ΔΙΑΛΥΣΗ 14 Γιατί πεθαίνει ο πολιτισμός μας;

Συνέχεια από Τρίτη 9. Ιουνίου 2026

ΔΙΑΛΥΣΗ 14

Γιατί πεθαίνει ο πολιτισμός μας;

MARTINO MORA

Εκδόσεις Edizioni Radio Spada, 2025

Το οργιαστικό-εμπορευματικό σύστημα

Αυτό που ονομάζω οργιαστικό-εμπορευματικό σύστημα είναι ένα θεμελιώδες μέρος του γενικότερου παγκόσμιου αγορατιστικού συστήματος: εκείνο της διασκέδασης. Δεν συμπίπτει πλήρως με το βασίλειο του χρήματος και του εμπορεύματος —τον καπιταλισμό ως απεριόριστη, άμετρη οικονομία—, αλλά με ένα πολύ συγκεκριμένο μέρος του: τη βιομηχανία του θεάματος, τις τηλεοράσεις, τα φώτα του μόνιμου βαριετέ που το αμερικανιστικό μοντέλο μάς έμαθε να κρατούμε αιωνίως αναμμένα. Το οργιαστικό-εμπορευματικό σύστημα περιλαμβάνει λοιπόν όλα όσα κάνουν «θέαμα», από τη μουσική έως τον κινηματογράφο, από τη μόδα έως την τηλεόραση, παραγόμενα με φρενήρεις ρυθμούς. Το ακραίο του μέρος, αλλά πλέον παραδόξως ανεκτό —οι πνευματικές, νοητικές και ακόμη και σεξουαλικές βλάβες του είναι αναμφισβήτητες— ως κάτι φυσιολογικό, είναι η πορνογραφία, η βιομηχανία του πορνό, η οποία είναι οργιαστική, προφανώς, αλλά εξίσου προφανώς και εμπορευματική —υπάρχει μια τεράστια, δισεκατομμυρίων, αγορά της πορνογραφίας. Και το υπόλοιπο της βιομηχανίας της διασκέδασης, του εργοστασίου του θεάματος, έχει πλέον γίνει οργιαστικό.

Ας σκεφθούμε το rap ή την trap. Μάλιστα, μπορώ ακόμη και να καταλάβω εύκολα πώς πολλοί μπορούν να αισθάνονται έλξη προς την ολοένα πιο ρυπαρή πορνογραφία, αλλά μου είναι εντελώς αδύνατο να καταλάβω πώς μπορούν να εκτιμούν το rap και την trap, εξίσου ρυπαρά, ως προς το περιεχόμενο και ως προς την αισθητική. Δεν υπήρξαν ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία μια βιομηχανία και μια αγορά μουσική, κινηματογραφική, τηλεοπτική, ραδιοφωνική, της μόδας, που να βομβαρδίζουν τόσο ισχυρά και αδιάκοπα τις μάζες, με εικόνες, χειρονομίες, λέξεις, χωρίς ανάπαυλα. Είναι μια επινόηση του πιο τερατώδους αμερικανισμού, ο οποίος πράγματι διοχετεύει μέσω αυτής τον δικαιωματισμό και την πολιτική ορθότητα, από τα οποία έχει αισχρά κάνει, στις βάρβαρες και ερημωμένες μαζικοποιημένες εκτάσεις του, μια αντι-πολιτική θρησκεία.

Και δεν υπήρξε ποτέ ένας πολιτισμός άξιος αυτού του ονόματος που να ανέχεται οι έμποροι της διασκέδασης —με τις χρηματοπιστωτικές δυνάμεις που βρίσκονται από πίσω— και οι σαλτιμπάγκοι τους —που έγιναν star— να μπορούν να υπαγορεύουν τα ήθη, τις τάσεις, τις μόδες, τον τρόπο σκέψης του κοινού ανθρώπου, εμπνεόμενοι ολοένα περισσότερο από όλα όσα εξευτελίζουν, χαμηλώνουν, παραμορφώνουν την ανθρώπινη φύση, μέσα σε ένα έργο συνεχούς αντιστροφής και υπονόμευσης του ωραίου, του αληθινού και του αγαθού· το να το ονομάσει κανείς σατανικό μπορεί να φανεί υπερβολικό μόνο σε όποιον, καημένος, δεν καταλαβαίνει καθόλου τον κόσμο στον οποίο ζει.

Η παλίρροια των ανόητων υποστηρίζει ότι το να θέτει κανείς υπό συζήτηση τις νέες μόδες και τάσεις σημαίνει ότι έχει κλειστό μυαλό, αλλά συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: δεν υπάρχει πιο κλειστό και πιο ανόητο μυαλό από εκείνο του κομφορμιστή που υποτάσσεται στο νέο μόνο επειδή είναι νέο. Η συνεχής αγωνία για ενημέρωση και ομογενοποίηση είναι σοβαρό σύμπτωμα βαθιάς πνευματικής άγνοιας: η λατρεία του γίγνεσθαι κρύβει την άγνοια του είναι, και επάνω σε αυτή την άπειρη αφροσύνη του κομφορμιστή, που υποτάσσεται σε οποιαδήποτε καινοτομία για να μη φανεί «παλιός», παίζουν οι σοφοί χειραγωγοί των μαζών. Αυτή η θεμελιώδης αλήθεια αφορά την άκριτη υιοθέτηση, από τον σύγχρονο άνθρωπο, κάθε καινοτομίας: από την ενιαία σκέψη έως τον θρίαμβο των νέων τεχνολογιών, περνώντας από τις μόδες της ένδυσης ή των τατουάζ.[ΣΑΝ ΘΕΟΣ Ο ΚΟΜΦΟΡΜΙΣΤΗΣ ΥΙΟΘΕΤΕΙ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟ ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΝΑΙ ΝΕΟ. ΝΟΜΙΖΟΝΤΑΣ ΟΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΗΝ ΕΝΤΟΛΗ ΙΔΟΥ ΚΑΙΝΑ ΠΟΙΩ ΠΑΝΤΑ]

Μεταξύ των άλλων πραγμάτων που μπορούμε να παρατηρήσουμε υπάρχει ο δημόσιος ρόλος που ανέλαβαν πρόσωπα του θεάματος, τα οποία χαρακτηρίζονται ολοένα περισσότερο από την αναζήτηση της αισθητικής ασχήμιας και από την άρνηση κάθε ηθικής και πνευματικής αξίας. Ας σκεφθούμε, όπως λέγαμε, τους rapper και τους trapper· επάνω σε αυτούς συχνά συγκεντρώνεται η πολεμική, συχνά αποσιωπημένη από τα κύρια μέσα ενημέρωσης, του ακόμη υγιούς και θρησκευτικού πυρήνα της κοινωνίας μας. Κι όμως, το να ασκεί κανείς κριτική στους Fedez, στους Lauro, στους Sfera Ebbasta, νέους κυρίους του συλλογικού φαντασιακού των νεότερων, δεν έχει πολύ νόημα χωρίς να αμφισβητεί τη βιομηχανία του πολιτισμού που τους παράγει· είναι σαν να κοιτάζει τα δέντρα και να μη βλέπει το δάσος. Το δάσος είναι το οργιαστικό-εμπορευματικό σύστημα που παράγει αυτή την υποκουλτούρα, ένα σύστημα βασισμένο στην απεριόριστη φύση του κέρδους, στην εμπορευματοποίηση του κόσμου και στον αποϊεροποιητικό οικονομικό υλισμό.

Το σύστημα αυτό γεννιέται, ήδη από τη δεκαετία του 1960, ως ένωση φαινομενικά —μόνο φαινομενικά— παρά φύσιν ανάμεσα στη σκέψη του ’68, στη παιγνιώδη-πανσεξουαλική της διάσταση —«απαγορεύεται το απαγορεύειν», «απόλαυση χωρίς εμπόδια», «η μήτρα είναι δική μου και τη διαχειρίζομαι εγώ»— και στον καπιταλισμό της παγκόσμιας κατανάλωσης.[ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΧΕΙΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΑΛΛΑ ΠΩΣ ΕΧΕΙ ΤΟ ΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΟ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΛΛΟ. ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΟ ΟΜΟΟΥΣΙΟ. ΛΟΓΩ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΜΙΜΗΣΕΩΣ Ο ΣΑΝ ΘΕΟΣ ΖΕΙ ΑΝΕΤΑ ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΣΚΕΨΗ, ΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΟΥΡΑΝΟ]  Το να μην καταλάβει κανείς αυτόν τον ιδρυτικό δεσμό σημαίνει να μην καταλάβει τίποτε. Γι’ αυτό η αμερικανική, ή μάλλον yankee, πολιτιστική βιομηχανία, που θεμελιώθηκε επάνω σε αυτή την ένωση, είναι βάρβαρη, επειδή προτείνει αυτά τα μοντέλα, τα οποία μέσω της παγκοσμιοποίησης γίνονται μιμητικά και κανονιστικά. Αν η yankee πολιτιστική βιομηχανία δεν είχε επινοήσει την υπο-μουσική rap, για παράδειγμα, σήμερα δεν θα είχαμε και στην Ιταλία τους φυλετικούς τροβαδούρους της υπο-τέχνης. Πρέπει να κατανοηθεί ότι ο αγώνας κατά της Υπονόμευσης δεν μπορεί να αγνοεί την αντίθεση προς το υπερ-καπιταλιστικό οργιαστικό και εμπορευματικό σύστημα, επειδή μέσω αυτού του ηγεμονικού συστήματος εκείνη φθάνει παντού, αποικίζοντας τα μυαλά.[Ο ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ Ο ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΚΟΣ, Η ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗΣ Η ΟΠΟΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΕΙ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΒΑΘΟΥΣ]

Οι τατουαρισμένοι και ομιλούντες τροβαδούροι δεν είναι καθόλου νέες αυθόρμητες νεανικές τάσεις, όπως πιστεύουν οι επιφανειακοί και οι ανόητοι, οι οποίοι έτσι δικαιολογούν κάθε δηλητήριο, αλλά ένα από τα πολλά «εργαστηριακά προϊόντα» —σε αυτούς τίποτε δεν είναι αυθόρμητο— της οργιαστικής-εμπορευματικής πολιτιστικής βιομηχανίας, η οποία βασίζει τη δύναμή της στην ολοκληρωτική εμπορευματοποίηση της ύπαρξης και στη μελετημένη διέγερση των νεανικών ενστίκτων. Πράγμα ήδη ευρέως δοκιμασμένο με το rock των δεκαετιών του 1960 και 1970 ή με τον κινηματογράφο από εκείνα τα χρόνια και μετά, για να μη μιλήσουμε για τη διάδοση της πορνογραφίας.[ΤΟ ΣΩΜΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ  ΣΑΝ ΤΟΝ ΝΑΟ ΤΗΣ ΗΔΟΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΟΣ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΣΑΝ ΘΕΟΥ]

Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ τα δικαιώματα έγιναν το «ανθρωπιστικό» αντίβαρο, στην πραγματικότητα εγωλατρικό, της υπολογιστικής επιχειρηματικής νοοτροπίας: εμπορεύματα, χρήμα, μουσική και εικόνες από τη μία πλευρά, δικαιώματα από την άλλη. Γι’ αυτό η ολοκληρωτική εμπορευματοποίηση της ύπαρξης έχει ανάγκη την εξέγερση των ενστίκτων εναντίον του στοχαστικού λόγου: η εμπορευματοποίηση συμμαχεί με τον ενστικτισμό για να εκμηδενίσει την Υπέρβαση και τις αναστοχαστικές ικανότητες του ανθρώπου, κάνοντας να θριαμβεύσει η Υπονόμευση. Αλλά ισχύει και το αντίστροφο: είναι η εμπορευματοποίηση του κόσμου και ο ρόλος των mass media στο παγκόσμιο χωριό που επιτρέπουν τη διάδοση αυτής της βάρβαρης υποκουλτούρας, η οποία αποβλέπει στο να παραδώσει εκ νέου το ανθρώπινο στη μανιακή κτηνωδία, ανατρέποντάς το.

Αν λοιπόν το οργιαστικό-εμπορευματικό σύστημα συμπίπτει με τη συγκεκριμένη έννοια με τη βιομηχανία της διασκέδασης και της ψυχαγωγίας, με την ευρεία έννοια του όρου εμπεριέχει την ίδια την ουσία της σημερινής μηδενιστικής αντι-πολιτείας. Ζούμε σε ένα οικονομικό σύστημα που κάνει αγορά τα πάντα: το σπέρμα, τα ωάρια, τις μήτρες, τα παιδιά, τα οποία και αυτά κατασκευάζονται στο εργαστήριο με την τεχνητή γονιμοποίηση και έπειτα πωλούνται ως είδη πολυτελούς κατανάλωσης. Παγκόσμια αγορά, και πορνογραφίας, ολοένα πιο ακραίας, ολοένα πιο εξευτελιστικής, παραγόμενης και πωλούμενης μέσω διαδικτυακών πλατφορμών 24 ώρες το 24ωρο, ακόμη και σε ανηλίκους.

Ο καπιταλισμός είναι πράγματι τερατώδης· τερατώδης επειδή στην ουσία του είναι χωρίς όρια, όπως χωρίς όρια είναι η ανθρώπινη απληστία. Τον 19ο αιώνα τα παιδιά εκμεταλλεύονταν ανάξια ως εργατική δύναμη στα εργοστάσια, πριν ο νόμος επιβάλει όρια στους βιομηχάνους, οι οποίοι ήταν ανίκανοι να τα θέσουν μόνοι τους· σήμερα τα παιδιά, σε έναν κόσμο που προσποιείται ότι τα αγαπά ενώ τα μισεί, έγιναν τα ίδια βιομηχανικό προϊόν και εμπόρευμα. Δεν έχει νόημα να καταδικάζει κανείς τον καπιταλισμό χωρίς να καταδικάζει τον φιλελεύθερο δικαιωματισμό, ο οποίος τουλάχιστον από το ’68 και μετά αντιπροσωπεύει την ιδεολογία της πραγμάτωσής του, καταργώντας όλα τα ηθικά και επομένως νομικά όρια στη διάδοση της διαστροφής και του άσεμνου, επιτρέποντας έτσι στο ηγεμονικό οικονομικό σύστημα να επεκταθεί σε πεδία μέχρι εκείνη τη στιγμή απαραβίαστα. Ο woke δικαιωματισμός είναι η λειτουργική ιδεολογία της παγκόσμιας εμπορευματοποίησης.

Δεν έχει όμως ούτε νόημα να καταδικάζει κανείς τον δικαιωματισμό χωρίς να λέει τίποτε για ένα οικονομικό σύστημα —τον καπιταλισμό— που αντιπροσωπεύει τον θρίαμβο της βαρβαρότητας. Μαζί σχηματίζουν αυτό που ονομάζω οργιαστικό-εμπορευματικό σύστημα με την ευρύτερη σημασία του, λειτουργικό για την κυριαρχία της χρηματοπιστωτικής πλουτοκρατίας της Wall Street και της τρανσουμανιστικής πλουτοκρατίας της Silicon Valley. Είναι λοιπόν καθήκον να απορριφθεί ένα άρρωστο οικονομικό σύστημα, το οποίο και χάρη στην τεχνική —άλλο απάνθρωπο είδωλο του καιρού μας— παραβιάζει συστηματικά κάθε ηθικό όριο για να πολλαπλασιάζει επ’ αόριστον τα κέρδη: ένα οικονομικό σύστημα που μας καταδικάζει στη χειρότερη βαρβαρότητα.

Η παλαιά κινηματογραφία, ακόμη και μέχρι τη δεκαετία του 1960, ασκούσε ασφαλώς σημαντική επιρροή στα ήθη και στις τάσεις των μαζών, αλλά έως τα τέλη της δεκαετίας του 1960 ήταν ακόμη δεμένη, τουλάχιστον στα προϊόντα της, με ένα μοντέλο κοινής ευπρέπειας. Ένα συμβολικό γεγονός της στροφής υπήρξε το φεστιβάλ του Woodstock —1969— και από τότε μπορούμε να πούμε ότι τίποτε δεν ήταν πια όπως πριν. Στην Ιταλία, τουλάχιστον από την εποχή των Jeans Jesus και των βλάσφημων διαφημίσεων του ριζοσπαστίζοντος διαφημιστή Oliviero Toscani, το οργιαστικό-εμπορευματικό σύστημα δείχνει το πρόσωπό του, στο οποίο η Υπονόμευση του ’68 και ο απόλυτος τουρμποκαπιταλισμός δίνουν τα χέρια, ενισχύοντας ο ένας τον άλλον.

Η δυτική πολιτιστική βιομηχανία παράγει αδιάκοπα αυτά τα μοντέλα, τα οποία, με την παγκοσμιοποίηση των τελευταίων δεκαετιών, γίνονται μιμητικά και κανονιστικά για όλους τους λαούς του κόσμου, αρχίζοντας ακριβώς από τους νέους. Ούτε οι Κινέζοι, ούτε οι Ρώσοι, ούτε ο ισλαμικός κόσμος διαθέτουν μια βιομηχανία ψυχαγωγίας έστω και ελάχιστα συγκρίσιμη με τη μιντιακή υποβολή του υποπολιτισμικού αμερικανισμού: γι’ αυτό ο κινεζικός κόσμος, ο ρωσικός κόσμος, ο ισλαμικός κόσμος μπορεί να είναι, ανάλογα με τις περιπτώσεις, ακόμη και χειρότεροι, αλλά είναι απείρως λιγότερο επικίνδυνοι, επειδή στερούνται της ικανότητας να επηρεάζουν τις νοοτροπίες και τα ήθη μέσω εκείνης της άλλης επινόησης της Silicon Valley που είναι τα smartphones.

Σήμερα οι πολύ νέοι καταναλώνουν συνεχώς βίντεο, πάντοτε βίντεο, ακόμη βίντεο. Όπως έχει παρατηρηθεί και από ορισμένους συναδέλφους μου εκπαιδευτικούς, αυτό συνεπάγεται και μια οπισθοχώρηση της προσπάθειας —διότι όλα φαίνονται εύκολα, κάτι που μπορεί να κατεβάσει κανείς από το διαδίκτυο— αλλά επίσης, και κυρίως, της ικανότητας συγκέντρωσης και της ικανότητας ανάγνωσης. Οι νέοι υιοθετούν μιμητικές στάσεις, στάσεις αντιγραφής, έτσι ώστε βλέπουν διάσημους άνδρες τραγουδιστές να φορούν φούστα —για να δώσω μόνο ένα παράδειγμα στο οποίο βρέθηκα εμπλεκόμενος στο παρελθόν— και τελικά εκείνο το πρότυπο μένει στο μυαλό, φαίνεται σχεδόν φυσιολογικό. Αυτή η επιρροή του star system, όπως ονομάζεται, επάνω στους κοινούς ανθρώπους δεν υπάρχει από σήμερα, αλλά τώρα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, τόσο λόγω της μεγαλύτερης διεισδυτικότητας των νέων μέσων όσο και λόγω της ολοένα πιο φανερής εκτροπής των προτεινόμενων προτύπων.

Τα περιεχόμενα είναι πράγματι ολοένα πιο εξευτελιστικά. Τα videoclip των ήδη αναφερθέντων rapper και trapper, αισθητικά φρικτά, μιλούν για σεξ, για κλοπή, για ληστείες, για διακίνηση ναρκωτικών, για το να βγάζει κανείς χρήματα με οποιονδήποτε τρόπο, για το να μεταχειρίζεται τις γυναίκες ως αξιοθρήνητες πόρνες: είναι μηνύματα που ωθούν τους ανθρώπους να πηγαίνουν προς τα κάτω, όχι να πηγαίνουν προς τα πάνω, να εκβαρβαρώνονται, όχι να εξευγενίζονται. Υπάρχει λοιπόν, προφανώς, μια θέληση από την πλευρά του συστήματος εξουσίας να σπρώξει τους ανθρώπους προς την υποβάθμιση. Γίνεται λόγος ακόμη και για κατανάλωση εντόμων, και ορισμένα αστέρια του Hollywood, όπως η Nicole Kidman και η Angelina Jolie, το έχουν ήδη κάνει μπροστά στις κάμερες. Υπάρχουν στο διαδίκτυο βίντεο της Angelina Jolie που, μαζί με τα παιδιά της, τρώει λαίμαργα τεράστια έντομα στην Ταϊλάνδη: μου φαίνεται προφανές ότι, αν αμερικανόπουλα τρώνε αυτές τις αηδίες χωρίς ούτε έναν μορφασμό, είναι επειδή είναι ήδη συνηθισμένα να το κάνουν.

Αν πλέον ολόκληρη η αγορά του δυτικού ελαφρού τραγουδιού μονοπωλείται και σε εμάς από τρεις μεγάλες αμερικανικές πολυεθνικές —Universal, Sony, Warner— που αποφασίζουν τα περιεχόμενά της, μια άλλη σημαντική πολυεθνική της οπτικοακουστικής ψυχαγωγίας είναι το Netflix. Ανάμεσα στα πολλά αμφισβητήσιμα προϊόντα του ξεχωρίζουν δύο τηλεοπτικές σειρές με σαφώς σατανιστικά περιεχόμενα: Lucifer και Οι τρομερές περιπέτειες της Sabrina, όπου ο σατανάς και οι μάγισσες εμφανίζονται ως συμπαθείς και αξιόπιστοι χαρακτήρες. Σε αυτά απάντησε η Walt Disney με τη σειρά κινουμένων σχεδίων Little Demon, της οποίας η ελκυστική πρωταγωνίστρια είναι η κόρη του Σατανά· άλλωστε στις Ηνωμένες Πολιτείες ο σατανισμός, όπως και η μαγεία Wicca, αναγνωρίζεται ως «θρησκεία».

Μετά τη νεωτερική εποχή, η οποία χαρακτηρίστηκε από την παρακμή των πνευματικών αρχών προς όφελος των υλικών αξιών, ο ηγεμονικός υλισμός μεταμορφώνεται, χωρίς να αρνείται εντελώς τον εαυτό του, σε ένα είδος ανεστραμμένου μυστικισμού, πνευματικότητας ανάποδα, μηδενισμού που προσλαμβάνει τα χαρακτηριστικά του αποκρυφισμού και, ολοένα συχνότερα, και του σατανισμού. Η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, με την εξύμνηση του θεού Διονύσου, της Μεγάλης Μητέρας, και με τη συναφή γκροτέσκα παραχάραξη του Μυστικού Δείπνου με τρανσεξουαλιστική έννοια, είναι άλλη μία τέλεια απόδειξη αυτής της τάσης προς τον μυστικό μηδενισμό και προς το ανεστραμμένο ιερό. Όταν φθάνει κανείς σε έναν υλισμό όπου ο θεός Χρήμα διατάζει τα πάντα και ο άνθρωπος μειώνεται στην πιο βαριά ενστικτικότητα, όπου και οι ναρκωτικές ουσίες είναι στην πράξη προσιτές σε όλους, εμφανίζονται αναπόφευκτα και μορφές ανεστραμμένης, αναποδογυρισμένης θρησκευτικότητας. Εκεί όπου ο ουρανός έκλεισε εξαιτίας του ηδονισμού, της εμμονής για το κέρδος, της βουλιμίας της κατανάλωσης, της ευρείας χρήσης ναρκωτικών —όχι χωρίς μορφές πανσεξουαλιστικού φυλετισμού—, τότε αρχίζουν να αναδύονται η μαγεία Wicca, η σεξουαλική μαγεία, η μαύρη μαγεία, ο λουσιφεριανισμός ή ο σατανισμός.

Όλα αυτά αναδύονται ευκολότερα όταν ασκείται η ακραία θρησκευτική ελευθερία και, κατά το πρότυπο της προτεσταντικής και φιλελεύθερης κατακερμάτισης, ο καθένας μπορεί να ιδρύει τη δική του αίρεση, όπως στις ΗΠΑ, όπου γίνεται αγορά των πάντων, ακόμη και της πνευματικότητας, η οποία γίνεται άλλο ένα προϊόν στο ράφι ενός μεγάλου supermarket. Το κύμα φθάνει και στην Ευρώπη, αν σκεφθούμε, πέρα από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού 2024, ορισμένες παλαιότερες διοργανώσεις του φεστιβάλ του Sanremo, κυρίως εκείνες που παρουσίασε ο Amadeus, ή το Eurofestival 2024, άθλιο καραβανσεράι του ελαφρού τραγουδιού, το οποίο κέρδισε κάποιος Nemo, ένας νεαρός Ελβετός που αυτοπροσδιορίζεται ως non-binary. Πράγμα που, για όποιον δεν γνωρίζει ακόμη την απαίσια πολιτικά ορθή νεογλώσσα, σημαίνει ότι δεν αισθάνεται ούτε άνδρας ούτε γυναίκα· πράγματι ο Nemo θέλει για τον εαυτό του μόνο ουδέτερες αγγλικές αντωνυμίες. Και η Ιρλανδή διαγωνιζόμενη, Bambie Thug, δηλωμένη μάγισσα και σατανίστρια, αυτοπροσδιορίζεται ως non-binary, τόσο ώστε να επιβεβαιώνει πως η ιδεολογία gender queer είναι δαιμονική όχι μόνο με μεταφορική έννοια.

Ο σοβαρός άθεος δεν αναζητεί την αποϊεροποίηση και τη βλασφημία, δεν τις έχει ανάγκη. Όταν όμως καταλήγει κανείς στη συστηματική αποϊεροποίηση και στη βλασφημία, υπάρχει κάτι άλλο: μια μορφή ευαισθησίας προς το ιερό, αλλά με ανεστραμμένο πρόσημο, παρεκκλίνουσα, αναποδογυρισμένη, υποβαθμισμένη. Ο κόσμος του θεάματος, όπως και ο κόσμος της τέχνης, μας το αποδεικνύουν· αλλά ενώ η σύγχρονη τέχνη, με τις Marina Abramović και τις παρόμοιές της, έχει πλέον ένα ελιτίστικο κοινό, ο κόσμος του θεάματος και του ελαφρού τραγουδιού φθάνει στις μάζες.

Στενά συνδεδεμένο με αυτόν τον ριζικό μηδενισμό που προπαγανδίζεται από το μεγάλο υπερατλαντικό κεφάλαιο είναι το φαινόμενο της πολιτικής ορθότητας, το οποίο επίσης προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό συνίσταται σε έναν νεοηθικισμό ανάποδα ή, αν θέλουμε, σε έναν ανήθικο ηθικισμό, δηλαδή σε μια ανατροπή της ηθικής. Για την πολιτική ορθότητα, το σκάνδαλο είναι να σκανδαλίζεται κανείς από την επιδεικνυόμενη ομοφυλοφιλία. Για τη χριστιανική και παραδοσιακή νοοτροπία, η άμβλωση ή το διαζύγιο ήταν αφορμή σκανδάλου. Για την πολιτική ορθότητα, αντίθετα, το σκάνδαλο είναι να απορρίπτει κανείς το διαζύγιο και ακόμη, μάλλον κυρίως, να απορρίπτει την άμβλωση.

Ο διάβολος, άλλωστε, είναι ο πίθηκος του Θεού. Μιμείται πιθηκίζοντας και, πιθηκίζοντας, μπορεί να αποσπάσει ένα πικρότατο γέλιο. Ας σκεφθούμε για λίγο τα μεγάλα ουράνια αμαξώματα που ονομάζονται Pride, όπου, ακόμη και αν αποσιωπήσουμε άλλες επαναλαμβανόμενες αισχρότητες —οι οποίες ήδη γι’ αυτό παραβιάζουν τους νόμους περί κοινής αιδούς—, βρίσκεται πάντοτε κάποιος έτοιμος να υβρίσει τον Χριστό και την Παναγία, ακόμη και μέσω βλάσφημων μεταμφιέσεων. Οι λεγόμενοι LGBTQ έγιναν πράγματι άθικτοι και θεωρούνται υπεράνω του νόμου, ως ομάδα που υποστηρίζεται από τις ισχυρές εξουσίες. Στη Βραζιλία, για να δώσουμε ένα παράδειγμα, παρήχθη μια βλάσφημη-σοδομιτική τηλεοπτική σειρά για τον Χριστό —Ο πρώτος πειρασμός του Χριστού.

Αναρωτιέμαι αν υπήρξε ποτέ ένας πιο βρόμικος πολιτισμός στην ιστορία: η απάντηση είναι όχι. Πολλοί πολιτισμοί υπήρξαν πολύ φτωχότεροι, πιο βίαιοι, πιο βάναυσοι· ποτέ κανένας τόσο βρόμικος. Και προφανώς δεν υπήρξε ποτέ μια τόσο ανάξια πολιτική, δεξιά και αριστερή —διότι όποιος σιωπά συναινεί—, ούτε ένας τόσο ανάξιος και προδοτικός κλήρος —και εδώ επίσης, όποιος σιωπά συναινεί.

Συνεχίζεται με: Το αντι-σχολείο