Διεθνές Συνέδριο για Ζηζιούλα: Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου

Διευρύνοντας τους ορίζοντες της θεολογίας του Μητροπολίτου Ιωάννη Ζηζιούλα

Διεθνές Συνέδριο για τη Σκέψη και τη Θεολογική Παρακαταθήκη του Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννη (Ζηζιούλα)

Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, Χιλντεσχάιμ, Γερμανία

15–18 Οκτωβρίου 2026

Μήνυμα της Α.Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου

Προς τον Πρόεδρο και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ιωάννη Ζηζιούλα: Χάρις υμίν και ειρήνη από Θεού.

Με αισθήματα πατρικής χαράς και βαθιάς ικανοποιήσεως απευθύνουμε τους εγκάρδιους χαιρετισμούς μας προς όλους τους συμμετέχοντες στο Διεθνές Συνέδριο που διοργανώνει το Ίδρυμα Ιωάννη Ζηζιούλα στο Χιλντεσχάιμ της Γερμανίας, από τις 15 έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, με τίτλο «Διευρύνοντας τους ορίζοντες της θεολογίας του Μητροπολίτου Ιωάννη Ζηζιούλα».

Όπως καθίσταται φανερό από τη θεματική του, το παρόν Συνέδριο δεν αποσκοπεί απλώς στην ανάδειξη των πρωτότυπων θεολογικών και εκκλησιολογικών αρχών του αειμνήστου Μητροπολίτου Περγάμου, αλλά, προπαντός, στη διεύρυνση των οριζόντων της θεολογικής του συμβολής. Αυτό υποδηλώνει ότι η θεολογία του δεν εξαντλούνταν σε μια σχολαστική συστηματοποίηση θεολογικών θέσεων ούτε περιοριζόταν μέσα σε ένα κλειστό ιδεολογικό πλαίσιο. Αντιθέτως, υπήρξε πρωτίστως μια δημιουργική θεολογία, που βρισκόταν σε διάλογο με τα θεμελιώδη υπαρξιακά ερωτήματα του ανθρώπινου προσώπου. Με βαθιά διορατικότητα, ο Μητροπολίτης Ιωάννης αναμετρήθηκε με τα ζητήματα του θανάτου, της ελευθερίας, της αγάπης, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της οικολογικής κρίσεως, καθώς και με τη σύγχρονη φιλοσοφική σκέψη.

Ως θεολόγος, ενσάρκωσε το πρότυπο του θεολόγου που είχε περιγράψει ο διδάσκαλός του, π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ, συνδυάζοντας το πνευματικό όραμα με μια ευρύτατη ορθόδοξη θεολογική καλλιέργεια, στοιχεία που είχαν αμφότερα τις ρίζες τους στη λειτουργική ζωή και εμπειρία της Εκκλησίας. Το έργο του συνέβαλε έτσι στην ανάκτηση της ορθόδοξης θεολογικής καλλιέργειας, προβάλλοντας ένα απαράμιλλο θεολογικό όραμα, εξαιρετικά επίκαιρο και σημαντικό για τη σύγχρονη ανθρωπότητα. Αυτό ακριβώς ήταν το πρότυπο που μας κληροδότησε ο αείμνηστος Ιεράρχης, ο οποίος επί πολλά έτη υπηρέτησε ως πολυτιμότατος θεολογικός σύμβουλος της ημετέρας Μετριότητος.

Σε μια εποχή κατά την οποία οι ορίζοντες συχνότερα στενεύουν παρά διευρύνονται, πληροφορούμαστε με ιδιαίτερη χαρά τη διοργάνωση αυτού του ελπιδοφόρου Συνεδρίου και τον σκοπό του. Ο αείμνηστος Μητροπολίτης εξέφραζε συχνά την ανησυχία του για τον κίνδυνο συρρικνώσεως των πνευματικών οριζόντων στη σύγχρονη Ορθοδοξία, μια τάση που συνήθως εκδηλώνεται με μια θεολογία της απλής επαναλήψεως. Ωστόσο, αυτού του είδους ο νεοφαρισαϊσμός δεν έχει θέση στη ζωογόνο θεολογική παράδοση της Ορθοδοξίας, η οποία οφείλει να παραμένει πάντοτε άφοβα, τολμηρά και με αγάπη ανοιχτή στον διάλογο και στη συνάντηση με τον άλλον.

Οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τον κόσμο και τις προκλήσεις του με το ακατάλυτο μήνυμα της νίκης του Χριστού και με το ευχαριστιακό πνεύμα της προσφοράς «κατὰ πάντα καὶ διὰ πάντα». Εάν η Εκκλησία πρόκειται να συνεχίσει αποτελεσματικά αυτή την αποστολή μέσα στον πνευματικά διψασμένο και εξαντλημένο κόσμο μας, πρέπει να αντλεί αδιάκοπα από την ανεξάντλητη πηγή της θεολογικής της κληρονομιάς και να δίδει εκ νέου μαρτυρία γι' αυτήν. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην κληρονομιά αυτή, που έχει εμπιστευθεί στη φροντίδα μας, να περιέλθει σε στασιμότητα και, ως εκ τούτου, να καταστεί ανενεργή. Η θεολογία μας οφείλει να ζωογονεί και όχι να απονεκρώνει.

Από την άποψη αυτή, ο αείμνηστος Μητροπολίτης Ιωάννης υπήρξε υποδειγματικός εργάτης σε ολόκληρο τον Αμπελώνα του Χριστού. Ακολουθώντας την προτροπή του Κυρίου μας, οφείλουμε να προσευχόμαστε θερμά και να επιδιώκουμε την ανάδειξη περισσότερων εργατών, όπως ο αγαπητός μας Αδελφός και συνεπίσκοπος, για τον πλούσιο θερισμό που έχουμε μπροστά μας στην εποχή μας.

Από το Ιερό Κέντρο της Ορθοδοξίας, το Φανάρι, στη Βασιλεύουσα, παρέχουμε την Πατριαρχική μας ευλογία στους διοργανωτές και τους διακεκριμένους ομιλητές του Συνεδρίου και προσφέρουμε τις πατρικές μας προσευχές, εκφράζοντας την ελπίδα ότι το Συνέδριο θα αποφέρει πλούσιους θεολογικούς καρπούς και θα συμβάλει στην περαιτέρω δημιουργική οικείωση και ανάπτυξη της πολύτιμης θεολογικής παρακαταθήκης του αειμνήστου Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννη.

Επικαλούμεθα επί πάντας υμάς τη χάρη και το άπειρο έλεος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Εν τοις Πατριαρχείοις, τη 13η Οκτωβρίου 2026

Ο διάπυρος προς Θεόν ευχέτης υμών,

† Βαρθολομαίος

Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως – Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης

Πηγή: https://zizioulas.org/reception/conferences/intl-conf-2026-patriarch-bartholomew/

Πρώτη μέρα του διεθνούς Συνεδρίου: «Διευρύνοντας τους ορίζοντες της θεολογίας του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα»

Αναδημοσιεύουμε από τον ιστότοπο του Ιδρύματος "Ιωάννης Ζηζιούλας" την αναφορά για την πρώτη μέρα του διεθνούς Συνεδρίου ΔΙΕΥΡΥΝΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΙΩΑΝΝΗ ΖΗΖΙΟΥΛΑ

Οι φωτογραφίες προέρχονται από τον ιστότοπο http://zizioulas.org/ Kείμενα χαιρετισμών και περισσότερες φωτογραφίες παρατίθενται στον ίδιο ιστότοπο.

Το διεθνές συνέδριο με θέμα «Διευρύνοντας τους ορίζοντες της θεολογίας του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα» ξεκίνησε χθες Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Χίλντεσχαϊμ. Η συνάντηση συγκεντρώνει κληρικούς, θεολόγους και ακαδημαϊκούς από διαφορετικές εκκλησιαστικές και ακαδημαϊκές παραδόσεις, με σκοπό τη διερεύνηση της θεολογικής κληρονομιάς του Μητροπολίτη Ιωάννη και της περαιτέρω ανάπτυξής της.

Το συνέδριο διοργανώνεται από τη Σερβική Ορθόδοξη Επισκοπή Γερμανίας και το Ίδρυμα «Ιωάννης Ζηζιούλας», υπό την αιγίδα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Γρηγορίου, και με την υποστήριξη του Κέντρου Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Fordham, της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Γκέτινγκεν και της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.

Η εναρκτήρια συνεδρία, την οποία συντόνισε ο Ιερομόναχος Βασίλιε Γκαβρίλοβιτς, άνοιξε με μήνυμα της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, το οποίο ανέγνωσε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αντιδώνων κ. Ισίδωρος. Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μάξιμος μετέφερε τον χαιρετισμό του κ. Ανδρέα Γούλα, Προέδρου του Ιδρύματος «Ιωάννης Ζηζιούλας». Επίσης, χαιρετισμό απηύθυνε ο διάκονος Καλλίνικος, εκ μέρους του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Γερμανίας και Εξάρχου Κεντρικής Ευρώπης κ. Αυγουστίνου.

Καλωσορίζοντας τους συμμετέχοντες, ο Μητροπολίτης Γρηγόριος ανέφερε ότι η Μονή επανακαθιερώθηκε (εγκαινιάστηκε εκ νέου) μόλις δέκα ημέρες νωρίτερα, έπειτα από εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης. Σύνδεσε την ανανέωση αυτή με την πρόσκληση του συνεδρίου για τη διεύρυνση των θεολογικών οριζόντων. Περιγράφοντας τη θεολογία του Μητροπολίτη Ιωάννη περί προσώπου και κοινωνίας ως θεμελιωμένη στην Ευχαριστία και προσανατολισμένη προς την ερχόμενη Βασιλεία, υπογράμμισε τη δυνατότητά της να δημιουργεί χώρο για συνάντηση. Κάλεσε τη θεολογία να προσεγγίσει τις αγωνίες της σύγχρονης ζωής με ειλικρίνεια, βάθος και θάρρος.

Στο μήνυμά του, ο κ. Ανδρέας Γούλας τόνισε την ευθύνη του Ιδρύματος να διαφυλάξει το έργο του Μητροπολίτη Ιωάννη, να το καταστήσει προσβάσιμο στις νεότερες γενιές και να ενθαρρύνει την κριτική και δημιουργική του εξέλιξη. Αναφερόμενος στην ελπίδα του Μητροπολίτη Ιωάννη ότι οι μαθητές του θα προχωρούσαν περαιτέρω τη σκέψη του, ανέδειξε τις προοπτικές διαλόγου μεταξύ της ευχαριστιακής θεολογίας και των τεχνών, της επιστήμης, καθώς και των ζητημάτων που αφορούν το ήθος. Επίσης, υπογράμμισε τη δια βίου αφοσίωση του Μητροπολίτη Ιωάννη στη χριστιανική ενότητα. Ο Καθηγητής Αριστοτέλης «Τέλλυ» Παπανικολάου μετέφερε χαιρετισμούς εκ μέρους του Κέντρου Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Fordham, καθώς και εκ μέρους του συναδέλφου του, Καθηγητή Τζωρτζ Δημακόπουλου. Αναφέροντας ότι η διδακτορική του διατριβή είχε ως θέμα τον Ιωάννη Ζηζιούλα, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την ευκαιρία να στηρίξει τη μελέτη του έργου του Μητροπολίτη Ιωάννη και ευχαρίστησε τους διοργανωτές για τη φιλοξενία τους.

Η Καθηγήτρια Jennifer Wasmuth, εκπροσωπώντας τη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου του Γκέτινγκεν, ενέταξε τη συνάντηση αυτή στο πλαίσιο της μακρόχρονης δέσμευσης της Σχολής για οικουμενική ενασχόληση και μελέτη του Χριστιανισμού της Ανατολής. Περιέγραψε την οικουμενική συνάντηση ως μια διάθεση κατανόησης των άλλων, επιτρέποντας στις δικές τους οπτικές να θέσουν υπό αμφισβήτηση τις δικές μας. Παρατήρησε ότι η συγκέντρωση συμμετεχόντων από διαφορετικές ομολογίες, χώρες και γλώσσες σε μια Ορθόδοξη μονή στη Γερμανία, προσέφερε μια απτή ευκαιρία για την υπέρβαση των πολιτισμικών διαιρέσεων, μέσω της κοινής ζωής και του διαλόγου. Αντλώντας από την προσέγγιση του Ζηζιούλα για το Άγιο Πνεύμα, εξέφρασε την ελπίδα ότι το ίδιο το συνέδριο θα αποτελέσει ένα γεγονός κοινωνίας.

Εκ μέρους της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, ο Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης εξήρε την ανοιχτότητα και το θάρρος των διοργανωτών, οι οποίοι δημιούργησαν ένα φιλόξενο περιβάλλον για διάλογο μεταξύ εκκλησιαστικών παραδόσεων και διαφορετικών θεολογικών προσεγγίσεων. Αναφέρθηκε στη μακρόχρονη ενασχόληση της Ακαδημίας του Βόλου με τη θεολογία του Μητροπολίτη Ιωάννη —μια ενασχόληση που συνδυάζει τον θαυμασμό με την κριτική στοχαστική προσέγγιση— καθώς και στη διοργάνωση Συνεδρίου αφιερωμένου στο έργο του το 2011. Παρουσίασε τη συνάντηση στο Χιίλντεσχαϊμ ως συνέχεια του ενδιαφέροντος και της συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων φορέων, εκφράζοντας ιδιαίτερες ευχαριστίες προς τον Επίσκοπο Μάξιμο για την καθοριστική συμβολή του στη διοργάνωση.

Το ακαδημαϊκό πρόγραμμα ξεκίνησε με την πρώτη συνεδρία, με τίτλο «Διαβάζοντας τον Ζηζιούλα σήμερα». Στο πλαίσιο του συνεδρίου λειτουργεί επίσης έκθεση αφιερωμένη στον Μητροπολίτη Ιωάννη, την οποία επιμελήθηκε η Marija Aćimović, ενώ παράλληλα διατίθενται βιβλία προς μελέτη για τους συμμετέχοντες.

Πηγή: https://acadimia.org/nea-anakoinoseis/deltia-typou/1569-proti-mera-tou-diethnoys-synedriou-dievrynontas-tous-orizontes-tis-theologias-tou-mitropoliti-ioanni-zizioyla

ΤΑ ΕΝΔΟΞΑ!!!

Η δόξα με δαγκώνει (Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος) ΒΑΖΟΝΤΑΣ ΑΡΧΗ ΣΤΗΝ ΗΣΥΧΑΣΤΙΚΗ ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ. ΤΟΝ ΕΧΘΡΟ ΤΗΣ Β' ΒΑΤΙΚΑΝΕΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΣΕ.

Η ΔΟΞΑ μὲ δαγκώνει, κενή, μάταιη τὰ δόντια της ἔμπηξε στὴν καρδιά μου,κι ὅταν ἦρθαν τ’ ἄγρια σκυλιά, τὸ πλῆθος τὰ θηρία,μὲ βρῆκαν νὰ κείτομαι καὶ μὲ κατασπαράξαν.
Ἡ τρυφὴ κι ὁ ἔπαινος τὸν μυελὸ καὶ τὰ νεῦρα μου διέσπασαν, τῆς ψυχῆς τὴ δύναμη καὶ προθυμία.Ὅσα μοῦ ἀφαίρεσαν, ἀλίμονο, πῶς νὰ τὰ γράψω ὅλα;
Ἀντὶ γι’ αὐτὰ μοῦ ‘βαλαν νἄχω ληστὲς τὴν οἴηση καὶ τὸν ὄκνο, τὴν ἡδονὴ καὶ τὴ μέριμνα πῶς ν’ ἀρέσω στοὺς ἄλλους, στ’ ἀντίθετα μ’ ἔσυραν καὶ μὲ διαμέλισαν.
Ἄλλοι τὴ σωφροσύνη παινεύοντας, τὴ νηφαλιότητά μου,ἄλλοι τὰ ἔργα μου, νεκρὸ μὲ κατάφεραν, οἴηση, τὸ παράδοξο πρᾶγμα, τὴ μεγάλη ἀπορία, σὲ μένα ἔσπειραν, τὸν καταβρωμισμένο.
Γιατὶ πῶς, ἐξήγησε, πῶς δὲν εἶναι ν’ ἀπορεῖ κανείς,πῶς δὲν εἶναι ἀξιολύπητο τελείως,
τόσα πάθη ξαφνικὰ μοῦ ἐπιτέθηκαν,μὲ κατάφεραν νεκρό, ἀπ’ ὅλες τὶς ἀρετὲς γυμνό,
πάλι ἔχασα τὸν ἑαυτό μου, τὸν λησμόνησα, ἀπ’ ὅσα ἔγιναν δὲν κατάλαβα τίποτα, ἀλλὰ ἔχω οἴηση, πὼς εἶμαι ὁ μεγαλύτερος ὅλων ἀπαθής, ἅγιος, σοφὸς θεολόγος, δίκαιο εἶναι κι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι νὰ μὲ τιμοῦν,ἀλλὰ καὶ νὰ μ’ ἐπαινοῦν, γιατὶ ἀξίζω ἐπαίνους προσκαλῶ κάθε ἄνθρωπο καὶ νομίζω πὼς τιμὴ συγκεντρώνω, ὅσο ἔρχονται καὶ μαζεύονται, τόσο καμαρώνω κι ὅλο κοιτάζω δεξιὰ ἀριστερά, μήπως ἔγινε κάποιος καὶ λείπει, δὲν ἦρθε, δὲ μὲ θαύμασε, κι ἂν τυχὸν βρεθεῖ κανεὶς νὰ μὲ ξέχασε,ἔχω κακία, τὸν κατηγορῶ, τὸν διασύρω, νὰ τὸ μάθει κι ὁ ἴδιος, νὰ τὸν πτοήσει ὁ ψόγος καὶ νὰ ‘ρθεῖ, νὰ προσφωνήσει, νὰ δείξει ὑποταγή, ὅτι κι αὐτὸς ἀνάγκη ἔχει τὴν εὐχὴ καὶ τὴ φιλία μου. …
Μή μ’ ἀφήσεις, Χριστέ, νὰ πλανιέμαι στὸ μέσο τοῦ κόσμου,Ἐσένα μόνο ἀγαπάω χωρὶς ποτὲ νὰ Σ’ ἀγάπησα καὶ μόνη ἐλπίδα ἔχω τὶς δικές Σου ἐντολὲς νὰ φυλάω, ἂν κι ὁλόκληρος στὰ πάθη βρίσκομαι καὶ δὲν Σ’ ἔχω γνωρίσει καλά.
Γιατὶ ποιός, ἂν Σ’ ἀγάπησε, ἔχει ἀνάγκη τὴ δόξα τοῦ κόσμου;
Ποιός, ἂν Σ’ ἀγάπησε, θέλει κάτι ἄλλο ἀπὸ Σένα τὸν ἴδιο;
Θὰ προσκαλέσει αὐτὸς τοὺς πάντες ἢ μερικοὺς θὰ κολακέψει,ἢ θὰ φροντίσει νὰ γίνει φίλος καθενός;
Ὅσοι εἶναι δοῦλοι Σου πραγματικοὶ δὲν ἔκαναν τέτοια, οὔτε ἕνας.
Γι’ αὐτὸ ἔχω θλίψη καὶ λύπη, Θεέ μου,ὅτι βλέπω σ’ αὐτά δουλωμένο τὸν ἑαυτό μου,
καὶ δὲν μπορῶ νὰ τὸ νοιώσω καλά, οὔτε νὰ ταπεινωθῶ,τὴ δική Σου δόξα τὴ μόνη ἀληθινὴ δὲν θέλω.

[Ὕμνος ΙΒ’, στ. 69-101, 117-129]

ΠΕΡΙ ΦΙΛΑΥΤΙΑΣ