Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

Η αποφασιστική δοκιμασία για την Ευρώπη

Lucio Caracciolo - 18 Ιανουαρίου 2026

Η αποφασιστική δοκιμασία για την Ευρώπη


Πηγή: La Repubblica

Για πρώτη φορά στην ιστορία, οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ κινητοποιούν στρατεύματα για αντιαμερικανική αποτροπή. Το θέατρο είναι η Γροιλανδία, την οποία ο Τραμπ συνεχίζει να υπόσχεται να καταλάβει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Η Γαλλία πρωτοστατεί, ακολουθούμενη από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία, τη Γερμανία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία και τη Νορβηγία για κοινές ασκήσεις. Όχι η Ιταλία, επειδή σύμφωνα με τον Υπουργό Εξωτερικών Ταγιάνι, η «μονομερής παρουσία» μεμονωμένων ατλαντικών χωρών είναι άχρηστη, και επιπλέον, μπορούμε να δράσουμε «μόνο εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ». Με άλλα λόγια: μπορούμε να αποτρέψουμε την Αμερική μόνο μαζί με την Αμερική.
Το πρόβλημα που φαίνεται να παραβλέπει η Ρώμη είναι ότι η Ατλαντική Συμμαχία δεν είναι πλέον αυτό που είναι. Η ρήξη για τη Γροιλανδία αποτελεί απόδειξη αυτού. «Ακούγεται σαν η αρχή ενός αστείου», παρατηρεί ο Υπουργός Άμυνας Κροσέτο. Αλλά δεν είναι αστείο. Επειδή υπογραμμίζει τη στρατηγική επανάσταση που ανατρέπει την ασφάλειά μας. Αυτοί οι Ευρωπαίοι δεν βρίσκονται στο δανικό νησί για να αποκρούσουν μια ρωσική ή κινεζική εισβολή, αλλά για να απαντήσουν στις απειλές του Τραμπ. Από στρατιωτική άποψη, η ανάπτυξη ελάχιστων ευρωπαϊκών δυνάμεων στο δανικό νησί έχει συμβολική αξία, ακόμη και όταν ο Μακρόν ανακοινώνει ότι σύντομα θα φτάσουν «επιπλέον χερσαίες, θαλάσσιες και αεροπορικές δυνάμεις». Εν τω μεταξύ, ο πρεσβευτής του για τα Πολικά και Ωκεάνια Μέτωπα, Ολιβιέ Πουάβρ ντ'Αρβόρ, προειδοποιεί: «Αυτή είναι μια πρώτη άσκηση. Θα δείξουμε στους Αμερικανούς ότι το ΝΑΤΟ είναι παρόν». Μήπως ο κόσμος έχει ανατραπεί; Μήπως τα μέλη επαναστατούν ενάντια στον ηγέτη; Με απλά λόγια: οι συμμαχίες δεν έχουν πλέον σημασία. Οι ευθυγραμμίσεις έχουν σημασία. Όπως έχει θεσπιστεί από την Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ. Και όπως εφαρμόζεται από όλους, φίλους και εχθρούς της Δύσης.
Αυτό, είτε μας αρέσει είτε όχι, είναι το τρέχον κλίμα. Το διατλαντικό μπλοκ είναι ιστορία. Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ συνεχίζουν να υπάρχουν ως οργανισμοί. Αλλά χωρίς ψυχή. Και χωρίς εγκέφαλο, σύμφωνα με τη φόρμουλα που ξεκίνησε ο Μακρόν το 2019, σύμφωνα με την οποία το ΝΑΤΟ είναι «εγκεφαλικά νεκρό».
Ο πόλεμος στην Ουκρανία το επιβεβαιώνει αυτό, αποκαλύπτοντας τα εσωτερικά ρήγματα εντός της ευρωατλαντικής οικογένειας από την αρχή. Αυτά περιπλέκονται σήμερα από την αναγγελθείσα προθυμία του Μακρόν να διαπραγματευτεί με τον Πούτιν, ακολουθούμενο από τήν Μελόνι, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς μας υπενθυμίζει ότι η Ρωσία είναι μέρος της Ευρώπης (σήμερα ακόμη και οι κοινοτοπίες μπορούν να φαίνονται επαναστατικές). Από την άλλη πλευρά, ο Στάρμερ επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει τίποτα να διαπραγματευτούμε με τη Μόσχα. Αυτή η θέση εδραιώνει το σκανδιναβικό-βαλτικό-πολωνικό μπλοκ, σύμφωνα με το οποίο οι Ουκρανοί αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στην επικείμενη εισβολή της Ρωσίας στην Ευρώπη. Και όπως δείχνει μια πρόσφατη νορβηγική μελέτη, η υποστήριξη της ουκρανικής αντίστασης κοστίζει πολύ λιγότερο από τη μελλοντική της ανασυγκρότηση. Το ΝΑΤΟ πέθανε στο Κίεβο. Το 2022, ο Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία επειδή δεν ήθελε να ενταχθεί στην Ατλαντική Συμμαχία. Ή, χειρότερα, επειδή δεν ήθελε να ενταχθεί το ΝΑΤΟ στην Ουκρανία. Σε αυτήν την περίπτωση, θα είχε γίνει η αντιρωσική πρωτοπορία των Αμερικανών, των Βρετανών και των Βορειοευρωπαίων, οι οποίοι θα μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν ανεξάρτητα από τους λίγο-πολύ επίσημους περιορισμούς που επιβάλλει το Ατλαντικό Σύμφωνο. Τέσσερα χρόνια αργότερα, η περιπέτεια του Πούτιν, η οποία τελικά έριξε τη Ρωσία στην αγκαλιά της Κίνας, του μακροχρόνιου στρατηγικού της αντιπάλου, αποκτά ολοένα και πιο παράδοξες καμπύλες. Για λόγους που ίσως οι ιστορικοί του 22ου αιώνα θα μπορέσουν να αποκαλύψουν, ο Πούτιν αποφάσισε να εξαπολύσει τα στρατεύματά του εναντίον του απρόθυμου γείτονά του, εγκαθιστώντας εκεί τη δική του μαριονέτα υπό τις επευφημίες των ντόπιων. Αυτό το πραξικόπημα είχε σκοπό να αποζημιώσει εκείνο που διευκολύνθηκε από τους Αγγλοαμερικανούς το 2014, το οποίο σφραγίστηκε από την τότε πληρεξούσια των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ με την κραυγή «Γαμώ την Ευρώπη!». Ενα επιφώνημα που αντηχεί στα επιχειρήματα της κυβέρνησης Τραμπ -του αντίθετου πολιτικού φάσματος- που είναι έτοιμη να τερματίσει το παιχνίδι με τον Πούτιν πάνω από τα κεφάλια των Ουκρανών. Και ημών τών Ευρωπαίων. Οι Αμερικανοί είναι διχασμένοι σε όλα εκτός από τη μισαλλοδοξία τους για την Ευρώπη. Βιώνουμε ένα διπλό ρήγμα στην διατλαντική αρχιτεκτονική: μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων, αλλά και μεταξύ μας ως Ευρωπαίων. Η αποφασιστική δοκιμασία δεν έχει ακόμη έρθει. Μόλις επιτευχθεί μια εκεχειρία που ονομάζουμε ειρήνη, η ευθύνη και το κόστος της ανοικοδόμησης θα πέσουν στους ώμους μας. Κάποιοι νομίζουν ότι μπορούν να τη γλιτώσουν δημιουργώντας μια δεύτερης κατηγορίας Ευρωπαϊκή Ένωση για να φιλοξενήσει ό,τι έχει απομείνει από την Ουκρανία. Μια κοροϊδία για τους Ουκρανούς. Άλλη μια τραγική μπλόφα για την ΕΕ. Δεν γνωρίζουμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτής της άνευ προηγουμένου κρίσης. Αλλά το να προσποιούμαστε ότι ζούμε σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια σημαίνει ότι μας κατακλύζει.

Δεν υπάρχουν σχόλια: