Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026

Ο Συνασπισμός του Άιζενκοτ και το ισραηλινό «βαθύ κράτος»

από τον Filippo Bovo - 02/11/2026

Ο Συνασπισμός του Άιζενκοτ και το ισραηλινό «βαθύ κράτος»


Πηγή: Φιλίππο Μπόβο

Το άνοιγμα των αραβικών δυνάμεων στην προοπτική εξωτερικής υποστήριξης για μια κυβέρνηση με επικεφαλής τον Άιζενκοτ είναι μια εξαιρετική πολιτική κίνηση. Ο συνασπισμός του Άιζενκοτ βρίσκεται έτσι κυριολεκτικά όμηρος της προοπτικής να μπορέσει να κυβερνήσει στη θέση του Νετανιάχου, αλλά μόνο υπό την προϋπόθεση ότι θα σεβαστεί τις επιθυμίες πιθανών εξωτερικών Αράβων συμμάχων, οι οποίοι είναι απίθανο να αποδεχτούν αυτό που έχει πάντα δηλώσει ο υποψήφιός τους (να κάνει περισσότερα στρατιωτικά από τον Νετανιάχου για να τερματίσει πρώτος). Στο τρέχον πλαίσιο, αυτό θα σήμαινε τη δημιουργία μιας κυβέρνησης που θα παραλύσει από στρατιωτική δράση, η οποία θα ανάγκαζε τη χώρα να βγει γρήγορα από τη συνεχιζόμενη πολυμέτωπη σύγκρουση.

Αυτή είναι μια εξαιρετικά απαράδεκτη προσφορά για το Ισραήλ και το «βαθύ κράτος» του, και μάλιστα η έκκληση του Προέδρου Χέρτζογκ για έναρξη διαβουλεύσεων το συντομότερο δυνατό βρίσκει την πιο προφανή εξήγησή της ακριβώς στην προσπάθεια εκτόνωσής της. Ο πρόεδρος, αντιμέτωπος με τη δυσκολία σχηματισμού μιας νέας κυβέρνησης με βάση την απερχόμενη πλειοψηφία, βλέπει την καλύτερη επιλογή ως μια ευρεία κυβέρνηση συνασπισμού, που θα σχηματιστεί από τα πιο πολεμοχαρή κόμματα των δύο συνασπισμών, ώστε όλα να μπορέσουν να συνεχιστούν όπως πριν. Επιπλέον, αυτό πιθανότατα θα είναι το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων, με τη διάσπαση των δύο παλαιών συνασπισμών που, ανάλογα με τις περιστάσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ακόμη πιο αποφασιστική και πολεμοχαρή κυβέρνηση από την προηγούμενη, με φόντο τη συνήθη αποκλειστική συμφωνία των αραβικών κομμάτων.

Ωστόσο, είναι επίσης αλήθεια ότι σε αυτό το σημείο ο βασιλιάς θα είναι γυμνός σε όλους, πράγμα που σημαίνει ότι θα είναι πολύ πιο δύσκολο να διατηρηθεί η συνήθης δικαιολογία που, διαχωρίζοντας το Ισραήλ από τον Νετανιάχου, στοχεύει στη διάσωση της πολιτικής εικόνας του πρώτου, ενώ καταδικάζει τον δεύτερο. Μόλις σχηματιστεί μια νέα κυβέρνηση ευρείας συμμαχίας, η οποία θα είναι ακόμη πιο εξτρεμιστική από την προηγούμενη, η συμπεριφορά του Ισραήλ εδώ, την οποία πολλοί θεωρούν απαράδεκτη ή τουλάχιστον ενοχλητική, δεν μπορεί πλέον να αποδοθεί αποκλειστικά στον Νετανιάχου, ο οποίος έκτοτε έχει αποσυρθεί από τη θέση του πρωθυπουργού. Άλλωστε, πολλοί, ειδικά στην Ευρώπη και τη Δύση, πιστεύουν ότι το να μην βλέπουν πλέον τον Νετανιάχου θα  έσωζε την κατάσταση, καθώς τότε θα ήταν πολύ πιο εύκολο να επιστρέψουν στην ανοιχτή υποστήριξη του Ισραήλ (πολιτικά, μιντιακά και υλικά), όπως ήταν τις πρώτες ημέρες μετά την 7η Οκτωβρίου, όταν η υποστήριξη για το Τελ Αβίβ ήταν στο υψηλότερο σημείο της. Πιστεύουν επίσης ότι, για τον ίδιο λόγο, οι διαμαρτυρίες στις χώρες τους θα υποχωρούσαν εν μέρει. Αλλά, όπως έχουμε ήδη δει, αυτός είναι ένας πραγματικά κοντόφθαλμος υπολογισμός.

Ο συνασπισμός του Άιζενκοτ είναι ένα αμάλγαμα ανόμοιων ομάδων, ενωμένων αποκλειστικά για να αντικαταστήσουν τον Νετανιάχου: η ευθραυστότητά του είναι εμφανής, όπως θα δείξουν σύντομα οι εκλογές. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή βρίσκεται παγιδευμένος ανάμεσα σε δύο επιλογές: είτε να κυβερνήσει, με εξωτερική υποστήριξη που θα τον αναγκάσει να εγκαταλείψει πολλές από τις πολεμοχαρείς προθέσεις του, είτε να διαλυθεί αποκηρύσσοντας την επιθυμία του να προσφέρει μια εναλλακτική λύση στον απερχόμενο πρωθυπουργό, ο οποίος αναμφίβολα είναι αντιπαθής σήμερα, ακόμη και σε πολλούς στη δεξιά πλευρά, αλλά ταυτόχρονα εξακολουθεί να είναι ικανός να επιβληθεί στη χώρα του ως ένα είδος «καταδίκης», ως «απαραίτητος» ή «αναντικατάστατος». Είναι μια τραγωδία πέρα ​​από τη βιβλική, αν αναλογιστεί κανείς ότι, μεταξύ άλλων, οποιοσδήποτε νέος ηγέτης στη θέση του θα είχε επίσης το «σύμπλεγμα» ή την «ηθική εντολή» να πρέπει να πετύχει εκεί που απέτυχε: δηλαδή, να εγγυηθεί την πλήρη «ασφάλεια» του Ισραήλ εξαλείφοντας και αφοπλίζοντας όλους τους περιφερειακούς αντιπάλους, από τους πιο κοντινούς όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ μέχρι τους πιο μακρινούς όπως το Ιράν, και να καθιερώσει τη χώρα ως την κορυφαία και αδιαμφισβήτητη δύναμη της περιοχής. Ρεαλιστικά, το Ισραήλ δεν έχει άλλη εναλλακτική λύση από τον Νετανιάχου εκτός από έναν ακόμη χειρότερο Νετανιάχου, παρά το γεγονός ότι έχει διαφορετικό όνομα και πρόσωπο.

Μια πιθανή οδός διαφυγής θα μπορούσε να είναι η απόρριψη των στρατιωτικών προσεγγίσεων του Νετανιάχου, οι οποίες κατέληξαν να σύρουν τη χώρα σε μόνιμες συγκρούσεις πέρα ​​από την ικανότητά της να αυτοσυντηρηθεί. Πράγματι, ο Eisenkot είναι από τους κορυφαίους υποστηρικτές του Δόγματος Dayhiya, το οποίο απαιτεί τη χρήση σκόπιμα μαζικής και δυσανάλογης δύναμης κατά των εχθρικών υποδομών για την επιτάχυνση της κατάρρευσής της. Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, όπως έχει ήδη παρατηρηθεί τους τελευταίους μήνες περιφερειακών συγκρούσεων, ακόμη και η χρήση παρόμοιων προσεγγίσεων δεν έχει αποφέρει γρήγορα ή εύκολα αποτελέσματα, συνδέοντας το Ισραήλ με μόνιμο πόλεμο. Επιπλέον, το έδαφος στο οποίο κάποιος θα «επιχειρούσε» είναι πλέον ιδιαίτερα «ευαισθητοποιημένο» και ακόμη και μικρές, στοχευμένες ενέργειες θα αντιμετωπίζονταν με βίαιες και δύσκολα ελεγχόμενες αντιδράσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πόλεμος με την Τεχεράνη διαφαίνεται ξανά σήμερα. Είναι πάντα πολύ δύσκολο να δεις κενά σε κάτι που ξέρεις ότι μπορείς να ξεκινήσεις αλλά όχι να τελειώσεις.

Δεν υπάρχουν σχόλια: