Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Μια νέα πολιτική τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή

από τον Filippo Bovo - 07/08/2026

Μια νέα πολιτική τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή


Πηγή: Φιλίππο Μπόβο


Όσον αφορά την εξέλιξη του προηγούμενου Συμφώνου Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, που τώρα επεκτάθηκε στην Τουρκία στη σύνοδο κορυφής της Μέκκας, βλέπω πολλή σύγχυση και, πάνω απ' όλα, πολλή δυσφημιστική προπαγάνδα. Αυτό αποδεικνύει ότι πάνω από πέντε μήνες πολέμου δεν έχουν διδάξει τίποτα σε πολλούς ανθρώπους και τώρα δεν χάνουν χρόνο πέφτοντας με τα μούτρα στις ίδιες παλιές παγίδες παραπληροφόρησης: για όλα φταίνε οι αντιαραβικές, αντιτουρκικές και συχνά ακόμη και αντιισλαμικές προκαταλήψεις που μολύνουν την κουλτούρα πολλών στη Δύση, ακόμη και στον λεγόμενο «αντιφρονούντα» κόσμο.
Ο νέος οργανισμός αμοιβαίας άμυνας συγκεντρώνει τρεις μεγάλες χώρες του μετριοπαθούς μουσουλμανικού κόσμου. μετριοπαθείς, ναι, αλλά δεν πρέπει πλέον να γίνονται κατανοητές με όρους του παρελθόντος, όπως καταδεικνύει η πρόσφατη ιστορία τους, με μια συνεχή επιδείνωση των σχέσεων με το Ισραήλ, για να μην αναφέρουμε εκείνες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αρκεί να κοιτάξει κανείς τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, σχετικά με τις αμερικανικές απειλές για νέες επιθέσεις εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων ύδρευσης και ενέργειας, και την αντίδραση που συνάντησαν από τις κυβερνήσεις αυτών των τριών χωρών, για να κατανοήσει την πραγματική κατάσταση των πραγμάτων. Αυτές οι νέες επιθέσεις σταμάτησαν επίσης από τη σαφή και διπλωματική αντίδραση αυτών των χωρών: η επίθεση σε ιρανικές εγκαταστάσεις ύδρευσης και ενέργειας θα δικαιολογούσε την παρόμοια αντίδραση της Τεχεράνης εναντίον παρόμοιων εγκαταστάσεων σε όλη την περιοχή, οδηγώντας σε καταστροφικές συνέπειες όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Αν το Ιράν είχε τους λόγους του για να το πράξει, χώρες όπως τα κράτη του Κόλπου θα είχαν επίσης τους δικούς τους, για παράδειγμα, εκποιώντας τα κεφάλαιά τους από τις ΗΠΑ και διοχετεύοντάς τα αλλού, ίσως στην Κίνα: για να αναφέρουμε μόνο έναν.
Εν ολίγοις, είμαστε πολύ μακριά από ένα αμυντικό σύμφωνο που θα στοχεύει στην αντικατάσταση της φθίνουσας πολιτικής και στρατιωτικής δέσμευσης της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή και στην τοποθέτησή της ως του νέου και λειτουργικού τοπικού αστυνομικού της. Τέτοιες ερμηνείες είναι, για να μην πούμε τίποτα άλλο, ψευδείς και μεροληπτικές. Πράγματι, το νέο αμυντικό σύμφωνο, χωρίς να εκφράζει εχθρότητα προς κανέναν, είτε τις ΗΠΑ είτε τον Άξονα της Αντίστασης, σηματοδοτεί την αυξημένη ευθύνη και αυτοπεποίθηση των ολοένα και πιο αναδυόμενων και καθιερωμένων γεωπολιτικών εθνών, σε ένα περιφερειακό πλαίσιο που εν τω μεταξύ γίνεται μάρτυρας της πλήρους και αυξανόμενης νίκης του Ιράν και του Άξονα της Αντίστασης επί του ισραηλοαμερικανικού άξονα. Ακριβώς αυτοί οι δύο παράγοντες - η νίκη του Ιράν και του Άξονα της Αντίστασης και η ολοένα και πιο ισχυρή στρατηγική κυριαρχία χωρών όπως το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, καθώς και η Αίγυπτος και το Κατάρ, μελλοντικές υποψήφιες για ένταξη στο σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας - είναι οι αιτίες της αναπόφευκτης μείωσης του αμερικανικού ρόλου και της αυξανόμενης απομόνωσης του Ισραήλ.
Με απλά λόγια, αυτό που ονομαζόταν Pax Americana, ή αν προτιμάτε, Pax Israeli-Americana, φθίνει και στη θέση του, χτίζονται νέες αρχιτεκτονικές ασφαλείας, εγκαθιδρύοντας μια νέα πολιτική τάξη στη Μέση Ανατολή
.

Un nuovo ordine politico mediorientale

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

Καθημερινή: Προβληματισμός για το αμυντικό σύμφωνο μεταξύ Σ. Αραβίας, Τουρκίας, Πακιστάν

Προβληματισμό προκαλεί στην Αθήνα η αιφνιδιαστική υπογραφή συμφώνου αμυντικής συνεργασίας ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία, στην Τουρκία και στο Πακιστάν. Η αδυναμία της Αθήνας να εκμεταλλευθεί τα ανοίγματα που είχε κάνει στο Ριάντ τα προηγούμενα χρόνια είναι απολύτως ενδεικτική του αποτυπώματος της Ελλάδας στη συγκεκριμένη περιοχή. Αν και η χώρα μας παρακολουθούσε στενά τις διεργασίες κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και αντιλαμβανόταν ότι οι ΗΠΑ πίεζαν προς την κατεύθυνση στενότερης συνεργασίας των κρατών γύρω από το Ιράν, δεν υπολογιζόταν ότι αυτή η σχέση μπορούσε να καταλήξει σε σύμφωνο με ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής. Η συμμαχία αυτή εκ των πραγμάτων προβληματίζει, καθώς σημαίνει ότι το Ριάντ παρεκκλίνει από σχέδια όπως ο Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), στο οποίο η Αθήνα είχε επενδύσει και φαίνεται να μετατρέπεται σε δεύτερο East Med. Επιπλέον, η Ελλάδα τα τελευταία πέντε χρόνια έχει δαπανήσει αρκετό διπλωματικό κεφάλαιο προκειμένου να οικοδομήσει στενότερες σχέσεις με το σαουδαραβικό βασίλειο, με κινήσεις υψηλής, όχι μόνο συμβολικής, αλλά και ουσιαστικής σημασίας, όπως η ανάπτυξη πυροβολαρχίας Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας που διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία των διυλιστηρίων στο Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας όπου καταλήγει ο αγωγός Ανατολής-Δύσης. Τους τελευταίους μήνες τα 100 και πλέον στελέχη της πυροβολαρχίας Patriot έχουν συμβάλει στην άμυνα των σαουδαραβικών συμφερόντων, καταρρίπτοντας βαλλιστικούς πυραύλους και UAV από το Ιράν και τους Χούθι.

Η στρατιωτική συμμαχία των τριών «αντικατοπτρίζει τη συνειδητοποίηση ότι η αμερικανική αποτρεπτική ικανότητα έχει εξασθενήσει σημαντικά και ότι η ιρανική απειλή θα πρέπει να αντιμετωπισθεί από τις περιφερειακές δυνάμεις», έλεγε χθες ο προσκείμενος στα ανάκτορα Σαουδάραβας σχολιαστής Αλί Σιχαμπί.

Η συμφωνία υπογράφεται την ώρα που το Ριάντ αντιμετωπίζει ενισχυόμενη απειλή από τους υποστηριζόμενους από την Τεχεράνη Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι αναζωπύρωσαν την ιστορική τους αντιπαράθεση με τη Σαουδική Αραβία επιτιθέμενοι σε δεξαμενόπλοια στην Ερυθρά Θάλασσα και πλήττοντας τις ενεργειακές υποδομές του βασιλείου με drones και πυραύλους.

Το ΥΠΕΞ του Πακιστάν χαιρέτισε το σύμφωνο αναφέροντας σε ανακοίνωσή του ότι «αποσκοπεί στο να ενισχύσει την αμοιβαία δύναμη αποτροπής εναντίον κάθε μορφής επιθετικότητας και εξασφαλίζει ότι ένοπλη επίθεση κατά ενός κράτους θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων». Τη συμφωνία υπέγραψαν ο διάδοχος του θρόνου των Σαούντ, πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν και ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεμπάζ Σαρίφ.

Η συμφωνία είναι παρόμοια με εκείνη που υπέγραψαν τον περασμένο Σεπτέμβριο η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Στο πλαίσιο της συμφωνίας αυτής, το Ισλαμαμπάντ έστειλε τον Απρίλιο σμήνος μαχητικών αεροσκαφών και κινεζικής κατασκευής αντιαεροπορικό σύστημα HQ-9 σε βάση της Σαουδικής Αραβίας.

Ριάντ και Ισλαμαμπάντ βρίσκονταν σε συνομιλίες εδώ και μήνες με την Τουρκία, εξετάζοντας ενδεχόμενη διεύρυνση του αμυντικού τους συμφώνου. Η κλιμάκωση της διένεξης με τους Χούθι επιτάχυνε τις συνομιλίες.

«Πρόκειται για προοίμιο νέων στρατιωτικών ενεργειών της Σαουδικής Αραβίας κατά των Χούθι. Η Τουρκία θα κληθεί να συνεισφέρει με πολεμικά πλοία, όπως και το Πακιστάν. Η τουρκική προθυμία για εμπλοκή στη σύρραξη είναι πολύ ενδιαφέρουσα εξέλιξη», είπε στο πρακτορείο Reuters Σαουδάραβας διπλωμάτης.