Συντονιστής της συζήτησης ήταν ο Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.
Μιλώντας πρώτος, ο Πωλ Γκαβριλιούκ τόνισε την σημασία της παρουσίας νέων στους ορθόδοξους θεολογικούς κύκλους και σε προγράμματα όπως αυτά που προσφέρει η Διεθνής Ένωση Ορθόδοξων Θεολόγων (ΙΟΤΑ), ενώ συνέχισε αναφερόμενος στη νεοπατερική σύνθεση του π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ και την κριτική αποδοχή της από τη θεολογική κοινότητα, παρόλες τις ενστάσεις που έχουν εκφραστεί και τις προσθήκες που έχουν επιχειρηθεί, θέτοντας έτσι το ερώτημα για την συναφειακότητα στη θεολογία και τα όρια της. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη διαστρέβλωση της ορθόδοξης θεολογίας που επιχειρείται από τη Ρωσική Εκκλησία και την ρητορική της για την υποστήριξη κρατικών υποθέσεων, μια στάση που όμοια της δεν έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν, και κατέληξε αναφερόμενος στη σπουδαιότητα της κατανόησης της ανθρώπινης φύσης, που, όπως είπε ο Κάλλιστος Γουέαρ, θα αποτελέσει το κεντρικό ζήτημα για την Ορθόδοξη θεολογία του 21ου αιώνα.
Στη συνέχεια, ο Μισέλ Σταύρου αναφέρθηκε στα θέματα που καλείται να αντιμετωπίσει η Ορθόδοξη θεολογία στον 21ο αιώνα, κυρίως σε τρία μέτωπα: στον διάλογο της Ορθοδοξίας με τη νεωτερικότητα και τη μετανεωτερικότητα· στη δημιουργική εμπλοκή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην οικουμενική κίνηση, παράλληλα με το αίτημα για πιστότητα στην αλήθεια και για την επεξεργασία μιας οικουμενικής θεολογίας και στην ανάγκη υπέρβασης της καρικατούρας του ορθόδοξου φονταμενταλισμού· και τέλος σε θέματα σχετικά με την εκκλησιολογία. Πιο συγκεκριμένα αναφέρθηκε στο θέμα των αυτοκεφαλιών και στον τρόπο που οι αυτοκέφαλες εθνικές εκκλησίες συγκροτούν σχέσεις με το Οικουμενικό Πατριαρχείο αλλά και μεταξύ τους, συχνά καταλήγοντας σε αποξένωση και απαράδεκτες συγκρούσεις. Τόνισε την ανάγκη να είναι ανοιχτή η Εκκλησία στη διαφορετικότητα και να λειτουργήσει συμπεριληπτικά, προσβλέποντας σε μια καθολικότητα που δίνει χώρο στην ετερότητα, σημειώνοντας ότι τόσο το «αυτοκρατορικό» μοντέλο όσο και το αυστηρά εθνικό είναι εξόχως προβληματικά και αδυνατούν να οδηγήσουν στην εκκλησιαστική ενότητα σήμερα.
Στην τελευταία εισήγηση, ο Χαράλαμπος Βέντης έθεσε το θέμα της σύγκρουσης της θεολογίας με τη φυσιοκρατία, και την ανάγκη απαγκίστρωσης της Ορθόδοξης θεολογίας από μεθόδους και πρότυπα του παρελθόντος που έχουν αποδειχθεί λανθασμένα. Επικαλούμενος τη σεμνότητα της πραγματικής επιστήμης, που αφήνει χώρο για αμφιβολία και αναζητά απαντήσεις που ενδεχόμενα ανατρέπουν τις υπάρχουσες θεωρίες της, διαπίστωσε την ανάγκη να απαγκιστρωθεί η θεολογία από την αυτάρκειά της και τις προσπάθειες θωράκισής της απέναντι στα αιτήματα λογοδοσίας. Προτάσσοντας δε την εσχατολογική προοπτική υποστήριξε πως η Ορθόδοξη θεολογία θα μπορέσει να ενσωματώσει τις νέες κατανοήσεις του κόσμου και του ανθρώπου που προσφέρουν σήμερα οι φυσικές και κοινωνικές επιστήμες, εγκαταλείποντας τις προσπάθειες εργαλειοποίησης και ειδωλοποίησης του βιβλικού Θεού.
Στη συζήτηση που ακολούθησε τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με τα προγράμματα σπουδών της πανεπιστημιακής θεολογικής εκπαίδευσης, με τη δυνατότητα επικοινωνίας της θεολογικής σκέψης με τον κόσμο που βρίσκεται μακριά από την θεσμική Εκκλησία, με τη σχέση των τοπικών εκκλησιών της «διασποράς» με τα μητροπολιτικά τους κέντρα, με τη στάση της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε σύγχρονα προβλήματα, όπως η ομοφοβία, η ξενοφοβία, τα εργασιακά προβλήματα κλ.π.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου