ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ A
ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΥ
...πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν
Τὸ αἴσθημα κατωτερότητος καὶ ἄλλες ἀρρωστημένες καταστάσεις
μέσα στο μυστήριο τῆς σωτηρίας
Πανόραμα Θεσσαλονίκης, Ε΄ έκδοση
B΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
Αρρωστημένες ψυχολογικές καταστάσεις
«Θεέ μου, σ' εὐχαριστῶ ποὺ δὲν μὲ λυπήθηκες»
«Ἂς μειώνομαι. Ὁ Θεός ξέρει»
Κάποιος στα τριάντα του χρόνια διαπιστώνει ὅτι ἔχει μια δόση ψυχασθένειας. Με βάση ὅ,τι ἔχου με πεῖ γιὰ τὰ θέματα αὐτά, πρέπει να το πάρει ἔτσι «Ἐμένα μοῦ χρειαζόταν αὐτό, γιατί ἀλλιῶς δὲν θὰ σωζόμουν». Στοιχίζει όμως, γιατί σε μειώνει αὐτό το πράγμα. Δηλαδή, ἐνῶ ἄλλοι χωρίς αὐτό θὰ καταλάβαιναν τί λέει ὁ Θεός, θα καταλάβαιναν το θέλημα τοῦ Θεοῦ, θὰ ἔβρισκαν τὸν δρόμο τοῦ Θεοῦ, θα σώζονταν, αὐτός σκέπτεται: «Εγώ χρειαζόταν αὐτὸ τὸ πράγμα να πάθω, για να βρῶ τὸν δρόμο τοῦ Θεοῦς» Αἰσθάνεται κανείς να μειώνεται. Πρέπει νὰ τὸ δεῖ μέσα στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ τὸ δεχθεί. Νὰ πεῖς: «Ἂς μειώνομαι. Ὁ Θεός ξέρει».
Ὅταν ὁ ἄνθρωπος, παραμερίζοντας τὸ ἕνα, πα ραμερίζοντας τὸ ἄλλο, τελικά ἀφεθεῖ στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ δεῖ αὐτὸ ὡς ἀγάπη Θεοῦ, πέφτει κάτω καὶ εὐχαριστεῖ τὸν Θεό. «Σε εὐχαριστῶ, Θεέ μου, για όλα. Σε εὐχαριστῶ. Ὅλα αὐτὰ πάρα πολύ μου στοιχίζουν, ὅλα αὐτά με πληγώνουν, ἀλλὰ σε εύχαριστώ, ποὺ δὲν μὲ λυπήθηκες καὶ δὲν μὲ λυπάσαι. Αν το αφηνες σ' εμένα, ποτέ δεν θα έλεγα, ὡς γίνει αὐτό. Ἀλλὰ ἐσὺ δὲν μὲ ρώτησες καὶ ἐπιτρέπεις νὰ τὸ ἔχω αὐτὸ τὸ πράγμα για τη σωτηρία μου. Να 'ναι εύλογημένο». Ὅταν ὁ ἄνθρωπος τὰ πάρει έτοι ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα ἀρχίζει ἄλλη κατάσταση. Και πράγματι σώζεται κανείς. Ἂν αὐτὰ εἶναι ὅπως τὰ λέμε, καταλαβαίνετε πόσα προβλήματα λύνονται, πόσα θέματα τακτοποιοῦνται, τὰ ὁποῖα όμως τὰ κρατοῦμε, καὶ ἔτσι παιδευόμαστε, στενοχωριόμαστε.
Πόσο καλὰ εἶναι ὅπως τὰ λέμε! Στην πράξη ὅμως βλέπει κανείς ὅτι δυσκολεύεται ὁ ἄνθρωπος Τον πιάνει το παράπονο, τον πιάνει το μαράζι. Η ἐπαναστατεῖ καὶ δὲν θέλει να καταλάβει.
Υλικό γιὰ ταπείνωση ὅλο αὐτὸ ποὺ ἐπέτρεψε ὁ Θεὸς νὰ εἴμαστε
Είναι περιπτώσεις ποὺ ἔχει κανείς, ας ἐπιτραπεῖ νὰ πῶ τὴ λέξη, ἕναν παλιοχαρακτήρα. Αμέσως θα πεῖ κανείς: «Γιατί ὁ Θεὸς νὰ ἐπιτρέψει νὰ ἔχω ἐγὼ τέτοιο χαρακτήρα καὶ νὰ παλεύω;» Δὲν μπορεῖ κα νεἰς εὔκολα νὰ τὸ δεχθεῖ, καὶ γίνεται μεγάλο κακό, μὲ τὴν ἔννοια ὅτι κανείς συμμαχεῖ μὲ τὸν χαρακτήρα του, τὸν ὑποστηρίζει καὶ προσπαθεῖ ἀπὸ δῶ, ἀπὸ κεῖ νὰ ἀποδείξει ὅτι εἶναι καλός ὁ χαρακτήρας του Καὶ ἐδῶ μπλέκονται τὰ πράγματα. Ἐνῶ αὐτὸ ποὺ χρειάζεται εἶναι νὰ ταπεινωθεί κανείς καὶ νὰ πεῖ «Φαίνεται, ἐγὼ δὲν θὰ σωζόμουν, ἂν εἶχα ἕναν πιὸ καθαρό, πιο καλό χαρακτήρα». Διότι δὲν εἶναι θέμα χαρακτήρος ή σωτηρία.
Ο Αδάμ μέσα στον παράδεισο ήταν ἅγιος, ἀλλά δὲν τὸν ἔσωσε αὐτό. Ὁ ἄνθρωπος δεν σώζεται ἁπλῶς μὲ τὸν καλὸ χαρακτήρα. Υπάρχουν ορισμένοι ἄνθρωποι ποὺ εἶναι ἐκ φύσεως καλοῦ χαρακτήρος Δὲν φθάνει ὅμως αὐτὸ. Μέσα στην κοινωνία βέβαια, στις σχέσεις μὲ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ένας τέτοιος μπορεί να φαίνεται καλός, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι σω τηρία. Ὁ ἄλλος μὲ τὸν κακό χαρακτήρα ἀσφαλῶς ὑποφέρει. Επαναλαμβάνω ὅτι αὐτὸ ποὺ πρέπει να κάνει εἶναι νὰ ταπεινωθεί καὶ νὰ πεῖ: «Ο Θεός το ἐπέτρεψε, γιατί, ἂν εἶχα καλό χαρακτήρα, ποιός ξέρει τι ὑπερηφάνεια θὰ μὲ ἔπιανε. Ἐνῶ τώρα, καθώς εἶμαι αὐτὸ ποὺ εἶμαι, θέλω δέν θέλω, ταπεινώνομαι. Πῶς θὰ ὑπερηφανευθώ;» Ἔτσι κανείς ταπεινώνεται, ταπεινώνεται καὶ εὐγνωμονεί τον Θεό: «Θεέ μου, πόσο κακό, τί συμφορά νόμιζα ὅτι εἶναι για μένα ὁ χαρακτήρας ποὺ ἔχω! Προβληματιζόμουν τι θα κάνω με τέτοιο χαρακτήρα, και τώρα εἶδα ὅτι αὐτό ήταν για μένα σωτηρία. Σ' εὐγνωμονώ, Θεέ μου, σ' εὐχαριστῶ.
16-5-1987
"Μην ξεγελιόμαστε ἀπὸ τὰ «γυαλιά» πού φορᾶ ἡ ψυχή μας"
Πολλές φορές εἶπαμε γιὰ τὰ γυαλιά που φορά ἡ ψυχή μας Φορούμε στα μάτια μας, ἀπὸ τὴν ψυ χολογική πλευρά κατ' ἀρχὴν καὶ ἔπειτα καὶ ἀπὸ πνευματική, γυαλιά μὲ φακούς ποὺ εἶναι μαύροι που παραμορφώνουν τὰ ἀντικείμενα, καὶ παρουσιάζεται ὁ κόσμος αλλόκοτος Ἀλλόκοτος μὲ ὅλη τὴ σημασία τῆς λέξεως. Κι εσύ κάθεσαι καὶ τὸ πιστεύεις. Πολλά πράγματα μέσα μας καὶ γύρω μας ἀπὸ ψυχολογική πλευρά εἶναι ἀλλόκοτα, γιατί έτσι μᾶς τὰ δείχνουν τα «ψυχολογικά» γυαλιά που φοροῦμε. Ἂν δεῖς χωρίς γυαλιά, τίποτε τὸ ἀλλόκοτο δὲν ὑπάρχει.
Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν πνευματική πλευρά φορούμε γυαλιά. Αὐτὰ ὅλα τὰ στοιχειά, ὅλα αὐτὰ τὰ ἄγρια - που έχουν θρονιαστεί μέσα μας καὶ μᾶς κάνουν ὅ,τι θέλουν συγχρόνως εἶναι καὶ ἀνύπαρκτα, διότι τὸ κακὸ δὲν ἔχει ὑπόσταση, εἶναι ουσιαστικά μὴ ὄν. Καί χρειάζεται νὰ μὴ φοβηθοῦμε νὰ βουτήξουμε μέσα στὸν ἑαυτό μας καὶ νὰ τὰ δοῦμε, νὰ τὰ ἀποδοκιμάσουμε· νὰ μὴν τὰ ἀφήνουμε νὰ ἀγριεύουν την ὅλη ἐσωτερική κατάστασή μας, καθώς βγάζουν τις φωνές τους ἀπό ἐκεῖ μέσα.
Χρειάζεται να ξεκινήσει κανείς με πίστη καί σιγά-σιγά, σιγά-σιγά φθάνει σε κατάσταση πού δέν φορᾶ γυαλιά καί βλέπει την πραγματικότητα.
Άμα φορᾶς γυαλιά καί κάνεις ἀγώνα, τί ἀγώνα θὰ κάνεις; Κυνηγᾶς σκιές, κυνηγᾶς ἀνύπαρκτα πράγματα. Ἔτσι, ταλαιπωρείται κανείς. Ὁ διάβολος μέσα στην ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί μέσα στο μυαλό του καί στην ὅλη ζωή ἔτσι παρουσιάζει τα πράγματα, κι ἐμεῖς ξεγελιόμαστε, καθώς τα πιστεύουμε σάν ἀληθινά. Ὅμως, ὅλα αὐτά τά δαιμονικά στην οὐσία εἶναι ἀνύπαρκτα. Ὡς χριστιανοί ἔπρεπε νὰ ἔχουμε γνώση τοῦ πράγματος καί νά μήν ξεγελιόμαστε. Καί να κάνουμε ἥσυχο ἀγώνα, προσγειωμένο, ταπεινό, ἀληθινό ἀγώνα να σωθεῖ ἡ ψυχή μας.
Μή δίνεις ἐμπιστοσύνη στὸ πῶς παρουσιάζει τα πράγματα ή ψυχοσύνθεσή σου
Ἀλλά ἤθελα σ' αὐτό τό σημεῖο να τονίσω ἀκόμη μία φορά ὅτι σὲ μερικούς πού ἔχουν ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, πού ἔχουν φλέβα ψυχοπαθολογική, πού ἔχουν τέτοια προδιάθεση -δέν ἔχουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι- ἡ ἴδια ἡ ὕπαρξή τους, ἡ ὅλη ψυχοσύνθεσή τους –ἄλλο τί κάνει ὁ διάβολος- παρουσιάζει ἀλλόκοτα τὰ πράγματα, καὶ ἔχουν ἰδέες ἀλ-λόκοτες, σχέδια ἀλλόκοτα, σκέψεις ἀλλόκοτες, καὶ οἱ ἄνθρωποι παιδεύονται, τυραννιούνται. Βέβαια, αὐτός πού πάσχει, ὁ καημένος, τί να κάνει, ἀφοῦ ἡ ἴδια ἡ ψυχοσύνθεσή του τα φτιάχνει καὶ τὰ παρουσιάζει ἔτσι; Τι να κάνει;
Ὅπως κι ἂν ἔχει το πράγμα -οἱ ἀκραίες φυσικά καταστάσεις τῶν σχιζοφρενῶν εἶναι ἄλλο θέμα- ἐφόσον λειτουργεῖ το μυαλό σου, μή φοβάσαι καθόλου, ἄν βέβαια πιαστεῖς ἀπό τήν πραγματικότητα καὶ ἄν βοηθηθεῖς. Μή φοβᾶσαι, διότι εἶναι ἀνύπαρκτα ὅλα αὐτὰ τὰ ἀλλόκοτα, ὅλα αὐτά τά ἀνόητα πράγματα. Το λογικό σου δουλεύει. Επομένως, μπορεῖς κάλλι στα να δεχθεῖς ὅτι εἶναι ἔτσι. Μή δίνεις ἐμπιστοσύνη στο πῶς παρουσιάζει τα πράγματα ή ψυχοσύνθεσή σου. Ἐάν βοηθηθεῖς κιόλας ἀπό κάποιον που ξέρει, θὰ λυτρωθεῖς. Ἀλλά χρειάζεται νὰ τοῦ δείξεις ἐμπι· στοσύνη. Οὔτε λοιπόν θα δίνεις σημασία σ' αὐτά οὔτε θὰ τὰ προσέχεις οὔτε θὰ τὰ λαμβάνεις ὑπ᾿ ὄψιν, και θὰ πᾶνε ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἦρθαν.
* Ἡ ὁμιλία ἔγινε κατὰ τὴ διάρκεια εκδρομής στην Ευρώπη
1. Βλ. σα. 126 και 226.
2. Βλ. Αγίου Ιωάννου τοῦ Δαμασκηνού, "Έργα, Έκδοσις ακριβής τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, έκδ. «Γρηγόριος ο Παλαμάς, 1976, σ. 150. Οὐδὲν γὰρ ἔτερὸν ἐστιν τὸ κακὸν εἰ μὴ τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις, ὥσπερ καὶ τὸ σκότος φωτός ἐστιν στέρησις. Ἁγίου Νεκταρίου, Περί ἐπιμελείας ψυχῆς, ἐκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας, Αθήνα 1986, σ. 93. Ἡ ἁμαρτία ὡς μὴ φύσει ἐφετόν, εἶναι ἀδημιούργητον... δημιουργούμενον ὑπό τῆς παρά φύσιν ἐπιθυ-μίας, λαμβάνει ὑπόστασιν. Ἀββᾶ Δωροθέου, Ἀσκητικά, ἐκδ. «Ετοιμασία», Ἱ. Μ. Τιμίου Προδρόμου, Καρέας 2000, σ. 254. Ή κακία καθ' ἑαυτὴν οὐδὲν ἐστιν· οὔτε γὰρ οὐσία τίς ἐστιν, οὔτε ὑπόστασίν τινα ἔχει μὴ γένοιτο.
Αρρωστημένες ψυχολογικές καταστάσεις
«Θεέ μου, σ' εὐχαριστῶ ποὺ δὲν μὲ λυπήθηκες»
«Ἂς μειώνομαι. Ὁ Θεός ξέρει»
Κάποιος στα τριάντα του χρόνια διαπιστώνει ὅτι ἔχει μια δόση ψυχασθένειας. Με βάση ὅ,τι ἔχου με πεῖ γιὰ τὰ θέματα αὐτά, πρέπει να το πάρει ἔτσι «Ἐμένα μοῦ χρειαζόταν αὐτό, γιατί ἀλλιῶς δὲν θὰ σωζόμουν». Στοιχίζει όμως, γιατί σε μειώνει αὐτό το πράγμα. Δηλαδή, ἐνῶ ἄλλοι χωρίς αὐτό θὰ καταλάβαιναν τί λέει ὁ Θεός, θα καταλάβαιναν το θέλημα τοῦ Θεοῦ, θὰ ἔβρισκαν τὸν δρόμο τοῦ Θεοῦ, θα σώζονταν, αὐτός σκέπτεται: «Εγώ χρειαζόταν αὐτὸ τὸ πράγμα να πάθω, για να βρῶ τὸν δρόμο τοῦ Θεοῦς» Αἰσθάνεται κανείς να μειώνεται. Πρέπει νὰ τὸ δεῖ μέσα στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ τὸ δεχθεί. Νὰ πεῖς: «Ἂς μειώνομαι. Ὁ Θεός ξέρει».
Ὅταν ὁ ἄνθρωπος, παραμερίζοντας τὸ ἕνα, πα ραμερίζοντας τὸ ἄλλο, τελικά ἀφεθεῖ στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ δεῖ αὐτὸ ὡς ἀγάπη Θεοῦ, πέφτει κάτω καὶ εὐχαριστεῖ τὸν Θεό. «Σε εὐχαριστῶ, Θεέ μου, για όλα. Σε εὐχαριστῶ. Ὅλα αὐτὰ πάρα πολύ μου στοιχίζουν, ὅλα αὐτά με πληγώνουν, ἀλλὰ σε εύχαριστώ, ποὺ δὲν μὲ λυπήθηκες καὶ δὲν μὲ λυπάσαι. Αν το αφηνες σ' εμένα, ποτέ δεν θα έλεγα, ὡς γίνει αὐτό. Ἀλλὰ ἐσὺ δὲν μὲ ρώτησες καὶ ἐπιτρέπεις νὰ τὸ ἔχω αὐτὸ τὸ πράγμα για τη σωτηρία μου. Να 'ναι εύλογημένο». Ὅταν ὁ ἄνθρωπος τὰ πάρει έτοι ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα ἀρχίζει ἄλλη κατάσταση. Και πράγματι σώζεται κανείς. Ἂν αὐτὰ εἶναι ὅπως τὰ λέμε, καταλαβαίνετε πόσα προβλήματα λύνονται, πόσα θέματα τακτοποιοῦνται, τὰ ὁποῖα όμως τὰ κρατοῦμε, καὶ ἔτσι παιδευόμαστε, στενοχωριόμαστε.
Πόσο καλὰ εἶναι ὅπως τὰ λέμε! Στην πράξη ὅμως βλέπει κανείς ὅτι δυσκολεύεται ὁ ἄνθρωπος Τον πιάνει το παράπονο, τον πιάνει το μαράζι. Η ἐπαναστατεῖ καὶ δὲν θέλει να καταλάβει.
Υλικό γιὰ ταπείνωση ὅλο αὐτὸ ποὺ ἐπέτρεψε ὁ Θεὸς νὰ εἴμαστε
Είναι περιπτώσεις ποὺ ἔχει κανείς, ας ἐπιτραπεῖ νὰ πῶ τὴ λέξη, ἕναν παλιοχαρακτήρα. Αμέσως θα πεῖ κανείς: «Γιατί ὁ Θεὸς νὰ ἐπιτρέψει νὰ ἔχω ἐγὼ τέτοιο χαρακτήρα καὶ νὰ παλεύω;» Δὲν μπορεῖ κα νεἰς εὔκολα νὰ τὸ δεχθεῖ, καὶ γίνεται μεγάλο κακό, μὲ τὴν ἔννοια ὅτι κανείς συμμαχεῖ μὲ τὸν χαρακτήρα του, τὸν ὑποστηρίζει καὶ προσπαθεῖ ἀπὸ δῶ, ἀπὸ κεῖ νὰ ἀποδείξει ὅτι εἶναι καλός ὁ χαρακτήρας του Καὶ ἐδῶ μπλέκονται τὰ πράγματα. Ἐνῶ αὐτὸ ποὺ χρειάζεται εἶναι νὰ ταπεινωθεί κανείς καὶ νὰ πεῖ «Φαίνεται, ἐγὼ δὲν θὰ σωζόμουν, ἂν εἶχα ἕναν πιὸ καθαρό, πιο καλό χαρακτήρα». Διότι δὲν εἶναι θέμα χαρακτήρος ή σωτηρία.
Ο Αδάμ μέσα στον παράδεισο ήταν ἅγιος, ἀλλά δὲν τὸν ἔσωσε αὐτό. Ὁ ἄνθρωπος δεν σώζεται ἁπλῶς μὲ τὸν καλὸ χαρακτήρα. Υπάρχουν ορισμένοι ἄνθρωποι ποὺ εἶναι ἐκ φύσεως καλοῦ χαρακτήρος Δὲν φθάνει ὅμως αὐτὸ. Μέσα στην κοινωνία βέβαια, στις σχέσεις μὲ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ένας τέτοιος μπορεί να φαίνεται καλός, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι σω τηρία. Ὁ ἄλλος μὲ τὸν κακό χαρακτήρα ἀσφαλῶς ὑποφέρει. Επαναλαμβάνω ὅτι αὐτὸ ποὺ πρέπει να κάνει εἶναι νὰ ταπεινωθεί καὶ νὰ πεῖ: «Ο Θεός το ἐπέτρεψε, γιατί, ἂν εἶχα καλό χαρακτήρα, ποιός ξέρει τι ὑπερηφάνεια θὰ μὲ ἔπιανε. Ἐνῶ τώρα, καθώς εἶμαι αὐτὸ ποὺ εἶμαι, θέλω δέν θέλω, ταπεινώνομαι. Πῶς θὰ ὑπερηφανευθώ;» Ἔτσι κανείς ταπεινώνεται, ταπεινώνεται καὶ εὐγνωμονεί τον Θεό: «Θεέ μου, πόσο κακό, τί συμφορά νόμιζα ὅτι εἶναι για μένα ὁ χαρακτήρας ποὺ ἔχω! Προβληματιζόμουν τι θα κάνω με τέτοιο χαρακτήρα, και τώρα εἶδα ὅτι αὐτό ήταν για μένα σωτηρία. Σ' εὐγνωμονώ, Θεέ μου, σ' εὐχαριστῶ.
16-5-1987
"Μην ξεγελιόμαστε ἀπὸ τὰ «γυαλιά» πού φορᾶ ἡ ψυχή μας"
Πολλές φορές εἶπαμε γιὰ τὰ γυαλιά που φορά ἡ ψυχή μας Φορούμε στα μάτια μας, ἀπὸ τὴν ψυ χολογική πλευρά κατ' ἀρχὴν καὶ ἔπειτα καὶ ἀπὸ πνευματική, γυαλιά μὲ φακούς ποὺ εἶναι μαύροι που παραμορφώνουν τὰ ἀντικείμενα, καὶ παρουσιάζεται ὁ κόσμος αλλόκοτος Ἀλλόκοτος μὲ ὅλη τὴ σημασία τῆς λέξεως. Κι εσύ κάθεσαι καὶ τὸ πιστεύεις. Πολλά πράγματα μέσα μας καὶ γύρω μας ἀπὸ ψυχολογική πλευρά εἶναι ἀλλόκοτα, γιατί έτσι μᾶς τὰ δείχνουν τα «ψυχολογικά» γυαλιά που φοροῦμε. Ἂν δεῖς χωρίς γυαλιά, τίποτε τὸ ἀλλόκοτο δὲν ὑπάρχει.
Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν πνευματική πλευρά φορούμε γυαλιά. Αὐτὰ ὅλα τὰ στοιχειά, ὅλα αὐτὰ τὰ ἄγρια - που έχουν θρονιαστεί μέσα μας καὶ μᾶς κάνουν ὅ,τι θέλουν συγχρόνως εἶναι καὶ ἀνύπαρκτα, διότι τὸ κακὸ δὲν ἔχει ὑπόσταση, εἶναι ουσιαστικά μὴ ὄν. Καί χρειάζεται νὰ μὴ φοβηθοῦμε νὰ βουτήξουμε μέσα στὸν ἑαυτό μας καὶ νὰ τὰ δοῦμε, νὰ τὰ ἀποδοκιμάσουμε· νὰ μὴν τὰ ἀφήνουμε νὰ ἀγριεύουν την ὅλη ἐσωτερική κατάστασή μας, καθώς βγάζουν τις φωνές τους ἀπό ἐκεῖ μέσα.
Χρειάζεται να ξεκινήσει κανείς με πίστη καί σιγά-σιγά, σιγά-σιγά φθάνει σε κατάσταση πού δέν φορᾶ γυαλιά καί βλέπει την πραγματικότητα.
Άμα φορᾶς γυαλιά καί κάνεις ἀγώνα, τί ἀγώνα θὰ κάνεις; Κυνηγᾶς σκιές, κυνηγᾶς ἀνύπαρκτα πράγματα. Ἔτσι, ταλαιπωρείται κανείς. Ὁ διάβολος μέσα στην ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί μέσα στο μυαλό του καί στην ὅλη ζωή ἔτσι παρουσιάζει τα πράγματα, κι ἐμεῖς ξεγελιόμαστε, καθώς τα πιστεύουμε σάν ἀληθινά. Ὅμως, ὅλα αὐτά τά δαιμονικά στην οὐσία εἶναι ἀνύπαρκτα. Ὡς χριστιανοί ἔπρεπε νὰ ἔχουμε γνώση τοῦ πράγματος καί νά μήν ξεγελιόμαστε. Καί να κάνουμε ἥσυχο ἀγώνα, προσγειωμένο, ταπεινό, ἀληθινό ἀγώνα να σωθεῖ ἡ ψυχή μας.
Μή δίνεις ἐμπιστοσύνη στὸ πῶς παρουσιάζει τα πράγματα ή ψυχοσύνθεσή σου
Ἀλλά ἤθελα σ' αὐτό τό σημεῖο να τονίσω ἀκόμη μία φορά ὅτι σὲ μερικούς πού ἔχουν ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, πού ἔχουν φλέβα ψυχοπαθολογική, πού ἔχουν τέτοια προδιάθεση -δέν ἔχουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι- ἡ ἴδια ἡ ὕπαρξή τους, ἡ ὅλη ψυχοσύνθεσή τους –ἄλλο τί κάνει ὁ διάβολος- παρουσιάζει ἀλλόκοτα τὰ πράγματα, καὶ ἔχουν ἰδέες ἀλ-λόκοτες, σχέδια ἀλλόκοτα, σκέψεις ἀλλόκοτες, καὶ οἱ ἄνθρωποι παιδεύονται, τυραννιούνται. Βέβαια, αὐτός πού πάσχει, ὁ καημένος, τί να κάνει, ἀφοῦ ἡ ἴδια ἡ ψυχοσύνθεσή του τα φτιάχνει καὶ τὰ παρουσιάζει ἔτσι; Τι να κάνει;
Ὅπως κι ἂν ἔχει το πράγμα -οἱ ἀκραίες φυσικά καταστάσεις τῶν σχιζοφρενῶν εἶναι ἄλλο θέμα- ἐφόσον λειτουργεῖ το μυαλό σου, μή φοβάσαι καθόλου, ἄν βέβαια πιαστεῖς ἀπό τήν πραγματικότητα καὶ ἄν βοηθηθεῖς. Μή φοβᾶσαι, διότι εἶναι ἀνύπαρκτα ὅλα αὐτὰ τὰ ἀλλόκοτα, ὅλα αὐτά τά ἀνόητα πράγματα. Το λογικό σου δουλεύει. Επομένως, μπορεῖς κάλλι στα να δεχθεῖς ὅτι εἶναι ἔτσι. Μή δίνεις ἐμπιστοσύνη στο πῶς παρουσιάζει τα πράγματα ή ψυχοσύνθεσή σου. Ἐάν βοηθηθεῖς κιόλας ἀπό κάποιον που ξέρει, θὰ λυτρωθεῖς. Ἀλλά χρειάζεται νὰ τοῦ δείξεις ἐμπι· στοσύνη. Οὔτε λοιπόν θα δίνεις σημασία σ' αὐτά οὔτε θὰ τὰ προσέχεις οὔτε θὰ τὰ λαμβάνεις ὑπ᾿ ὄψιν, και θὰ πᾶνε ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἦρθαν.
* Ἡ ὁμιλία ἔγινε κατὰ τὴ διάρκεια εκδρομής στην Ευρώπη
1. Βλ. σα. 126 και 226.
2. Βλ. Αγίου Ιωάννου τοῦ Δαμασκηνού, "Έργα, Έκδοσις ακριβής τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, έκδ. «Γρηγόριος ο Παλαμάς, 1976, σ. 150. Οὐδὲν γὰρ ἔτερὸν ἐστιν τὸ κακὸν εἰ μὴ τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις, ὥσπερ καὶ τὸ σκότος φωτός ἐστιν στέρησις. Ἁγίου Νεκταρίου, Περί ἐπιμελείας ψυχῆς, ἐκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας, Αθήνα 1986, σ. 93. Ἡ ἁμαρτία ὡς μὴ φύσει ἐφετόν, εἶναι ἀδημιούργητον... δημιουργούμενον ὑπό τῆς παρά φύσιν ἐπιθυ-μίας, λαμβάνει ὑπόστασιν. Ἀββᾶ Δωροθέου, Ἀσκητικά, ἐκδ. «Ετοιμασία», Ἱ. Μ. Τιμίου Προδρόμου, Καρέας 2000, σ. 254. Ή κακία καθ' ἑαυτὴν οὐδὲν ἐστιν· οὔτε γὰρ οὐσία τίς ἐστιν, οὔτε ὑπόστασίν τινα ἔχει μὴ γένοιτο.
Αύγουστος 1992
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου