν επιδίωκε την ομορφιά, αλλά το αντίθετο, θα ήταν σαν μια κουζίνα που δεν επιδίωκε την απόλαυση του ουρανίσκου, αλλά αντίθετα την αηδία. Όπως ο άνθρωπος, ως φυσικό ον, θα χρειάζεται πάντα να τρέφεται από την τροφή, έτσι και ως πνευματικό ον, θα χρειάζεται να τρέφεται από την ομορφιά. Πάντα ήταν έτσι και πάντα θα είναι έτσι. Όσοι έχουν κουραστεί από αυτή την «επανάληψη» είναι απλώς κουρασμένοι από τη ζωή. Οι κουρασμένοι και παρακμιακόι πολιτισμοί χάνουν από τα μάτια τους αυτές τις αξίες, τις οποίες θα μπορούσαμε να ονομάσουμε αιώνιες, καθώς αποτελούν συστατικά της ανθρώπινης φύσης.
Ωστόσο, η ομορφιά δεν πρέπει να συγχέεται με αυτό που είναι απλώς ευχάριστο. Και εδώ πρέπει να ξεπεράσουμε την ταπεινή μαγειρική μεταφορά που χρησιμοποιείται ως παράδειγμα. Μερικές φορές, η τέχνη μπορεί να αντιμετωπίσει τις πιο τραγικές και οδυνηρές πτυχές της ζωής χωρίς να πάψει να είναι τέχνη που επιδιώκει την ομορφιά. Πράγματι, αυτή είναι μια από τις συγκεκριμένες λειτουργίες της τέχνης: να δίνει νόημα, να αναζητά την ομορφιά ακόμη και στις αναπόφευκτες οδυνηρές πτυχές της ύπαρξης. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να συμφιλιώσει τους ανθρώπους με την αγωνιώδη αίσθηση της δικής τους πεπερασμένης φύσης. Για παράδειγμα, σκεφτείτε τον Νεκρό Χριστό του Μαντένια: είναι μια νεκρική αναπαράσταση, αλλά λόγω της ιδιαίτερης προοπτικής και της δύναμης με την οποία απεικονίζεται το σώμα του Χριστού, το ανθρώπινο σώμα αποκτά μια εξέχουσα και αξέχαστη παρουσία.
Η εξουσία πάντα επιδίωκε να κατευθύνει και να επηρεάσει την τέχνη, λόγω της μοναδικής της επιρροής στην κοινωνία: από την εποχή του Αυγούστου και του Βιργιλίου, μέχρι την εμπλοκή της Καθολικής Εκκλησίας με την αναγεννησιακή ζωγραφική. Αλλά αυτό δεν σήμαινε ότι η τέχνη έπαψε να είναι τέχνη. Η καινοτομία που εισήγαγε ο περασμένος αιώνας είναι η εμφάνιση ενός ισχυρού μηχανισμού προπαγάνδας με τη δύναμη να δηλώνει ότι η ασχήμια είναι ομορφιά, αναγκάζοντας όσους βρίσκονται υπό τον έλεγχό της να συμμορφωθούν. Έτσι, από την γνήσια κρίση της τέχνης που ξεκίνησε στις αρχές του εικοστού αιώνα, γεννήθηκε μια «σύγχρονη τέχνη» που δεν έχει καμία σχέση με την τέχνη και την ιστορία της, μια τέχνη που υποστηρίζεται από την προπαγάνδα των μέσων ενημέρωσης και ένα σύστημα «κριτικών» που ζουν και ευδοκιμούν με αυτό το ψέμα. Είναι ένας τρόπος για όσους βρίσκονται στην εξουσία να δοκιμάσουν την ικανότητά τους να επιβεβαιώνουν ψέματα, σε σημείο σαδισμού, μερικές φορές σε σημείο να απαιτούν από όσους βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους να μάθουν να απολαμβάνουν τα σκουπίδια, όπως στην τελευταία απαίσια ταινία του Παζολίνι. Και είναι μια εκδήλωση της ασυμβίβαστης φύσης των καλλιτεχνικών αξιών με την ασχήμια της ζωής στην κοινωνία μας. Με λίγα λόγια, είναι μια από τις εκδηλώσεις της αυτοκαταστροφικής πορείας της δυτικής κοινωνίας.


Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΙΚΟΥ ΦΡΟΝΗΜΑΤΟΣ Η ΚΟΣΜΙΚΟΤΗΣ.  Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΘΑ ΣΩΣΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΑΚΡΙΒΩΣ. Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕ Ο ΡΑΜΦΟΣ ΣΑΝ ΑΡΧΕΤΥΠΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ, ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΔΕΧΕΤΑΙ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΦΥΣΙΚΟ ΒΑΘΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΝΑ ΔΕΧΟΜΑΣΤΕ ΛΙΓΟ ΠΑΛΑΙΟ ΑΝΘΡΩΠΟ Ή ΤΗΝ ΜΙΚΡΗ ΒΡΩΜΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΕΛΕΤΑ. ΤΟ ΛΕΠΤΟ ΤΗΣ ΧΗΡΑΣ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ. ΙΣΩΣ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΙΔΑΝΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣΕΩΣ.






2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

"ΙΣΩΣ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΙΔΑΝΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣΕΩΣ" Αμέθυστε το αναλύεις αυτό λίγο περισσότερο; Τι εννοείς;

amethystos είπε...

Αν πάρουμε τον Εσταυρωμένο τού Θεοτοκόπουλου στίς δύο εκδοχές μέ τό φοντο φαίνεται η εξιδανίκευση. Θά χρησιμοποιήσω ένα σχόλιο τού Βασίλειου Γοντικάκη. Μεταμόρφωσε όσα μπόρεσε. Η αγιογραφία λένε ότι ξεκίνησε από τά Φαγιούμ αλλά στήν συνέχεια αποκάλυψε τήν ανάσταση, τήν ασκητική Αγιότητα τήν Μεταμόρφωση καί τήν δόξα τού θεού. Εξιδανίκευση νομίζω σημαίνει χωρίς τήν ταπεινότητα.