Πηγή: Il Fatto Quotidiano
Υπάρχει μια εικόνα που συνοψίζει την τρέχουσα κατάσταση της αμερικανικής ισχύος καλύτερα από οποιαδήποτε στατιστική. Κανένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο δεν πλέει αυτή τη στιγμή στον Περσικό Κόλπο.
Τα δύο που αναπτύχθηκαν εναντίον του Ιράν, το Lincoln και το Bush, βρίσκονται στην Αραβική Θάλασσα, πάνω από χίλια χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές, έξω από μια υδάτινη μάζα που για ογδόντα χρόνια ήταν μια αμερικανική λίμνη. Το τρίτο, το Ford, που εκτράπηκε τον Μάρτιο στην Ερυθρά Θάλασσα για να αντιμετωπίσει τους Χούθι, υπέκυψε στον εχθρό: μια πυρκαγιά στο πλοίο, μετά από έντεκα συνεχόμενους μήνες στη θάλασσα, το ανάγκασε να επιστρέψει. Σήμερα, βρίσκεται σε ξηρή αποβάθρα στο Νόρφολκ και η Ερυθρά Θάλασσα μένει χωρίς αεροπλανοφόρο. Ο πιο ισχυρός στόλος στην ιστορία διατηρεί ασφαλή απόσταση από τις ακτές μιας εχθρικής χώρας για να αποφύγει να αποκαλύψει την ευαλωτότητά του στις νέες στρατιωτικές τεχνολογίες. Ένα σμήνος από drones και υπερηχητικούς πυραύλους που κοστίζουν μόλις λίγα εκατομμύρια δολάρια μπορούν να ακινητοποιήσουν ένα αεροπλανοφόρο αξίας 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το πλαίσιο είναι γνωστό, αλλά αξίζει να επανεκτιμηθεί. Το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει ουσιαστικά κλείσει από τις 8 Ιουλίου, την ημέρα που επανέλαβαν τις εχθροπραξίες: μια σταγόνα σποραδικής διαμετακόμισης, που αναζωπυρώθηκε μόνο από ευνοϊκούς τίτλους και σβήστηκε από τον πρώτο πύραυλο. Την περασμένη εβδομάδα, ήταν η σειρά ενός δεξαμενόπλοιου μεταφοράς αερίου φορτωμένου με αέριο του Κατάρ. Η Σαουδική Αραβία είχε βρει μια βαλβίδα διαφυγής εκτρέποντας το αργό πετρέλαιο στο Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο τερματικός σταθμός τελικά χειρίστηκε πάνω από το 90% των εξαγωγών της δια θαλάσσης.
Αλλά στις 20 Ιουλίου, οι Χούθι κήρυξαν ναυτικό εμπάργκο κατά του Ριάντ και λίγες μέρες αργότερα ανέλαβαν την ευθύνη για τις πρώτες άμεσες επιθέσεις στις εγκαταστάσεις της Aramco στο Τζιζάν και στο ίδιο το Γιανμπού. Οι σαουδαραβικές ροές μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ έχουν μειωθεί σχεδόν στο μηδέν και το αργό πετρέλαιο που προορίζεται για την Ασία διοχετεύεται τώρα γύρω από την Αφρική. Ένας επιπλέον μήνας ναυσιπλοΐας. Οι δύο ενεργειακές αρτηρίες της Μέσης Ανατολής είναι ταυτόχρονα αποκλεισμένες. Αυτό δεν έχει συμβεί ποτέ πριν, ούτε καν στο σοκ του 1973, ούτε καν κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ.
Αντιμέτωπη με όλα αυτά, ποιες είναι οι επιλογές της Ουάσινγκτον; Χωρίς την παρωδία, η λίστα είναι σύντομη. Η πρώτη γραμμή αεροπορικών βάσεων -αυτές στον Κόλπο, οι μόνες εντός εμβέλειας- έχει εξουδετερωθεί. Το Ιράν έχει απενεργοποιήσει ή καταστρέψει αμερικανικές εγκαταστάσεις στο Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και την Ιορδανία, μέχρι τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα: οι δορυφορικές έρευνες μετρούν πάνω από 200 εγκαταστάσεις που έχουν πληγεί σε περίπου δεκαπέντε τοποθεσίες, με τη μεγαλύτερη ζημιά να αφορά το αρχηγείο του Πέμπτου Στόλου στο Μπαχρέιν. Και έχει διακηρύξει το δόγμα της «διευρυμένης ευθύνης»: αυτές που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις γίνονται νόμιμοι στόχοι. Με ένα μόνο χτύπημα, η Τεχεράνη έχει μετατρέψει τις μοναρχίες του Κόλπου από θέσεις οπισθοφυλακής σε απρόθυμες εμπόλεμες πλευρές και έχει καταστήσει οποιαδήποτε χρήση των βάσεων σοβαρό κίνδυνο για όσους τους παρέχουν πρόσβαση. Ακόμη και ο Ντιέγκο Γκαρσία, η βαθιά οπισθοφυλακή της αυτοκρατορικής εφοδιαστικής στον Ινδικό Ωκεανό, έχει γίνει στόχος βαλλιστικών πυραύλων διηπειρωτικού βεληνεκούς. Οι επιθέσεις απέτυχαν, αλλά το μήνυμα έχει ληφθεί. Δεν υπάρχουν άλλα καταφύγια.
Οι βάσεις δεύτερης κατηγορίας παραμένουν, στη Μεσόγειο και την Αφρική. Αλλά από τη Σιγονέλα, τη Σούδα ή τη Ρότα μέχρι τους ιρανικούς στόχους, είναι τρεις χιλιάδες χιλιόμετρα. Κάθε επιπλέον χιλιόμετρο πληρώνεται με δεξαμενόπλοια, τον πιο σπάνιο και λιγότερο επεκτάσιμο πόρο της αμερικανικής στρατιωτικής μηχανής, και με πολιτικά δαπανηρές άδειες πτήσεων και υπερπτήσεων, όπως γνωρίζει καλά η κα. Μελόνι.
Η αεροπορική ισχύς που μπορεί να παραχθεί από τη Μεσόγειο είναι ένα κλάσμα αυτής που παράγεται από τον Περσικό Κόλπο. Τα στρατηγικά βομβαρδιστικά παραμένουν από το Μιζούρι. Αλλά αυτές είναι αποστολές 35 ωρών. Καλές για επιδείξεις, όχι για εκστρατεία. Ο απομακρυσμένος πόλεμος με πυραύλους κρουζ παραμένει, ο μόνος πραγματικά ασκούμενος. Αλλά τα οπλοστάσια των ΗΠΑ μετρώνται σε χιλιάδες τεμάχια και οι ρυθμοί παραγωγής σε εκατοντάδες ετησίως. Μια εντατική εκστρατεία τα καταναλώνει σε εβδομάδες και οι επίσημες διαβεβαιώσεις για την αφθονία των προμηθειών μοιάζουν με επιβεβαίωση του προβλήματος. Και η κλιμάκωση κατά των ιρανικών πολιτικών υποδομών, κυρίως του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, παραμένει. Ο Τραμπ απείλησε ξανά την περασμένη Πέμπτη, μόνο και μόνο για να την ανακαλέσει μέσα σε λίγες ημέρες. Αυτή είναι η απόλυτη επιλογή τιμωρίας, μια επιλογή που δεν έχει νικήσει ποτέ κανένα καθεστώς και η οποία θα πυροδοτούσε - η Τεχεράνη το έχει ήδη καταστήσει σαφές - το πλήρες κλείσιμο της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι και επιθέσεις σε μονάδες αφαλάτωσης στις χώρες του Κόλπου.
Οι πιο αποτελεσματικές επιλογές είναι οι πιο μη πρακτικές. Το Πεντάγωνο είναι ανίκανο να εισβάλει σε μια τεράστια χώρα 92 εκατομμυρίων κατοίκων. Τα ιρανικά νησιά που φυλάνε το Ορμούζ μπορούν να δεχθούν εισβολή χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, αλλά η κατοχή τους θα ήταν αδύνατο να διατηρηθεί, καθώς θα παρέμενε εκτεθειμένη σε συνεχή πυραυλικά πυρά από τις ακτές πίσω από αυτό. Και είναι επίσης εντελώς μη ρεαλιστικό να στοχεύουμε στην εξωτερική ανατροπή ενός καθεστώτος που πενήντα χρόνια κυρώσεων έχουν ενισχύσει αντί να διαβρώσει.
Το ζήτημα είναι περισσότερο εννοιολογικό παρά στρατιωτικό. Η επανάσταση των όπλων χαμηλού κόστους έχει εκδημοκρατικοποιήσει τη στρατιωτική δύναμη και έχει ανατρέψει την αυτοκρατορική αριθμητική. Το κλείσιμο ενός στενού δεν κοστίζει σχεδόν τίποτα. Το άνοιγμα ξανά έχει απαγορευτικό κόστος και κινδύνους. Το άνοιγμα ξανά ενός στενού απαιτεί μόνιμη παρουσία εντός της ακτίνας του εχθρού, η οποία αποτελεί μη βιώσιμο κίνδυνο, ή απαιτεί τη συγκατάθεση αυτού που το κλείνει, δηλαδή την εναλλακτική λύση της διαπραγμάτευσης. Δεν υπάρχει τρίτη επιλογή. Και ακριβώς η απουσία μιας τρίτης επιλογής παρέχει το εμπειρικό μέτρο της στρατιωτικής ανικανότητας της Αμερικής.
Αλλά προσέξτε. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ακόμη μια απαράμιλλη ικανότητα καταστροφής. Αυτό που έχουν χάσει είναι η ικανότητά τους να ελέγχουν. Την ικανότητα να εγγυώνται την τάξη των χώρων - τα στενά, τις διαδρομές, τις εμπορικές ροές - που ήταν το υλικό θεμέλιο της ηγεμονίας τους, καθώς και η δικαιολόγηση του φόρου υποτέλειας που αποτίεται στον Θείο Σαμ. Από τη χρήση του δολαρίου μέχρι το πετροδολάριο μέχρι τις αγορές οπλισμού και τα κρατικά ομόλογα. Μια δύναμη που μπορεί να τιμωρεί αλλά δεν μπορεί να προστατεύσει, ωστόσο, δεν είναι πλέον ηγεμονία. Είναι βάναυση κυριαρχία για τα θύματά της και ένας εκβιαστής τύπου μαφίας για τους φίλους της. Ο αριθμός τους μειώνεται ορατά.
Η αγορά το κατάλαβε αυτό καλύτερα από τις κυβερνήσεις: παρά την ταυτόχρονη απειλή για τις δύο κύριες οδούς αργού πετρελαίου, το πετρέλαιο δεν εκτοξεύτηκε ποτέ στο σοκ των 150 δολαρίων, επειδή οι traders στοιχημάτιζαν ότι η Ουάσινγκτον θα αναγκαζόταν να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το στοίχημα απέδωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο: Ο Τραμπ ακύρωσε την προγραμματισμένη επίθεση και ανακοίνωσε την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων τη Δευτέρα, με τη μεσολάβηση του Ομάν να βρίσκεται πλέον στο τελικό της στάδιο, και το αργό πετρέλαιο Brent έπεσε κάτω από τα 85 δολάρια σε διάστημα μίας συνεδρίασης. Στο τραπέζι, σύμφωνα με φήμες, βρίσκεται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και η επανέναρξη των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου σε αντάλλαγμα για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Οι διαπραγματεύσεις, με άλλα λόγια, διεξάγονται υπό τους όρους που έθεσαν όσοι έκλεισαν το Στενό.
Οι εκλογές του Νοεμβρίου παραμένουν πραγματική ανησυχία για τον Λευκό Οίκο, αλλά δύο ακόμη πιο σημαντικοί παράγοντες παίζουν τώρα ρόλο: η εκτόξευση των τιμών των καυσίμων και η αυξανόμενη δυσαρέσκεια μεταξύ των συμμάχων. Βλέπουν την ιρανική περιπέτεια ως πιθανό έναυσμα για μια ύφεση, η οποία μέχρι στιγμής έχει αποτραπεί μόνο χάρη στην σταθεροποιητική επιρροή της Κίνας και του Μεγάλου Νότου. Ο χρόνος της αυτοκρατορίας δεν λειτουργεί πλέον για την αυτοκρατορία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου