Η νέα φιγούρα του τυπικού πολιτικού είναι ο παπαγάλος. Άνδρας ή γυναίκα, δεν έχει καμία διαφορά, αλλά ο πολιτικός είναι αυτός που κοιτάζει έξω από το παράθυρο των ειδήσεων κάθε μέρα και σε είκοσι δευτερόλεπτα απαγγέλλει ένα παιδικό στιχάκι του οποίου το νόημα είναι προφανές a priori: ένας ύμνος στην πρωθυπουργό ή μια επίθεση εναντίον της. Είναι ο μόνος τρόπος τους να ακουστεί η φωνή τους. Χρησιμοποιούν τις τελετουργικές φόρμουλες της στιγμής: για παράδειγμα, μια πολύ δημοφιλής αυτή τη στιγμή είναι «οικογένειες και επιχειρήσεις», για να πουν ότι το πολιτικό τους κόμμα νοιάζεται περισσότερο για αυτούς, και για μερικούς, η κυβέρνηση τους φροντίζει, ενώ για άλλους, τους κλωτσάει. Μπορείτε να απενεργοποιήσετε τον ήχο, απλώς να διαβάσετε τους υπότιτλους ποιοι είναι, σε ποιο τσίρκο ανήκουν, και ήδη ξέρετε τι λένε.
Η διασταύρωση παπαγάλων διαφορετικού φτερώματος είναι απόδειξη ότι το ειδησεογραφικό πρόγραμμα είναι πλουραλιστικό και επομένως επικρατεί η δημοκρατία. Αλλά η δική τους δεν είναι άποψη, είναι μια φράση που επαναλαμβάνεται μηχανικά, όπως ένας παπαγάλος, που μιμείται τον ήχο αλλά δεν καταλαβαίνει το νόημά του, και σε κάθε περίπτωση, είναι άσχετο αν τον καταλαβαίνουν ή όχι. Είναι γραμμένο στο σενάριο της δημοκρατίας των μέσων ενημέρωσης. Πρέπει να εκφράζει μια απλή και προβλέψιμη γνώμη, όπως ένας πλανόδιος πωλητής, ποτέ περίπλοκη ή λεπτομερής (δεν θα υπήρχε καν χρόνος, σε είκοσι δευτερόλεπτα) και ποτέ να μην προκαλεί έκπληξη. Ένας βασικός κανόνας της δημοσιογραφίας είναι ότι ένα σκυλί που γαβγίζει δεν είναι είδηση, αλλά ένας άνθρωπος που δαγκώνει ένα σκυλί - δηλαδή, το αντίθετο από αυτό που θα περίμενε κανείς. Λοιπόν, εγκαταλείψτε κάθε ελπίδα, εσείς που παρακολουθείτε τις ειδήσεις: δεν θα συμβεί ποτέ ένας παπαγάλος, είτε αξιότιμο μέλος είτε γερουσιαστής, άνδρας, γυναίκα ή τρανς, να σας σοκάρει και να πει κάτι από την αριστερά που είναι εναντίον της αριστεράς ή υπέρ της δεξιάς, και αντίστροφα. Ο παπαγάλος επαναλαμβάνει αυτό που είχε προγραμματιστεί και προσληφθεί να κάνει, διαφορετικά φεύγει από το βίντεο και φιμώνεται . Πολλοί πολιτικοί που κάποτε εμφανίστηκαν σε βίντεο υποφέρουν σαν άγρια θηρία, απογοητευμένοι παπαγάλοι, από το να είναι κλειδωμένοι σε εσωτερικούς χώρους, με κουκούλα ή βαλσαμωμένοι. Στερημένοι από την κούρνια από την οποία κάποτε επιδείκνυαν την ορνιθολογική και διακοσμητική τους παρουσία, βιώνουν κατάθλιψη από την απώλεια της ταυτότητας, τη διαγραφή και τη ματαιότητα της ύπαρξής τους. Ωστόσο, όταν εμφανίστηκαν σε βίντεο, υποτίθεται ότι απλώς παπαγαλίζουν σύμφωνα με την προκαθορισμένη φόρμουλα.
Ο Αξιότιμος Παπαγάλος, ακόμα στη μόδα και στην υπηρεσία, νιώθει ικανοποιημένος από την καθημερινή του εμφάνιση και φήμη, μπαίνοντας στα σπίτια σαν κούκος την καθορισμένη ώρα. Αισθάνεται σημαντικός στη θεσμική ζωή της χώρας για την απόδοσή του, ή μάλλον για το προτυπωμένο αστείο του. Το υποχρεωτικό συστατικό, σχεδόν ένας κωδικός πρόσβασης για πρόσβαση στις ειδήσεις, είναι τώρα η λέξη Μελόνι, για να την επαινέσει ή να την χλευάσει. Καμία άλλη χρήση ή σκέψη δεν είναι δυνατή. Θαυματουργή ή καταραμένη. Η λειτουργία του ως εκπροσώπου του λαού και πολιτικού εκφραστή τελειώνει εκεί, σε αυτή τη σύντομη αλλά έντονη εμφάνιση. Και αν είναι ένας έμπειρος παπαγάλος, ρυθμίζει επίσης τον τόνο της φωνής του, το βλέμμα του, τη στάση του σώματος του.
Οι άλλοι συνάδελφοί του, καταπιεσμένοι και με δεμένα μάτια, σαν κοτσύφια ή παπαγάλοι, βρίσκονται σε χειρότερη θέση από αυτόν επειδή δεν τους επιτρέπεται η πρόσβαση στην τηλεόραση. Δεν τους επιτρέπεται καν να απαγγέλλουν παιδικά τραγουδάκια σε βίντεο και έτσι να γίνονται αντιληπτά, επιδεικνύοντας τα φτερά τους στα χρώματα της κομματικής τους ταυτότητας. Χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν μόνο ένα ελάχιστο μέρος του σώματός τους, το οποίο δεν είναι το κεφάλι, η καρδιά ή το συκώτι τους, αλλά το δάχτυλό τους. Επειδή πρέπει να πατήσουν, κατόπιν εντολής, σαν αυτόματοι παπαγάλοι, το κουμπί έγκρισης ή διαφωνίας σε σχέση με την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο. Αυτή είναι η αληθινή έννοια της ψηφιακής δημοκρατίας: αυτό που έχει σημασία είναι η χρήση του δακτύλου, όχι καν ολόκληρου του χεριού, αλλά μόνο του δείκτη, μόλις ζητηθεί. Πληρώνεσαι, και μάλιστα καλά, για αυτό το λεπτό έργο, να χρησιμοποιείς τον δείκτη σου όχι για να δίνεις οδηγίες, ούτε καν για να νουθετείς ή να σκουπίζεις τη μύτη σου, αλλά στο όνομα του κυρίαρχου λαού για να πατάς ναι ή όχι.
Θα ήταν εύκολο να πούμε ότι οι εν λόγω παπαγάλοι είναι, τελικά, οι λεγόμενοι υπηρέτες της πολιτικής, οι Πραιτωριανοί, οι νεροκουβαλητές και όχι οι εκπρόσωποι. Στην πραγματικότητα, ο πολιτικός αυτός καθαυτός δεν υπάρχει πλέον παρά μόνο σε περιθωριακούς ρόλους, μετρώντας όλο και λιγότερο στην τοπική κοινότητα, ή ακόμα και μετρώντας ως δήμαρχος, διοικητής ή σύμβουλος, αλλά όχι ως πολιτικός. Γι' αυτό είναι ένας τρόπος για τον Κοκορίτο να ανακτήσει την ορατότητά του, βγαίνοντας σε βίντεο και επαναλαμβάνοντας το ρεφρέν του, με την υπόνοια ότι η τωρινή είναι η καλύτερη ή η χειρότερη κυβέρνηση όλων των εποχών. Μπορεί να σας εκπλήξει, αλλά είμαι πεπεισμένος ότι ο Παπαγάλος είναι το πρωτότυπο, ο φαινότυπος, εν ολίγοις, η ακριβής έκφραση της πολιτικής στην εποχή μας. Ή μάλλον, σε αυτό που έχει περιοριστεί.
Η πολιτική δεν επηρεάζει πλέον την πραγματική ζωή των ανθρώπων . Δεν έχει σχέδια για το μέλλον, ούτε ιδέες να διεκδικήσει, πόσο μάλλον ιδεαλιστικά και πολιτικά πάθη. Απλώς πρέπει να δίνει μια παράσταση το μεσημέρι και το βράδυ, για να τις κερδίσει. Η πολιτική δεν κάνει μεταρρυθμίσεις, δεν επηρεάζει ούτε αποφασίζει. Έχει μόνο ένα καθήκον: να διαρκέσει όσο το δυνατόν περισσότερο, να διατηρήσει την εξουσία όσο το δυνατόν περισσότερο και να μην τα παρατήσει. Το ότι δεν κάνει τίποτα συγκεκριμένο και σημαντικό για τον λαό δεν είναι πρόβλημα, αφού η αντιπολίτευση θα είχε κάνει το ίδιο πράγμα. Τίποτα, αν όχι χειρότερο. Η αρετή μιας κυβέρνησης είναι απλώς να διαρκεί στην εξουσία. Κατά συνέπεια, και οι ηγέτες πρέπει, σε υψηλότερο επίπεδο, αφού συμβουλευτούν ειδικούς και μάγους επικοινωνίας, να είναι Εξυψωμένοι Παπαγάλοι, απαγγέλλοντας πιο εξυψωμένα και ελαφρώς ευρύτερα σενάρια. Με λίγα λόγια, η πολιτική έχει υποβιβαστεί σε παπαγάλο, που είναι και το καλλιτεχνικό όνομα για το ουρητήριο.
Ο Αξιότιμος Παπαγάλος, ακόμα στη μόδα και στην υπηρεσία, νιώθει ικανοποιημένος από την καθημερινή του εμφάνιση και φήμη, μπαίνοντας στα σπίτια σαν κούκος την καθορισμένη ώρα. Αισθάνεται σημαντικός στη θεσμική ζωή της χώρας για την απόδοσή του, ή μάλλον για το προτυπωμένο αστείο του. Το υποχρεωτικό συστατικό, σχεδόν ένας κωδικός πρόσβασης για πρόσβαση στις ειδήσεις, είναι τώρα η λέξη Μελόνι, για να την επαινέσει ή να την χλευάσει. Καμία άλλη χρήση ή σκέψη δεν είναι δυνατή. Θαυματουργή ή καταραμένη. Η λειτουργία του ως εκπροσώπου του λαού και πολιτικού εκφραστή τελειώνει εκεί, σε αυτή τη σύντομη αλλά έντονη εμφάνιση. Και αν είναι ένας έμπειρος παπαγάλος, ρυθμίζει επίσης τον τόνο της φωνής του, το βλέμμα του, τη στάση του σώματος του.
Οι άλλοι συνάδελφοί του, καταπιεσμένοι και με δεμένα μάτια, σαν κοτσύφια ή παπαγάλοι, βρίσκονται σε χειρότερη θέση από αυτόν επειδή δεν τους επιτρέπεται η πρόσβαση στην τηλεόραση. Δεν τους επιτρέπεται καν να απαγγέλλουν παιδικά τραγουδάκια σε βίντεο και έτσι να γίνονται αντιληπτά, επιδεικνύοντας τα φτερά τους στα χρώματα της κομματικής τους ταυτότητας. Χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν μόνο ένα ελάχιστο μέρος του σώματός τους, το οποίο δεν είναι το κεφάλι, η καρδιά ή το συκώτι τους, αλλά το δάχτυλό τους. Επειδή πρέπει να πατήσουν, κατόπιν εντολής, σαν αυτόματοι παπαγάλοι, το κουμπί έγκρισης ή διαφωνίας σε σχέση με την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο. Αυτή είναι η αληθινή έννοια της ψηφιακής δημοκρατίας: αυτό που έχει σημασία είναι η χρήση του δακτύλου, όχι καν ολόκληρου του χεριού, αλλά μόνο του δείκτη, μόλις ζητηθεί. Πληρώνεσαι, και μάλιστα καλά, για αυτό το λεπτό έργο, να χρησιμοποιείς τον δείκτη σου όχι για να δίνεις οδηγίες, ούτε καν για να νουθετείς ή να σκουπίζεις τη μύτη σου, αλλά στο όνομα του κυρίαρχου λαού για να πατάς ναι ή όχι.
Θα ήταν εύκολο να πούμε ότι οι εν λόγω παπαγάλοι είναι, τελικά, οι λεγόμενοι υπηρέτες της πολιτικής, οι Πραιτωριανοί, οι νεροκουβαλητές και όχι οι εκπρόσωποι. Στην πραγματικότητα, ο πολιτικός αυτός καθαυτός δεν υπάρχει πλέον παρά μόνο σε περιθωριακούς ρόλους, μετρώντας όλο και λιγότερο στην τοπική κοινότητα, ή ακόμα και μετρώντας ως δήμαρχος, διοικητής ή σύμβουλος, αλλά όχι ως πολιτικός. Γι' αυτό είναι ένας τρόπος για τον Κοκορίτο να ανακτήσει την ορατότητά του, βγαίνοντας σε βίντεο και επαναλαμβάνοντας το ρεφρέν του, με την υπόνοια ότι η τωρινή είναι η καλύτερη ή η χειρότερη κυβέρνηση όλων των εποχών. Μπορεί να σας εκπλήξει, αλλά είμαι πεπεισμένος ότι ο Παπαγάλος είναι το πρωτότυπο, ο φαινότυπος, εν ολίγοις, η ακριβής έκφραση της πολιτικής στην εποχή μας. Ή μάλλον, σε αυτό που έχει περιοριστεί.
Η πολιτική δεν επηρεάζει πλέον την πραγματική ζωή των ανθρώπων . Δεν έχει σχέδια για το μέλλον, ούτε ιδέες να διεκδικήσει, πόσο μάλλον ιδεαλιστικά και πολιτικά πάθη. Απλώς πρέπει να δίνει μια παράσταση το μεσημέρι και το βράδυ, για να τις κερδίσει. Η πολιτική δεν κάνει μεταρρυθμίσεις, δεν επηρεάζει ούτε αποφασίζει. Έχει μόνο ένα καθήκον: να διαρκέσει όσο το δυνατόν περισσότερο, να διατηρήσει την εξουσία όσο το δυνατόν περισσότερο και να μην τα παρατήσει. Το ότι δεν κάνει τίποτα συγκεκριμένο και σημαντικό για τον λαό δεν είναι πρόβλημα, αφού η αντιπολίτευση θα είχε κάνει το ίδιο πράγμα. Τίποτα, αν όχι χειρότερο. Η αρετή μιας κυβέρνησης είναι απλώς να διαρκεί στην εξουσία. Κατά συνέπεια, και οι ηγέτες πρέπει, σε υψηλότερο επίπεδο, αφού συμβουλευτούν ειδικούς και μάγους επικοινωνίας, να είναι Εξυψωμένοι Παπαγάλοι, απαγγέλλοντας πιο εξυψωμένα και ελαφρώς ευρύτερα σενάρια. Με λίγα λόγια, η πολιτική έχει υποβιβαστεί σε παπαγάλο, που είναι και το καλλιτεχνικό όνομα για το ουρητήριο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου