Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026

Η κατάρρευση είναι ευρωπαϊκή

από τον Marcello Veneziani - 08/10/2026

Η κατάρρευση είναι ευρωπαϊκή


Πηγή: Μαρτσέλο Βενετσιάνι

Δεν σας λέει όμως κάτι η ταυτόχρονη μείωση της εμπιστοσύνης μεταξύ των ισπανικών, γαλλικών, γερμανικών, βρετανικών και άλλων κυβερνήσεων, που βιώνουν όλες μια ελεύθερη πτώση στη συναίνεση και τη νομιμοποίηση; Δεν σας λέει τίποτα οι διαμαρτυρίες που αυξάνονται παντού, η προώθηση της αντιπολίτευσης, όχι της μετριοπαθούς, η αντίληψη, που έχει εδραιωθεί εδώ και χρόνια, ότι οι «ηγεμόνες» απολαμβάνουν ελάχιστη συναίνεση, από τον Μακρόν μέχρι τον Σάντσες, από τον Μερτς και τον Μπέρναμ μέχρι τους προκατόχους και τους συμμάχους τους; Συνεχίζουμε να ψάχνουμε για λεπτομέρειες, εστιάζοντας σε μεμονωμένες χώρες και λέγοντας ότι αυτή ή η άλλη χώρα έχει εκπέσει λόγω των επιλογών αυτής της κυβέρνησης ή της ανικανότητας αυτού του πρωθυπουργού. Αλλά όταν βλέπετε το ίδιο πράγμα να συμβαίνει σε διαφορετικές χώρες και σε διαφορετικές καταστάσεις, τότε προφανώς δεν πρόκειται μόνο για ελαττωματική ηγεσία και εσωτερικές πολιτικές. Ωστόσο, συνεχίζουμε να συλλογιζόμαστε με τον παλιό, άχρηστο διπολισμό και να φωνάζουμε για την αποτυχία της αριστεράς στην κυβέρνηση, την πλέον αποδεδειγμένη αδυναμία της να προσεγγίσει τον λαό. Αλλά ο Μακρόν και ο Μερτς δεν είναι εκφράσεις της αριστεράς, αλλά μάλλον του κεντρισμού, των μετριοπαθών και της υποταγής στα κέντρα εξουσίας από πάνω. Ο Μακρόν είναι αντιδημοφιλής και αποτελεί μειοψηφία από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του στο Ελιζέ, αποτέλεσμα ενός συνδυασμού αντικρουόμενων φόβων και αλχημείας, που δημιουργείται από μια εφαρμογή σαν τεχνητό εργαστηριακό προϊόν. Ο Μερτς, ο Χριστιανοδημοκράτης, επιταχύνει την γερμανική αυτοκτονία και την αμβλεία εκστρατεία κατά της Ρωσίας, μετά τον Ζελένσκι. Το πολιτικο-ιδεολογικό παιχνίδι δεξιάς-αριστεράς είναι ολοένα και πιο παραπλανητικό: δεν είναι ο κλασικός και απαρχαιωμένος ανταγωνισμός μεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών ή ακόμα και μεταξύ φιλελεύθερων και σοσιαλιστών, επειδή αυτές που αναπτύσσονται είναι δυνάμεις που συνήθως είναι «τρίτοι» σε σύγκριση με τα κανονικά σχήματα δεξιάς-αριστεράς, συντηρητικών-προοδευτικών, φιλελεύθερων-σοσιαλιστών. Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στις κανονικές κατηγορίες της πολιτικής, αλλά μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών, μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών. Οι κυβερνήσεις καταρρέουν στην Ευρώπη, αντανακλώντας την κρίση αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Και οι δυνάμεις που είναι πιο απομακρυσμένες από το κατεστημένο, που έχουν επενδύσει λιγότερο στην εξουσία και που μιλούν πιο άπταιστα την κοινή γλώσσα ή την οργισμένη ορολογία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ωφελούνται. Ο λόγος είναι ευρύτερος και πιο ριζοσπαστικός, ξεπερνώντας κατά πολύ τις παλιές και κούφιες κατηγορίες που εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε. Επηρεάζει τη σημερινή Ευρώπη, την άστοχη κυριαρχία της, τις βλαβερές συνέπειες των πολιτικών της (λιγότερη κοινωνική πρόνοια, περισσότερα όπλα και περισσότεροι ευρωκρατικοί περιορισμοί, περισσότερες εξωτερικές κυρώσεις που αποτυγχάνουν και την επακόλουθη ενεργειακή κρίση), την ουκρανοποίησή της για χάρη ενός άσκοπου και μαζοχιστικού πολέμου εναντίον της Ρωσίας. Οι κυβερνήσεις της περιορίζονται σε διακυβέρνηση, δηλαδή σε εκτελεστικές εξαρτήσεις και περιφερειακά πλοκάμια του τεχνο-οικονομικού και βιομηχανο-στρατιωτικού χταποδιού. Ο λόγος δεν γλιτώνει ούτε τη Μεγάλη Βρετανία, παρόλο που βρίσκεται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά πλήρως εντός του ευρω-δυτικού τεχνο-οικονομικού, στρατηγικού και στρατιωτικού πλέγματος, και στη σκιά των δυνάμεών της.
Αυτό που περιπλέκει την κατάσταση είναι ο παράγοντας Τραμπ (συν τον παράγοντα Νετανιάχου) , με τις βαριές συνέπειες των απερίσκεπτων αποφάσεών του και του ασταθούς σεναρίου στη Μέση Ανατολή. Αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί επίσης να βλάψει τον εαυτό της, όπως απέδειξε ακόμη και όταν ο Μπάιντεν ήταν ακόμα στον Λευκό Οίκο.
Το μοτίβο επαναλαμβάνεται και στην Ιταλία, αλλά με πιο λεπτό και λιγότερο έντονο τρόπο. Η κυβέρνηση Μελόνι είναι σίγουρα σε καλύτερη θέση από τις άλλες, όσον αφορά τη συναίνεση και την κοινωνική διαμαρτυρία, έστω και μόνο λόγω του αντικαθεστωτικού της υπόβαθρου, τουλάχιστον φαινομενικά, της αναποτελεσματικής μετριότητας της αντιπολίτευσης, η οποία είναι μάλλον διχασμένη και κατακερματισμένη, και της ικανότητας του πρωθυπουργού να συσπειρώνεται γύρω από τις επικρατούσες ιταλικές διαθέσεις και να χρησιμοποιεί την ορολογία της αλήθειας. Ούτε ο Λαντίνι και η CGIL (Ιταλική Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας) κατάφεραν να ενώσουν, να αξιοποιήσουν και να ηγηθούν της κοινωνικής αντιπολίτευσης. Αλλά στα χαρτιά, η κυβέρνηση Μελόνι έχει επίσης 4 ή 5 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερες από την αντιπολίτευση και παραμένει εξαρτημένη από τη μεταβλητή Vannacci. και υφίσταται την ίδια κρίση εμπιστοσύνης που επηρεάζει τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις υπερ-στρατιωτικές και υπο-ενεργειακές εξωτερικές και δημοσιονομικές, κοινωνικές και υγειονομικές πολιτικές της.
Η έναρξη ενός προγράμματος επανεξοπλισμού αξίας σχεδόν δεκαπέντε δισεκατομμυρίων, με τραυλιστικές αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, είναι σοκαριστική, ειδικά δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης και των προοπτικών. Ακόμα και σε βασικά ζητήματα όπως οι μεταναστευτικές ροές, η Ισπανία δεν είναι η μόνη που απέτυχε στη Θέουτα ή αλλού. Πρόκειται για την έλλειψη μιας αποτελεσματικής και ενιαίας ευρωπαϊκής πολιτικής για την υποδοχή και την απόρριψη, την ένταξη και την επαναμετανάστευση. Ακόμη και η Ιταλία, παρά την διαφημιστική εκστρατεία της κυβέρνησης και ορισμένα συμβολικά ορόσημα, έχει δει σημαντική αύξηση των μεταναστών τα τελευταία χρόνια. Και η αριστερά κατηγορεί την κυβέρνηση για ρατσισμό κατά των μεταναστών.
Το ζήτημα δεν είναι μεταξύ αριστεράς και δεξιάς, αλλά μεταξύ αυτών που βρίσκονται στην εξουσία και αυτών που βρίσκονται στους αντίποδες· μεταξύ του κατεστημένου, του κυρίαρχου ρεύματος, της ελίτ και των αντιθέτων τους. Στη συνέχεια, φυσικά, αντιμέτωπη με τα πραγματικά προβλήματα του λαού, η αριστερά μιλάει για άλλα πράγματα, για τον εαυτό της, για ορισμένες μειονότητες ή για τον φασισμό. Η δεξιά τουλάχιστον μιλάει γι' αυτά, ίσως χωρίς να λύνει κανένα από τα προβλήματα, αλλά τα διακηρύσσει και δίνει την εντύπωση ότι τα αντιμετωπίζει. Στέγαση, εργασία, οικογένεια, ασφάλεια...
Το υποκείμενο ζήτημα είναι η απουσία κοινωνικής πολιτικής, ή ίσως η αδυναμία της, δεδομένων των διεθνών περιορισμών και προτεραιοτήτων· τα λαϊκά συμφέροντα υποτάσσονται στα στρατηγικά, οικονομικά και στρατιωτικά συμφέροντα των κυρίαρχων ολιγαρχιών. Όσον αφορά τις προσδοκίες ψήφου, η μόνη ελπίδα για τις άρχουσες τάξεις της Ευρώπης έγκειται στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια, δηλαδή στη μαζική εγκατάλειψη των εκλογών και, επομένως, στην παραίτηση από το status quo. Εάν οι δυσαρεστημένοι δεν ψηφίσουν κατά της κυβέρνησης αλλά δεν ψηφίσουν, και τουλάχιστον ο αριθμός τους μειωθεί στο μισό μεταξύ ψηφοφόρων και μη ψηφοφόρων, οι εν ενεργεία ηγέτες μπορούν να ελπίζουν ότι θα παραμείνουν στην εξουσία ή θα βρουν τρόπους να τα βγάλουν πέρα. Από την άλλη πλευρά, είναι εύκολο να προβλέψει κανείς ότι ακόμη και τα αντι-συστημικά κινήματα που ανταγωνίζονται για να πετύχουν στην κυβέρνηση και να σφυρηλατήσουν τις συμμαχίες που χρειάζονται για να εξασφαλίσουν την απόλυτη πλειοψηφία θα μεταστραφούν σταδιακά στις γραμμές που υπαγορεύει η Ευρωκρατία και το ΝΑΤΟ, όπως αποδεικνύουν διάφορα παραδείγματα.

Εν ολίγοις, μην κατηγορείτε μεμονωμένα έθνη, μεμονωμένους ηγέτες, μεμονωμένα κόμματα ή μεμονωμένες πολιτικές παρατάξεις: η κατάρρευση δεν είναι θέμα μεμονωμένων χωρών και δεν μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά από την αριστερά στην κυβέρνηση. Είναι μια ευρωπαϊκή κατάρρευση, και σε κάθε χώρα αποκτά τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, αλλά πηγάζει από μια γενική δυσφορία. Δεν είναι θέμα εθνών και εθνικισμών. Εδώ, η ευρωπαϊκή τάξη καταρρέει, παρασύροντας κάθε εθνικό τμήμα ένα προς ένα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: