Πηγή: La Repubblica
Περισσότερο από τον μάλλον περιορισμένο κατάλογο συμβιβασμών στο στρατηγικό και οικονομικό μέτωπο, η καινοτομία έγκειται στην αλλαγή στυλ της Αμερικής, έχοντας επίγνωση της απώλειας
Η πραγματικότητα βρίσκεται στην αναπαράστασή της, λέει το υπονοούμενο του μάρκετινγκ. Καθοδηγούμενοι από αυτήν την αρχή, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ συνδημιούργησαν, στη θεαματική σύνοδο κορυφής του Σεπτεμβρίου στην Ουάσινγκτον, μια προεπισκόπηση αυτού που η ιστορία θα μπορούσε να ονομάσει η Μεγάλη Σύνοψη. Ένα απόσπασμα από τον Αντρέα Καμιλέρι , έναν ερευνητή της εκεχειρίας μεταξύ αντίπαλων και συνεργών δυνάμεων της Σικελίας, η οποία κάποτε σφραγίστηκε από τη «φούσκα των συνιστωσών» που ευλογήθηκε από την Εκκλησία.
Κάτι παρόμοιο προσελκύει σήμερα τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, καθώς παρατάσσονται ως ίσοι στην κορυφή του κόσμου. Και υπόσχονται να μην πάνε σε πόλεμο για τον πολύ καλό λόγο ότι αυτό θα έβαζε τέλος στον κόσμο για τον οποίο προσφέρονται να είναι συγκυβερνήτες. Ο ανταγωνισμός συνεχίζεται, ακόμη και επιταχύνεται, αλλά κάτω από το όριο μιας τελικής αναμέτρησης. Έτσι υπόσχονται.
Προς το παρόν, βρισκόμαστε στο Μεγάλο Θέατρο, που θα επαναληφθεί στις δύο συναντήσεις που έχουν προγραμματίσει οι Τραμπ και Σι για το τέλος του έτους. Ο ρυθμός των επαναλήψεων είναι πρωτοφανής στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Ένα σημάδι, τουλάχιστον, καλής θέλησης. Αντί για τον μάλλον περιορισμένο κατάλογο συμβιβασμών σε στρατηγικά και οικονομικά μέτωπα, η καινοτομία έγκειται στην αλλαγή στυλ της Αμερικής, έχοντας επίγνωση της ήττας της. Όταν τα διακυβεύματα είναι υψηλά, το στυλ γίνεται ουσία. Διακοσμεί την ισορροπία δυνάμεων. Την καταγράφει.
Το γεγονός ότι ο Τραμπ καταπιέζει τον έμφυτο εκφοβισμό του για να τηρήσει τους ανεπαίσθητους κινεζικούς κώδικες, την ουσία της εξουσίας των Μανδαρινών, είναι καθαρή commedia dell'arte. Ο Σι επαινεί, μπροστά σε κάμερες που κινούνται, την προσοχή στη λεπτομέρεια, κάτι ασυνήθιστο για έναν φημισμένα χαλαρό Λευκό Οίκο. Είναι η χειρονομία ενός Ταοϊστή δασκάλου που παλεύει με έναν ανήσυχο μαθητή, ο οποίος πρέπει να διδαχθεί την αρμονία μέσα στην ποικιλομορφία. Σχεδόν μας συγκινεί μέχρι δακρύων.
Δεν αισθανόμαστε καθόλου καθησυχασμένοι από αυτή την αναπαράσταση. Η ποιότητα και η ποσότητα των μέσων μαζικής καταστροφής συνεχίζουν να συσσωρεύονται πέρα από κάθε κανόνα, εκτός από εκείνα που επιβάλλονται από τις ίδιες τις δυνάμεις λόγω έλλειψης πόρων. Αλλά είναι ένα πράγμα να φανταζόμαστε ότι μας σύρουν στον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, και εντελώς διαφορετικό να σκεφτόμαστε μια επισφαλή αλλά διαχειρίσιμη ισορροπία μεταξύ εκείνων που είναι ικανοί να τον εξαπολύσουν.
Η σύνοδος κορυφής στον Λευκό Οίκο ανακοινώνει ένα σημείο καμπής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκαταλείπουν τον ρόλο τους ως μοναχικού ηγεμόνα. Αναγνωρίζουν ότι προσπαθώντας να επινοήσουν τον εαυτό τους ως παγκόσμιο, υπεύθυνο για την ανθρωπότητα, έσκαβαν τον δικό τους τάφο.
Η μάλλον παράξενη ιδέα να αντιμετωπίζουμε την Κίνα όπως τη Σοβιετική Ένωση -δηλαδή να την καταστρέφουμε- έχει γυρίσει μπούμερανγκ στους δημιουργούς της. Αυτή η Αμερική αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να αποσχιστεί από την Κίνα. Και αντίστροφα. Επειδή το να χτυπάς έναν αντίπαλο από τον οποίο δεν μπορείς να απελευθερωθείς σημαίνει ότι καταλήγεις αγκαλιά του στο διαχρονικό νεκροταφείο που κρατά τα λείψανα των παραληρητικών παντοδυναμιών.
Σε αυτό το παιχνίδι των καθρεφτών μεταξύ του απογοητευμένου Νάρκισσου και του ευγενικού (ή καταπιεσμένου), η προσαρμογή αφορά και τον Σι. Έχοντας απορροφήσει τις εκκεντρικότητες που από τις αρχές του αιώνα είχαν οδηγήσει την κινεζική ηγεσία να θεωρεί ότι προορίζεται για την απόλυτη κυριαρχία, το Μέσο Βασίλειο ανακτά τον προσανατολισμό του. Καλύτερα να συνοδεύσει την παρακμή της Αμερικής παρά να την προκαλέσει σε μονομαχία μέχρι θανάτου.
Το διάγραμμα ισχύος είναι σαφές: Η Αμερική πέφτει, η Κίνα ανεβαίνει. Αλλά και οι δύο υποφέρουν διαφορετικά. Η μία είναι ταυτόχρονα η τρέχουσα εχθρός και ο πιθανός θεραπευτής της άλλης. Το επιτακτικό είναι να αποφευχθεί μια μοιραία σύγκρουση και για τις δύο.
Τα πιο οξυδερκή μυαλά του Πενταγώνου, που θεωρούν τον Υπουργό Πολέμου Χέγκεθ χειρότερο από μια φυσική καταστροφή, ανακαλύπτουν ξανά την τακτική - που καθορίζεται από τη γραμματική των επιχειρήσεων, την αποκαλούν «στρατηγική» - της επιβολής κόστους: να αναγκάζεις τον αντίπαλο να πληρώνει περισσότερα για τους στόχους του από όσα ξοδεύεις για να τους υπερασπιστείς. Η Αμερική συντομεύει τις γραμμές της, ενισχύει την περίμετρό της στη Βόρεια Αμερική με τις σχετικές εξαρτήσεις της και προσπαθεί να ξεφορτωθεί τον αντίπαλό της. Θέλει να του δώσει μια γεύση από το δηλητήριο από το οποίο κινδυνεύει να πεθάνει: την υπερβολική επέκταση.
Οι Αμερικανοί στρατηγικοί αναλυτές θυμούνται τον θρυλικό Άντι Μάρσαλ , γνωστό ως Γιόντα, διευθυντή του Γραφείου Αξιολόγησης Δικτύων για σχεδόν μισό αιώνα. Ήταν αυτός που, το 1972, πρότεινε την δαπανηρή στρατηγική για την ήττα της ΕΣΣΔ, ενώ ήδη σκεφτόταν να την εφαρμόσει στην Κίνα. Ο Γιόντα βρισκόταν σε συνεχή σύγκρουση με αξιωματούχους του Πενταγώνου, ειδικά με τον Κάσπαρ Γουάινμπεργκερ . Σε τέτοιο βαθμό που δεν εμφανίστηκε στην τελετή για να κρεμάσει το πορτρέτο του στον τοίχο του υπουργικού γραφείου: «Θα είχα έρθει μόνο αν τον είχαμε κρεμάσει». Οι οπαδοί του Μάρσαλ περιμένουν την ημέρα που το πορτρέτο του Χέγσεθ θα κρεμαστεί σε αυτόν τον τοίχο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου