Η ΜΟΙΡΑ ΤΟΥ ΕΓΩ (3)-επανάληψη

Η ΜΟΙΡΑ ΤΟΥ ΕΓΩ

Επειδή το Εγώ του Καρτέσιου εικονίζεται και σαν Ego cogito και σαν Res cogitans, ο προσδιορισμός τού Είναι, του «Sum», αφορά τόσο στην έννοια τού Εγώ, όσο και σ' εκείνη της ουσίας και την σχέση τους.

Κατα τη διάρκεια της μοντέρνας μεταφυσικής, όπου καταργήθηκε η μεσαιωνική έννοια τής ουσίας σαν Res cogitans, εμφανίστηκαν πολλοί και διαφορετικοί τρόποι κατανοήσεως του Εγώ, τής ουσίας και της σχέσης τους. Πέρα λοιπόν απο την απολυτοποίηση της ουσίας και του Εγώ που επεξεργάστηκαν ο Σπινόζα και ο Φίχτε, υπήρξαν διατυπώσεις οι οποίες ξεφεύγουν απο την κατηγορία τού Χάιντεγκερ πώς, ξεκινώντας απο τον Καρτέσιο, ο άνθρωπος, καθότι πρώτο και αυθεντικό υποκείμενο, γίνεται το θεμέλιο τού είναι και της αλήθειας του όντος.

Παρότι δε η ιστοριογραφία δίνει μεγάλη αξία στην ιδέα πως με τον Hegel η απολυτοποίηση για την οποία μιλήσαμε προωθήθηκε στην μέγιστη έκφρασή της, αυτό εξαρτάται απο μία ερμηνεία τής Εγελιανής διαλεκτικής, η οποία παρότι πειστική, πρέπει να επαναπροσδιοριστεί.

Διότι ακριβώς στον Hegel ουσία και υποκείμενο δημιουργούν μία ενότητα και μία διάκριση στην οποία συρρέουν διαφορετικές στιγμές τής φιλοσοφικής παραδόσεως, που θέτουν σε αμφιβολία μία ερμηνεία τύπου οντο-θεο-λογίας τής φιλοσοφίας του, όπως επικράτησε μετά τον Σέλλινγκ και τον Χάϊντεγγερ. Η έννοια τού Εγώ στον Hegel, όπως την συναντούμε στην Επιστήμη της λογικής (η πραγματικότης και περί της εννοίας γενικώς), συγκροτείται απ' την επανεξέταση και ενοποίηση τριών βασικών θέσεων τής μοντέρνας φιλοσοφίας: την ουσία του Σπινόζα, την μονάδα τού Λάϊμπνιτς και το υποκείμενο του Κάντ, τις οποίες ερμηνεύει σαν μία ακολουθία ουσιωδών στιγμών οι οποίες είναι ελλειπείς ταυτόχρονα, και οι οποίες αφομοιώνονται απο αυτόν η μία στην άλλη ώστε να σχηματίσουν μία καινούργια έννοια τού Εγώ.

Η ουσία του Σπινόζα, μοναδική και άπειρη, χάνεται στις ιδιότητες και στους τρόπους, και δέν είναι εις θέσιν να γνωρίση τον εαυτό της, επομένως είναι ελλειπής ως πρός την αρχή του διαλογισμού εις εαυτήν. Αυτό όμως που λείπει στην ουσία του Σπινόζα είναι παρόν στην μονάδα του Λάϊμπνιτς, η οποία πέρα από το να περιέχει την εν λόγω αρχή είναι πολλαπλή και πεπερασμένη. Πράγματι η μονάδα είναι μία αυτόνομη πραγματικότης, αλλά δεν είναι το θεμέλιο της πραγματικότητος, περιέχει την ολότητα τού πραγματικού, αλλά δέν είναι αυτή η ολότης. Εάν την ωθήσουμε μέχρι την έλλειψη αντιλήψεως, δεν φτάνει ακόμη και τότε στην ενότητα της αυτοσυνειδήσεως, διότι είναι μία ολότης κλειστή στον εαυτό της, χωρίς την ικανότητα να ανοίγει στις άλλες μονάδες. Μόνον με την Καντιανή έννοια του Εγώ, εννοημένου σαν μία συνθετική πρωτογενή ενότητα, αφαιρετικά η αρχή του διαλογισμού εις εαυτόν αγγίζει την ενότητα της αυτοσυνειδήσεως. Ο Hegel ξαναπήρε αυτή την Καντιανή αντίληψη τού Εγώ, την συγχώνευσε με τις συλλήψεις της ουσίας των Σπινόζα και Λάϊμπνιτς , και την αναπτύσσει μέχρι να διαμορφώσει το ΕΓΩ σαν έννοια, δηλ. σαν ενότητα και διάκριση ουσίας και υποκειμένου. (Το Εγώ είναι δηλ. κατα μίμησιν Χριστού, ασυγχύτως και αδιαιρέτως, το τέλος τής προόδου της ιστορίας που ξεκίνησε με την οικονομία του Κυρίου, και επιτυγχάνει ιστορικά, στην ιστορία, εναλλακτικά αυτό που στην πνευματική ζωή της Εκκλησίας ονομάσθηκε Θέωση. Εγώ Χριστός.]

Η έννοια που είναι καθ’εαυτή –γράφει ο Hegel—είναι παρούσα αναγκαίως και σε μία άμεση ύπαρξη. Σ’αυτή την ουσιώδη ταύτιση με την ζωή, σ’αυτό το βούτηγμα στην εξωτερικότητά της (η έννοια), κατανοείται σαν ανθρωπολογία.

Έτσι λοιπόν για τον Hegel το Εγώ είναι η ΕΝΝΟΙΑ, το συγκεκριμένο καθόλου που είναι παρόν σε μας ξεκινώντας απο το ασυνείδητο και την σωματικότητα, δηλ. απο την ψυχική ουσία—ο Hegel την ονομάζει Seele psyche, και όχι anima--. Στην Εγκυκλοπαίδεια, σε πολεμική με την ορθολογική ψυχολογία και την εμπειρική ψυχολογία—οι οποίες αδυνατούν να κατανοήσουν την έννοια η οποία είναι έμφυτη στο πνεύμα, σαν ζωντανή και διαλεκτική ολότητα των στιγμών—βεβαιώνει την ανάγκη «εισαγωγής στην αντίληψη του πνεύματος της έννοιας» και αναφέρεται αμέσως στα βιβλία του Αριστοτέλη γύρω απο την ψυχή, τα οποία είναι ακόμη και σήμερα η καλύτερη εργασία και ίσως και η μοναδική, γύρω απο αυτό το αντικείμενο, θεωρητικού ενδιαφέροντος (ε 378). Στο να συλλαμβάνει δηλ. την ψυχή τού ανθρώπου σαν ψυχική ουσία ασυνείδητη ακόμη, απο την οποία πηγάζουν η συνείδηση και το πνεύμα, και όπως συνεχίζει να γράφει : σε έναν τέτοιο προσδιορισμό, θεωρητικό ακόμη, η ψυχή είναι μόνον ο ύπνος του πνεύματος—ο παθητικός νους τού Αριστοτέλη, ο οποίος σύμφωνα με την δυνατότητά του, είναι το όλον (ε 389). [Γι’αυτό και για τον Hegel, ο ενεργητικός Νούς είναι το τέλος της ιστορίας. Αυτής που πηγάζει απο τον Αυγουστίνο.]

Η ψυχική ουσία είναι ένα δοχείο, που ο Hegel ονομάζει «νύχτα του Εγώ» και «νύχτα τού κόσμου», στο οποίο  σκέψη και Είναι, κόσμος και Εγώ υπάρχουν σε μία ενότητα αδιαφοροποίητη ακόμη και εικονική. Είναι ο εαυτός, αυτό που συγκεντρώνει και δέχεται όλους τους προσδιορισμούς του πνεύματος, όλες τις εμπειρίες του ανθρώπου. Ο άνθρωπος λοιπόν είναι σαν Εγώ και σαν Ουσία, τα οποία δέν υπάρχουν ποτέ τό ένα χωρίς το άλλο, καθότι διαφοροποιούνται και ενεργούν διαδοχικώς, χωρίς να εξαφανίζονται ποτέ στην διαλεκτική πρόοδο.

«Το Εγώ είναι αυτό το κενό, το δοχείο για τα πάντα και για κάθε πράγμα, για το οποίο το Παν υπάρχει και το οποίο συντηρεί το Παν εις εαυτό. Κάθε άνθρωπος είναι ένας ολόκληρος κόσμος αναπαραστάσεων οι οποίες είναι θαμμένες στη νύχτα του Εγώ. Έτσι το Εγώ είναι το καθόλου, το καθολικό, στο οποίο αφαιρείται απο κάθε συγκεκριμένο, αλλά στο οποίο, ταυτοχρόνως, το Παν παραμένει. Γι' αυτό δεν είναι απλώς η αφηρημένη καθολικότης, αλλά η καθολικότης η οποία περιέχει το Παν εις εαυτήν" (ε 24.πρόσθετο 1).Γι’ αυτό στην Εγελιανή σύλληψη της ψυχής εννοημένης σαν ψυχικής ουσίας η οποία βρίσκεται πίσω από το Εγώ συναντώνται πολλοί τρόποι για να γίνει κατανοητή αυτή η έννοια. Όχι μόνον του Σπινόζα αλλά πάνω απ’όλα του Λάϊμπνιτς, και επιπλέον η σύλληψη της ψυχής από τον Αριστοτέλη!

Παρ’ όλο το βάρος λοιπόν και την έκταση των ερμηνειών του Νίτσε και του Χάϊντεγκερ, δεν φαίνεται δυνατόν να σκεφτούμε πως η Δυτική μεταφυσική και σ’ αυτήν η μεταφυσική τής υποκειμενικότητος που χαρακτηρίζει τον μοντέρνο κόσμο—μπορούν να κατανοηθούν σαν μία μοναδική πρόοδος η οποία προσδιορίζεται με μονοσήμαντη σημασία, και ακόμη πιό δύσκολο φαίνεται να ισχυρισθούμε πως η μοίρα του Εγώ ολοκληρώθηκε στον χώρο που άνοιξε ανάμεσα στην αυτοβεβαίωση του Cogito του Καρτέσιου και στις κριτικές του Νίτσε που την διαλύει.

Στον μοντέρνο κόσμο υπάρχουν πολλές φιγούρες του Εγώ, πέρα απο εκείνη του Hegel, οι οποίες δέν μπορούν να επανέλθουν σε εκείνη του Καρτέσιου, και οι οποίες γλιτώνουν εν μέρει, η και συνολικά, απο τις κριτικές του Νίτσε και του Χάϊντεγκερ. Το Εγώ των μοντέρνων δεν είναι μία μονοσήμαντη έννοια, αλλά είναι πρωτεϊκής υφής και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που όχι μόνον σε διαφορετικούς στοχαστές, αλλά και στον ίδιον παρουσιάζεται μερικές φορές σε μία πολλαπλότητα μορφών, οι οποίες δέν είναι δυνατόν να αναχθούν σε ένα μοναδικό θεμέλιο. Μπορούν να κατανοηθούν σαν στιγμές ή αποσπάσματα μίας μοναδικής αλήθειας ή ενός μοναδικού λάθους μόνον με μία αφαιρετική πράξη που τους αφαιρεί κάθε πραγματικότητα και ζωή. Η αναγνώριση αυτής της πολλαπλότητος των μορφών του Εγώ στον σύγχρονο κόσμο—και, αυτό που μετρά ακόμη περισσότερο, η αναγνώρισή της όχι σαν κάτι μειωτικό, αλλά σαν πλούτος σκέψης, τον οποίον πρέπει συνεχώς να ξανασκεφτόμαστε—είναι ουσιώδης, διότι μόνον με την παραίτηση από κάθε απαίτησή μας να δώσουμε μία τελειωτική λύση στο πρόβλημα τού Εγώ, μπορεί να τεθεί η προϋπόθεση για την ένωση όλων των μορφών που τριγυρίζουν γύρω απο το αίνιγμα του Εγώ, σαν ενός προβλήματος κοινού ολοκλήρου της Δυτικής παραδόσεως.

[Όπως καταλαβαίνουμε, η έννοια του Εγώ του Hegel είναι ένα είδος Χριστολογίας (ανθρωπολογία) της ιστορίας, η οποία ιστορία με τις συλλήψεις του Αυγουστίου πήρε πολύ γρήγορα την θέση της Εκκλησίας. Και οι σύγχρονοι Ρώσοι θεολόγοι πρόσθεσαν στην δημιουργικότητα αυτού του Εγώ την αγάπη, η οποία κατάγεται ξανά απο τον Αυγουστίνο.]

Σχόλιο: Η Δύση τελικώς φαίνεται να είναι ο Μυστηριώδης εκείνος  τόπος και τρόπος, όπου οτιδήποτε εισέρχεται μεταλλάσσεται στο αντίθετό του. Συνώνυμο του θανάτου. Μία αυτονόμηση της νύχτας η οποία εδημιουργήθη σαν βοηθός της ημέρας. Σήμερα στην ανθρωπότητα, η ημέρα υπηρετεί την νύχτα και αυτό θεωρείται δημιουργικότης.

Συνεχίζεται

Αμέθυστος

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ (11)

Συνέχεια από:Παρασκευή, 4 Μαρτίου 2016
Προλεγόμενα σε μία φιλοσοφική χριστολογία.

Του Xavier Tilliette.

CHRISTUS SUMMUS PHILOSOPHUS.

          

Ο Χριστιανός μπορεί να είναι φιλόσοφος, κάτοχος της υπερφυσικής γνώσεως και όπως είδαμε, ο Χριστός μπορεί να ονομασθεί η φιλοσοφία, η δική μας φιλοσοφία, με μία ξεκάθαρη υπογράμμιση της αντιθέσεως με την εθνική φιλοσοφία. Αλλά με το να τον αναγνωρίσουμε σαν έναν πραγματικό φιλόσοφο διατρέχουμε τον κίνδυνο να τον μειώσουμε και να τον εισάγουμε στην κατηγορία των "φάρων" της ανθρωπότητος, ενώ είναι το φώς που φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο!

1.Σπινόζα.

          Το υπερβατικό σημείο, το λαμπρό, της αξιοπρέπειεας του Χριστού σαν φιλοσόφου σώθηκε απο την διάσημη έκφραση του Σπινόζα, Summus Philosophus, κατ' εξοχήν φιλόσοφος! Αυτή η έκφραση διατηρήθηκε απο τον Λάμπνιτς στις σημειώσεις του με τηλεγραφικό στύλ, μετά την συζήτησή του με τον Tschirnhaus. Αυτές οι σημειώσεις γράφτηκαν πρός το τέλος του 1675, τότε που ο νεαρός Λάιμπνιτς ετοιμάζετο για την ευρωπαϊκή του μόρφωση. Αλλά δημοσιεύτηκαν μόνον το 1889. Ο συνομιλητής του, 25 χρονών τότε, τον οποίο ο Herder ονομάζει εκλεκτό του Ήλιου, ονειρευτής και μαθηματικός, έδωσε οπωσδήποτε ένα δικό του χρώμα στις εξομολογήσεις και απέδωσε μία εικόνα των ονείρων του στον Σπινόζα. Μιλά λοιπόν για μετενσωμάτωση, για περιπλάνηση και μετανάστευση των ψυχών, για διαισθητική γνώση! Και αυτή η μετανάστευση των ψυχών ανακοινώνει ούτε λίγο ούτε πολύ την παλιγένεση του τέλους της εκπαίδευσης του ανθρωπίνου γένους τού Λέσσινγκ!

          Η γοητεία που ασκησε ο Χριστός στον Σπινόζα, κάτι που μοιάζει να αντιφάσκει τόσο μέ την Εβραϊκή του κληρονομιά όσο και μέ τον ορθολογισμό τής Ηθικής του, φέρνει σε δύσκολη θέση πολλούς αναγνώστες του οι οποίοι στις Χριστολογικές αξιολογήσεις βλέπουν μόνο ψεύδος, διττότητα, διπλωματία και σκοπιμότητα. Εάν αποκλείσουμε την προσβλητική ιδέα της διττότητος, πώς θα μπορέσουμε όμως να φέρουμε σε συμφωνία τον θαυμασμό απέναντι στον Χριστό και την σωτηρία που έφερε, με το δόγμα της διανοητικής σωτηρίας; Μπορούμε να εναρμονίσουμε την ιστορικο-κριτική θέση της πραγματείας (trattato) με τα θεωρήματα τού πέμπτου βιβλίου της Ηθικής; Μερικοί σκέπτονται ότι είναι πολύ δύσκολο, άν όχι αδύνατον. Μίλησαν ακόμη καί για εξέλιξη. Το εγκώμιο τού Χριστού πρέπει να ήταν ένα υπόλειμμα της νεότητος. Μερικοί τέλος το εξέλαβαν σαν μία ευχή: ο Αλέξανδρος Matheron έγραψε: " Ακόμη και άν ο Χριστός δέν έχει κάποιον ρόλο στο σύστημα, τουλάχιστον επιτρέπει στον φιλόσοφο, μ' έναν προσωπικό τόνο κατά κάποιο τρόπο, να πιστέψει στην επιτυχία τής προσπάθειάς του".

          2. Το εγκώμιο του Χριστού.

          Η αφιέρωση δέν είναι υποκριτική στα σίγουρα! Αλλά ο Χριστός αυτός είναι κάτι περισσότερο απο ένα έμβλημα, ένα μοντελλο; Σε ποιά βεβαιότητα στηρίζεται ο Σπινόζα για να ταυτίσει τον σοφό με τον Χριστό, την ιδέα του Θεού και το πνεύμα τού Χριστού; Ο ίδιος ο Matheron μάς διευκρινίζει επ'αυτού: ο Χριστός του Σπινόζα διδαξε μία καθολική θρησκεία η οποία μπορεί με κάποιο τρόπο να ελαχιστοποιηθεί σε ένα ελάχιστο πιστεύω επτά προτάσεων και να εισαχθεί στο νοησιαρχικό δόγμα. Ήταν ένας Χριστός τού Σπινόζα λοιπόν και γι'αυτό φιλόσοφος και υπέρτατος φιλόσοφος που του επέτρεψε να προχωρήσει πέραν του Σολομώντος και του Σπινόζα του ιδίου, διότι ο Χριστός γνώρισε επαρκώς τα θεία σχέδια τα σχετικά με την σωτηρία των ανθρώπων, των οποίων η κατανόηση διαφεύγει απο τον Σπινόζα!

          Μια διφορούμενη Χριστολογική σκέψη λοιπόν αυτή του Σπινόζα, αλλά είναι σίγουρο ότι η κεντρική θέση τής πραγματείας-η σωτηρία των ανοήτων-δέν θα μπορούσε να είχε επεξεργαστεί χωρίς την απόκρυφη αναφορά στον Χριστό. Ο Matheron προσφέρει ένα κλειδί κατασκευασμένο απο τον Σπινόζα για την νόηση τού Χριστού στην μεγαλοπρέπεια της. "Ώστε να εδραιωθεί στις προυποθέσεις τού Σπινόζα μία αυστηρή αναπαράσταση τού φιλοσόφου Χριστού, μία προβολή μυστικιστική τού φιλοσοφικού ιδανικού. [αρχίζει η σιωπηλή κατασκευή του υπέρ-Εγώ].

          Όμως παρόλη την δυσκολία που παρουσιάζει η διακριτικότητα τού Σπινόζα, η οποία συνορεύει σχεδόν με την απόκρυψη, θα προσπαθήσουμε με μεγάλη προσοχή να κατασκευάσουμε ένα Χριστολογικό κλειδί στην ερμηνεία τού Σπινοζισμού. Εάν η φιλοσοφία είναι δεμένη στον Χριστό, εάν ο Χριστός δοξάζει και τιμά την φιλοσοφία, τότε το Είναι του και η σκέψη του ξανακυλούν στην φιλοσοφία. Είναι άξια να τον δεχθεί. Θα αρκέσει να επαναλάβουμε μερικές φράσεις του Εγκωμίου!

          "Πιστεύω ότι κανείς δέν έφτασε σ' έναν τέτοιο βαθμό τελειότητος υπεράνω όλων, εκτός του Χριστού, στον οποίο τα αξιώματα του Θεού, τα οποία οδηγούν στην σωτηρία των ανθρώπων, απεκαλύφθησαν, όχι μόνον με λέξεις ή με οράματα, αλλά αμέσως. Έτσι ο Θεός μέσω τού Νού τού Χριστού απεκαλύφθη στους αποστόλους, όπως μία φορά είχε αποκαλυφθεί στον Μωυσή μέσω μιάς αέρινης φωνής. Και μ' αυτή την έννοια μπορούμε να πούμε επίσης ότι η σοφία τού Θεού, δηλαδή η υπεράνθρωπη σοφία, έλαβε στον Χριστό την φύση του ανθρώπου και ότι ο Χριστός υπήρξε η οδός της σωτηρίας. Ενώ ο Μωυσής μιλούμε με τον Θεό πρόσωπο με πρόσωπο, ο Χριστός αντιθέτως επικοινώνησε με τον Θεό απο τον νού σε νού! (Θεολογικό- πολιτική πραγματεία). Για τον Χριστό πρέπει να σκεφθούμε ότι προσέλαβε τα πράγματα με τρόπο ορθό και αληθινό. Διότι ο Χριστός δέν υπήρξε τόσο ο προφήτης, όσο το στόμα του Θεού. Μέσω του νού του Χριστού ο Θεός απεκάλυψε ορισμένα πράγματα στο ανθρώπινο γένος. Απο το γεγονός ότι ο Θεός απεκαλύφθη στον Χριστό, δηλαδή στον νού του, με άμεσο τρόπο, και όχι όπως στους προφήτες μέσω λέξεων και εικόνων, κατανοούμε ότι ο Χριστός γνώρισε αληθινά δηλ. κατενόησε τα αποκαλυφθέντα. Διότι τότε μόνον ένα πράγμα κατανοείται, όταν γίνεται αντιληπτό με τον ίδιο καθαρό νού, χωρίς λέξεις ή εικόνες. Ο Χριστός λοιπόν γνώρισε και κατενόησε τα αποκαλυφθέντα με κατάλληλο και αληθινό τρόπο, και εάν τα προώθησε με την μορφή τού νόμου, το έκανε λόγω τής άγνοιας, και της εχθρότητος του όχλου. Για το οποίο πράγμα σ'αυτό το σημείο προσαρμόστηκε στην νοοτροπία του λαού!"

          Φωνή τού Θεού, ώς Θεός ενδιάμεσος του Θεού, ο Χριστός είναι ασυγκρίτως, μία παρακαταθήκη των Θείων μυστικών. Παρ'όλα αυτά ο Σπινόζα απωθεί τους δογματικούς όρους της Εκκλησίας: ο Θεός έγινε άνθρωπος, ο Λόγος απέκτησε σώμα. Αυτοί οι όροι είναι παρανοικοί, ένας τετραγωνισμένος κύκλος. Εξίσου πρέπει να διαχωριστούν η ζωή και ο θάνατος του Χριστού απο την ανάστασή Του. Η ανάσταση σύμφωνα με το σώμα είναι αλληγορική, υπάρχει μόνον πνευματική ανάσταση!

          Ο Χριστός αναστήθηκε απο τους νεκρούς, γράφει στον Oldenburg, καθότι και στην ζωή και στον θάνατο έδωσε ένα ξεχωριστό παράδειγμα αγιότητος και κατά συνέπεια ανασταίνει απο τον θάνατο τους μαθητές του καθόσον αυτοί ακολουθούν αυτό το παράδειγμά του ζωής και θανάτου".

          Γνωρίζουμε λοιπόν τον Χριστό κατά το πνεύμα και δέν είναι αναγκαίο να τον γνωρίσουμε κατά το σώμα, με τα σωματικά μας μάτια, τον Χριστό του σώματος. Ο Χριστός μάς άφησε το πνεύμα του και το πνεύμα του Χριστού είναι ο μοναδικός και διπλός νόμος τής ηθικής, η αγάπη του Θεού και του πλησίον. Γι'αυτό και όποιος σκοτώνει τους δίκαιους και τους αγαθούς πρέπει να ονομασθέι εχθρός τού Θεού. Εάν η αγάπη του Θεού είναι τόσο δυνατή ώστε να περιλαμβάνει την πίστη στο έλεος του, μπορούμε να πούμε ότι αυτή είναι "η γνώση του Θεού κατά το πνεύμα" και να βεβαιώσουμε για τον Θεογνώστη ότι "ο Χριστός είναι μέσα του". Ο Χριστός του Σπινόζα είναι ο εσωτερικός Χριστός, ο οικείος. Αυτός είναι ο "αιώνιος Υιός του Θεού", ο σοφία του-ή ο νούς του. [τα πρώτα χαρακρηριστικά του Puer aeternus διαγράφονται ήδη. ο Ευνουχισμός του Χριστιανού].

Ο Σπινοζισμός είναι ένας υπονοούμενος ανώνυμος  Χριστιανισμός!

Συνεχίζεται

ΣΧΟΛΙΟ:  Αυτός είναι ο δύσβατος δρόμος πού διήνυσε η διά-νοια γιά νά φτάσει στό πρόσωπο. Η Δυτική φιλοσοφία αρχής γενομένης από τόν Αυγουστίνο καί τόν Ακινάτη δέν είναι πλέον φιλοσοφία. Είναι η ακαδημαική θεολογία.
Αμέθυστος.

Η διδασκαλία του Ιωακείμ της Φλόρα περί πνεύματος (4)

Συνέχεια από:Παρασκευή, 1 Απριλίου 2016

Creator Spiritus

  Die Geisteslehre des Joachim von Fiore
Η διδασκαλία του Ιωακείμ της Φλόρα περί πνεύματος
Του Ernst Benz, στο ERANOS-JAHRBUCH XXV
IV.Ο Παράκλητος στον Τερτυλλιανό

Το ότι στην βάση τής αντίληψης περί της ιστορίας τής σωτηρίας κατά τον Μοντανό, βρισκόταν η διδασκαλία περί εσχάτων, το επιβεβαιώνει ο Τερτυλλιανός, ο οποίος είχε προσχωρήσει στην εκκλησία του Μοντανού. Στο γραπτό του «Adversus Praxean» παραθέτει μια διδασκαλία περί Τριάδος, όπου φαίνεται σαφώς πως αποδίδει διαφορετικές εποχές στον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Σε αυτές τις διαφορετικές εποχές βλέπει και διαφορετικές βαθμίδες πραγμάτωσης της θεϊκής Τριάδος. Παίρνοντας αφορμή από την περιγραφή τού οράματος του Στεφάνου, που βλέπει τον ουρανό ανοικτό και τον Χριστό στα δεξιά του Πατρός, λέει: «Αυτός (ο Χριστός) εξέχυσε την δωρεά που έλαβε από τον Πατέρα, το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο όνομα της θεότητας και την Τρίτη βαθμίδα της μεγαλειότητας, τον κήρυκα τής μίας μοναρχίας, αλλά και τον ερμηνευτή τής οικονομίας -interpretatorem oeconomiae- εφόσον αποδέχεται κανείς τα κηρύγματα τής νέας προφητείας του ιδίου (στον Μοντανό), και τον προστάτη κάθε αληθείας, που είναι βάσει της χριστιανικής ομολογίας πίστεως, στον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα».

Εδώ αναδύεται μια διδασκαλία περί πνεύματος που προφανώς χρησιμοποιεί έννοιες του Μοντανισμού. Το πνεύμα είναι «το τρίτο επίπεδο της μεγαλειότητος». Τα επίπεδα της θεϊκής Τριάδος είναι ταυτόχρονα επίπεδα της βαθμιαίας πραγμάτωσής Της εντός της ιστορίας της σωτηρίας. Σκαλοπάτια της θείας οικονομίας. Το Άγιο Πνεύμα είναι από την μια «unius praedicator monarchiae», ο κήρυκας της μίας μοναρχίας, την οποία τα τρία πρόσωπα της Τριάδος εξασκούν πάνω στην ανθρωπότητα. Ταυτόχρονα είναι και «oeconomiae interpretator», ερμηνευτής τής οικονομίας, δηλαδή των διαφόρων τρόπων δράσης των θείων προσώπων εντός της ιστορίας της σωτηρίας, των διαφορετικών τους λειτουργιών εντός των ιστορικών εποχών του λυτρωτικού έργου, που έχουν ήδη αποδοθεί στα πρόσωπα της Αγίας Τριάδος. Το Πνεύμα είναι και αυτό «που φέρνει κάτω στη γη όλη την αλήθεια». Αυτό που φέρνει στη γη την αλήθεια, η οποία στις προηγούμενες εποχές δεν είχε ακόμα ανακοινωθεί στην πληρότητα της. Τώρα όμως την φέρνει ολόκληρη στην γη, και με τον τρόπο αυτό κλείνει και εκπληρώνει τις βαθμίδες αποκάλυψης των προηγούμενων εποχών σωτηρίας.

Βάσει αυτών, στην ιστορία τής σωτηρίας λειτουργεί μια διπλή αρχή: από την μιά ενεργείται μία αντικειμενική πρόοδος τής αποκάλυψης από βαθμίδα σε βαθμίδα, εφόσον κάθε νέα εποχή φέρνει περισσότερη σωτηρία από πλευράς του Θεού. Από την άλλη, χάριν στην προοδευτική σωτηριώδη δράση του Θεού, λαμβάνει χώρα και μια πρόοδος στην γνώση της σωτηρίας από πλευράς του ανθρώπου. Με την αύξηση της σωτηρίας αυξάνεται και η γνώση περί της σωτηρίας. Η εποχή τής δράσης τής τελευταίας, τρίτης «βαθμίδας της θεότητος», του Αγίου Πνεύματος δηλαδή, φέρνει ταυτόχρονα και την ύψιστη βαθμίδα γνώσης της σωτηρίας. Επειδή το Πνεύμα φέρνει «ολόκληρη την αλήθεια», στην κατάσταση του Πνεύματος αντιστοιχεί το «intelligentia spiritualis», η πλήρης επίγνωση όλης της αλήθειας. Στην αλήθεια αυτή δεν ανήκει μόνο η επίγνωση της παρούσας σωτηρίας, αλλά και η επίγνωση της οικονομίας της σωτηρίας, η οποία ενεργούσε κρυφά στην ιστορία της ανθρωπότητας, μέχρι που εμφανίστηκε στην πληρότητά της  η θεϊκή αλήθεια. Η πλήρης αυτή αλήθεια καθιστά ολόκληρη την οικονομία της σωτηρίας αντικείμενο πνευματικής γνώσης. Η οικονομία τής ιστορίας τής σωτηρίας και η  πρόοδος της επίγνωσης της σωτηρίας, πάνε μαζί. Η τελευταία εποχή, κατά την οποία ολοκληρώνεται η ιστορία της σωτηρίας με την δράση του Αγίου Πνεύματος, είναι και η εποχή της ύψιστης μορφής γνώσης της θεϊκής αλήθειας και της βαθύτερης ματιάς στα μυστικά της θεϊκής οικονομίας της σωτηρίας.

Το ότι αυτή η ερμηνεία του λόγου αυτού του Τερτυλλιανού είναι σωστή, επιβεβαιώνει ένας άλλος λόγος του ίδιου θεολόγου, στο τέλος του δοκιμίου του περί τής αναστάσεως τής σάρκας, c.63. Εκεί διαπιστώνει, πως η πίστη στην ανάσταση, έχει αποδυναμωθεί μέσα στην Εκκλησία, και παραμορφωθεί με μερικές εσφαλμένες διδασκαλίες. Έχοντας υπόψιν μια νέα προφητεία του Μοντανού, λέει: «Αλλά ο παντοδύναμος Θεός, αντίθετα προς τα πνεύματα τής απιστίας και της κακίας, δια της τα πάντα προβλέπουσας χάριτος, "εξέχυσε στις τελευταίες ημέρες από το πνεύμα του σε κάθε σάρκα, στους δούλους και τις δούλες" (Ιωήλ, 3,1-5). Ξανάδωσε ζωή στην αδυνατισμένη πίστη στην ανάσταση της σάρκας και καθάρισε από κάθε σκοτάδι τής αμφισημίας τις πρότερες μαρτυρίες -pristina instrumenta- με τον φωτισμό των λέξεων και εννοιών»(Tertullian, De carnis resurrectione). Ακόμα και οι «πρότερες μαρτυρίες», δηλαδή τα κανονικά κείμενα της Καινής Διαθήκης, δεν είναι η τελευταία και τελική μορφή της θεϊκής αποκάλυψης. Η νέα προφητεία, η οποία εμφανίζεται με τον ερχομό του Παρακλήτου και με την μαρτυρία του στον Μοντανό, αποτελεί μια υψηλότερη μορφή αποκάλυψης, ακόμα και σε σύγκριση με την Καινή Διαθήκη. Οι κανονικές γραφές της Εκκλησίας είναι αμφίσημες, έχουν ακόμα την obscuritas ambiguitatis, παριστάνουν μια ακόμα συσκοτισμένη βαθμίδα της αποκάλυψης. Η νέα προφητεία  τής εποχής τού Παρακλήτου παραμερίζει, μέσω τής άμεσης αποκάλυψης δια τού πνεύματος ολόκληρης τής αλήθειας, την σκιά τής αμφισημίας. Η αμφισημία αυτή καλύπτει ακόμα και τις γραπτές μαρτυρίες τής αποκάλυψης των προηγούμενων εποχών σωτηρίας.

Ο σκεπτικισμός του Τερτυλλιανού περί του τελειωτικού χαρακτήρα της αποκάλυψης στην Αγία Γραφή, προέρχεται από το γεγονός, πως και οι αιρετικοί επικαλούνται την Αγία Γραφή. Η Γραφή επομένως δεν είναι κάποιος απολύτως ασφαλής κανόνας της αληθείας, καθώς προφέρει την δυνατότητα πολλαπλών ερμηνειών, ακόμα και αιρετικών. Η εποχή αυτή τής Γραφής, με την αμφισημία της, τελειώνει με την νέα προφητεία τού Μοντανού, που εμφανίζεται στην εποχή τού Παρακλήτου. Για να παρεμποδίσει λοιπόν τους αιρετικούς στο να στηρίζονται στην Γραφή, «και για να ξεριζώσει» τις ήδη σπαρμένες αιρέσεις, «το Άγιο Πνεύμα ξεκαθάρισε όλες τις αμφισημίες που είχαν μείνει και τις υποτιθέμενες παραβολές, με μια ανοικτή και διάφανη γνωστοποίηση όλου του μυστηρίου της σωτηρίας, με την νέα προφητεία, που ξεχύθηκε από τον Παράκλητο». Η αποκάλυψη πού προέρχεται από τον Παράκλητο είναι ανώτερη από την αποκάλυψη της Αγίας Γραφής. Στην εποχή του Παρακλήτου δεν ανήκει η Γραφή, αλλά η Intelligentia spiritualis, η οποία παρέχεται με την άμεση έκχυση του Πνεύματος.

Το Πνεύμα εμφανίζεται εδώ ως η δημιουργική αρχή τής ιστορίας τής σωτηρίας, με διπλή έννοια: την οδηγεί αντικειμενικά προς την εκπλήρωση, επιφέροντας εντός τής σωτηριώδους δράσης τής θεϊκής Τριάδος την τελευταία, ύψιστη βαθμίδα τής ιστορίας τής σωτηρίας. Ταυτόχρονα φέρνει και την ύψιστη μορφή επίγνωσης της σωτηρίας, αποκαλύπτοντας στον άνθρωπο ολόκληρη την αλήθεια. Με τον τρόπο αυτό υπερβαίνει τις ατελείς βαθμίδες τής προηγούμενη αποκάλυψης. Εδώ βρίσκονται έτοιμα σημαντικά στοιχεία μιας διδασκαλίας περί τριών εποχών, η οποία θα αναπτυχθεί αργότερα από τον Ιωακείμ, ως αντίδρασή του (παρόμοια με αυτή του Μοντανού και Τερτυλλιανού) στην παράλυση τής χαρισματικής ζωής τής Εκκλησίας. 

Συνεχίζεται 

Η αναίρεση του «δόγματος της αναλογίας του όντος» με βάση τα συγγράμματα του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά (15)

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΤΜΗΜΑ: ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

π. Χρίστος Μαλάης

Η αναίρεση του «δόγματος της αναλογίας του όντος» με βάση τα συγγράμματα του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Η αναίρεση του «δόγματος της αναλογίας του όντος» 

στο θεολογικό έργο του αγ. Γρηγορίου Παλαμά

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α

2.1.3 Η ανασκευή των βαρλααμικών επιχειρημάτων

α) Σύμφωνα με τον άγ. Γρηγόριο Παλαμά, οι όντως θεοφόροι μπορούν να υψωθούν πάνω από κάθε γνώση και να «αποφάσκουν» έτσι το θείο από όλα τα κτιστά, ακόμα και από εκείνα τα οποία είτε δε γνωρίζουμε, είτε δεν είναι δυνατό να γνωρίσουμε4. Ο απ. Παύλος λέει ότι ο Χριστός κάθισε πάνω από κάθε όνομα, όχι μόνο από εκείνα που ονομάζονται, που είναι δηλαδή γνωστά στον παρόντα αιώνα, αλλά και από εκείνα που είναι άγνωστα και θα γίνουν γνωστά στο μέλλοντα αιώνα5. Αλλού πάλι, αφού εγκωμίασε τη μεγαλοσύνη του Θεού από εκείνα που δεν είναι γνωστά σ’ αυτόν, είπε ότι κανένα από αυτά δε μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού6. Αφού απαρίθμησε όλα τα αισθητά και νοητά, τα παρόντα και τα μέλλοντα, πρόσθεσε ότι κανένα άλλο κτίσμα δε μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, «ἐκ τῶν ὄντων καὶ τὰ μὴ ὄντα συνορῶν καὶ κατ’ εκείνων ὡς ὄντων ἀποφαινόμενος»7. Πρώτα απαρίθμησε τα γνωστά όντα για να αποδείξει ότι κανένα από αυτά δεν είναι ικανό να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, και από αυτά πάλι συμπέρανε κατ’ αναλογίαν ότι και τα μη όντα είναι αδύνατο να μας χωρίσουν από την αγάπη του Θεού. Η φράση «ἐκ τῶν ὄντων καὶ τὰ μὴ ὄντα συνορῶν» σημαίνει ότι από τα όντα γίνεται κατανοητό κατ’ αναλογία ότι και τα μη όντα δε μπορούν να μας χωρίσουν από την αγάπη του Θεού, γι’ αυτό και ο απ. Παύλος διατυπώνει τη γνώμη του γι’ αυτά ως να ήταν όντα. Η αναλογία αυτή στηρίζεται στη σχέση όντων-μη όντων, γι’ αυτό και δε συνεπάγεται οποιαδήποτε σύγχυση ανάμεσα στα θεία και στα κτιστά. Αυτό δηλαδή που ισχύει για τα όντα σε σχέση με την αγάπη Θεού, ισχύει κατ’ αναλογία και για τα μη όντα σε σχέση με την αγάπη του Θεού: ότι δηλαδή κανένα από τα δύο δε μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού. Πρόκειται για μία αναλογία την οποία μόνο οι πιστοί μπορούν όχι απλά να γνωρίσουν με το μυαλό τους, αλλά και να βιώσουν μέσα από την ίδια τη ζωή τους. Διότι, μόνο αυτοί, αφού υψωθούν πάνω από τη φυσική γνώση, μπορούν να αποκτήσουν τη βεβαιότητα ότι αν και ο Θεός μπορεί να φέρει στην ύπαρξη τα μη όντα, ωστόσο η θεία αγάπη στον άνθρωπο δεν επηρεάζεται καθόλου από αυτά8. Συνεπώς, μόνο εκείνοι που πιστεύουν πραγματικά μπορούν να αποφανθούν για τα μη όντα κατ’ αναλογία προς τα όντα και να κατανοήσουν έτσι ότι δεν επηρεάζουν καθόλου τη δύναμη της θείας αγάπης μέσα τους.

β) Οι πιστοί, σύμφωνα με τον άγ. Γρηγόριο Παλαμά, μπορούν να κατανοήσουν από το ένα τα πολλά και από τα μερικά τα πάντα, με τον εξής τρόπο: πρώτα αναγνωρίζουν το Θεό ως αίτιο όλων, στη συνέχεια αφαιρούν Εκείνον από όλα αυτά, και τέλος προσθέτουν με την πίστη τους αυτό που υπερβαίνει τη θεογνωσία μέσω των όντων, ότι δηλαδή όλα ήλθαν στην ύπαρξη «ἐξ οὐκ ὄντων» με μόνο το λόγο του9. Η σύνδεση των όντων με τα μη όντα οφείλεται άρα σε τρεις διαδοχικές πράξεις, τις οποίες μόνο οι πιστοί μπορούν να εκτελέσουν:

(Α) στην αναγνώριση ότι ο Θεός είναι η αιτία των πάντων,

(Β) στην αφαίρεση του άκτιστου Θεού από όλα τα κτιστά όντα,

(Γ) στην εκ πίστεως παραδοχή ότι όλα τα όντα ήλθαν στην ύπαρξη «ἐξ οὐκ ὄντων» με μόνο το λόγο του Θεού.

γ) Αυτή η πάνω από τη σκέψη γνώση, σύμφωνα με τον άγ. Γρηγόριο Παλαμά, δεν παρέχει τη θεογνωσία διαμέσου των όντων ή τα μη όντων, από το σύνολο δηλαδή των κτιστών, αλλά διαμέσου του ακτίστου φως το οποίο είναι δόξα του Θεού και του Χριστού Θεού10. Το άκτιστο φως, δεν παρέχει τη γνώση του Θεού κατά την αιτία ή κατ’ αναλογία, όπως παρέχεται από την καταφατική ή την αποφατική οδό11. Ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς, για να φανερώσει τον πνευματικό και υπερ-φυσικό χαρακτήρα της θεογνωσίας που παρέχει στον άνθρωπο το άκτιστο φως, χρησιμοποιεί την αναλογία του γάμου: «Ἆρ’ εἰ καὶ μὴ γάμου τις λάβοι πεῖραν, οὐ τὴν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν οἶδε συνάφειαν, ἐπεὶ τὴν ἀναλογίαν ἐξ ἐκείνου συνορᾶν οὐκ ἔχει;»12. Για να γνωρίσει ο πιστός το μυστήριο του γάμου και της ένωσης του Χριστού με την Εκκλησία, δεν είναι απαραίτητο να δοκιμάσει εκ πείρας και το συζυγικό γάμο. Η ύπαρξη της αναλογίας ανάμεσα στον ανθρώπινο και στο θείο γάμο, δεν αποτελεί απαραίτητο όρο για να μπορέσει ο πιστός να γνωρίσει το μυστήριο της ένωσης του Χριστού με την Εκκλησία του. Ο πιστός μπορεί να γνωρίσει το γάμο της Εκκλησίας με το Χριστό, ακόμα και όταν δεν έχει πείρα του συζυγικού γάμου. Αυτό εννοεί ο απ. Παύλος, σημειώνει ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς, λέγοντας ότι το μυστήριο του γάμου είναι μεγάλο, αλλά αναφέρεται στο Χριστό και στην Εκκλησία13. Γι’ αυτό και το μυστήριο του γάμου Θεού και Εκκλησίας, μπορεί να βιωθεί και μέσα από τον παρθενικό βίο14.

2.1.4 Τα όρια της αναλογίας ως γνωστικής ικανότητας

Ο πρωτομάρτυρας Στέφανος δεν είδε τον Υιό του Θεού να στέκεται στα δεξιά του Πατρός ούτε με νοητό τρόπο, ούτε αισθητό, ούτε αποφατικά, «μήτε κατ’ αἰτίαν ἢ ἀναλογίαν διανοούμενος τὰ θεῖα»15. Ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς διακρίνει ανάμεσα σε τέσσερις διαφορετικούς τρόπους γνωστικής προσπέλασης των πραγμάτων που προσπίπτουν στην ανθρώπινη αντίληψη:

α) τη νοερή αντίληψη,

β) την αισθητή αντίληψη,

γ) την «ἐξ ἀποφάσεως» αντίληψη,

δ) την «κατ’ αἰτίαν ἢ ἀναλογίαν» αντίληψη.

Κανένας από τους τέσσερις αυτούς φυσικούς τρόπους γνωστικής προσέγγισης όσων προσπίπτουν στην ανθρώπινη αντίληψη, δεν είναι δυνατό να ανταποκριθεί στην ενατένιση των θείων και άρρητων μυστηρίων16. Απόδειξη γι’ αυτό είναι ότι, ενώ ο Στέφανος έβλεπε τη θεία λαμπρότητα του Ιησού, οι υπόλοιποι δεν μπορούσαν να δουν τίποτα. Σύμφωνα με τον άγ. Γρηγόριο Παλαμά, ο τρόπος με τον οποίο ατένισε ο πρωτομάρτυρας τον Υιό του Θεού είναι «πνευματικός και αποκαλυπτικός»17. Η ενατένιση της θείας λαμπρότητας από όποιον είναι άξιος δεν στηρίζεται σε οποιαδήποτε δικιά του διανοητική προσπάθεια, αλλά στην καθαρότητα της καρδιάς του και στην ορθή του πίστη18. Μόνο τότε θα έλθει το Άγιο Πνεύμα και θα τον καταστήσει ικανό να δει με τρόπο πνευματικό εκείνα που είναι αόρατα από το νου και τη διάνοια19. Όσοι γνωρίζουν από πείρα τα απόρρητα, προσπαθούν να διηγηθούν με αισθητά ή νοητά σύμβολα τα μυστήρια του Πνεύματος, για χάρη όσων η πίστη είναι ακόμη μέτρια και έχουν ανάγκη από καθοδήγηση20. Το γεγονός ότι χρησιμοποιούνται αισθητά ή νοητά σύμβολα για τη φραστική διατύπωση αυτού του θαύματος, δεν δηλώνει κάποια ομοιότητα ή αναλογία ανάμεσα στα άκτιστα και στα κτιστά. Τα κοινά ονόματα, που χρησιμοποιούνται τόσο για τα άκτιστα όσο και για τα κτιστά, όταν διανοούμαστε αναλογικά περί τα θεία, είναι μεταξύ τους ομώνυμα και εντελώς διαφορετικά ως προς το περιεχόμενό τους21. Τα ονόματα που χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν τα άκτιστα, δεν έχουν κάποιο περιεχόμενο το οποίο μπορεί να συμπεριλάβει μέσα στον εαυτό του οτιδήποτε ανήκει στην περιοχή του ακτίστου22. Ο χαρακτήρας τους είναι μεν αναγωγικός, οδηγητικός και δεικτικός κατευθύνσεως προς την οποία πρέπει να τείνουν τόσο ο νους όσο και οι αισθήσεις, ωστόσο δεν αντιστοιχούν με κανένα τρόπο ως προς το περιεχόμενό τους με όσα είναι πέρα από κάθε ανθρώπινη αντίληψη, και γίνονται γνωστά μόνο με την επενέργεια της ακτίστου χάριτος του Αγίου Πνεύματος.

2.1.5 Απόρριψη της αναλογίας ως φυσικής δυνατότητας ένωσης με το Θεό

Η θεοποιός ενέργεια, σύμφωνα με τον Βαρλαάμ, είναι μίμηση του Θεού, η οποία αποτελεί έξη της νοερής και λογικής φύσεως, «ἀπὸ τῆς πρώτης διακοσμήσεως ἀρχομένη καὶ τοῖς ἐσχάτοις ταῶν λογικῶν περατουμένη»23. Ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς, αντιτείνει ότι η θεοποιός ενέργεια δεν είναι μίμηση, αλλά μάλλον αμιμησία24. Διότι, εάν η χάρη της θεώσεως είναι φυσική έξη, πράγμα το οποίο σημαίνει ενεργοποίηση και φανέρωση φυσικής δυνάμεως, τότε εκείνος που θεώνεται θα είναι αναγκαστικά φύσει θεός, εφόσον η θέωση γίνεται κατά φυσική δύναμη και είναι καμωμένη ώστε να εμπεριέχεται μέσα στους κτιστούς όρους της φύσεως25. Αν ίσχυε όμως αυτό, τότε δε θα ήταν χάρη, αλλά φανέρωση της ενέργειας κατά φυσική δύναμη. Το συμβάν δε θα ήταν παράδοξο, διότι «κατὰ δεκτικὴν δύναμιν φύσεως ἡ θέωσις εἴη», δηλαδή η θεία ένωση θα συνέβαινε ανάλογα με τη δεκτική δύναμη της φύσεως26. Η θέωση, έτσι, θα ήταν έργο της φύσεως και όχι δώρο του Θεού27. Ο μέτοχός της συνεπώς, θα μπορούσε να ονομάζεται και κυριολεκτικά φύσει Θεός, διότι η κατά φύσιν δύναμη του κάθε όντος δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η απαράβατη κίνηση της φύσεως προς την ενέργεια28. Η χάρη της θεώσεως, σύμφωνα με τους πατέρες, λέει ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς, βρίσκεται πάνω από την αρετή, τη φύση και τη γνώση29. Η αρετή και η μίμηση του Θεού, καθιστά κατάλληλο τον κάτοχό της προς θεία ένωση, και η χάρη είναι εκείνη η οποία τελεσιουργεί αυτή την απόρρητη ένωση30. Ο άνθρωπος γίνεται ένα με το Θεό μέσω της «ενυπόστατης υιοθεσίας», η οποία συμβαίνει με τη χάρη και τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος31.

2.1.6 Συμπεράσματα

Στο κεφάλαιο αυτό θεωρήσαμε ότι οι απαντήσεις του αγ. Γρηγορίου Παλαμά στις θέσεις του Βαρλαάμ σχετικά με το ζήτημα της θεολογικής γνώσεως, αναφέρονται εμμέσως και στο ζήτημα της αναλογίας του όντος, δεδομένου ότι η αναλογία του όντος αποτελεί το «μέσο» ενοποίησης της φυσικής με την υπερφυσική γνώση, επί της οποίας θεμελιώνεται η θεολογική σκέψη τόσο των σχολαστικών όσο και των αντιπαλαμικών θεολόγων. Επικεντρώσαμε το ενδιαφέρον μας στα σημεία εκείνα, όπου ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς είτε καταφέρεται άμεσα στη χρήση της αναλογίας για την εξίσωση ανάμεσα στη φιλοσοφική και στη θεολογική γνώση, είτε τη χρησιμοποιεί ο ίδιος στην προσπάθεια του να αποδείξει ότι η φιλοσοφική και η θεολογική γνώση αποτελούν δύο εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες.

Διαπιστώσαμε, έτσι, ότι η αναλογία αποτελεί για το Βαρλαάμ ένα διανοητικό τρόπο κατανόησης των πραγμάτων, με βάση τον οποίο θεωρεί ότι η σχέση των όντων προς την αιτία τους μπορεί να οδηγήσει καταφατικά στη γνώση του ίδιου Θεού.

Αυτό σημαίνει ότι όσο περισσότερο, και με όσο μεγαλύτερη ακρίβεια γνωρίζει κανείς κάποιες πληροφορίες σχετικά με τα κτιστά όντα, τόσο περισσότερο διαφέρει από τους άλλους ως προς τη γνώση του Θεού. Ο Βαρλαάμ ισχυρίζεται ότι για να επιτευχθεί η οποιαδήποτε γνώση του Θεού, απαιτείται η άριστη γνώση όλων των όντων, ακόμη κι όταν πρόκειται για την αποφατική οδό, η οποία περιφρονεί την καταφατική γνώση των όντων ως κατώτερη της γνώσης του Θεού.

Σύμφωνα με τον άγ. Γρηγόριο Παλαμά, η αληθινή θεογνωσία αποτελεί μια γνώση η οποία είναι ανώτερη από κάθε σκέψη, γι’ αυτό δεν μπορεί να αποκτηθεί διαμέσου της γνώσης των όντων ή των μη όντων (από το σύνολο δηλαδή των κτιστών), αλλά από το άκτιστο φως το οποίο είναι φυσική δόξα του Θεού. Το άκτιστο φως, δεν παρέχει τη γνώση του Θεού κατά την αιτία ή κατ’ αναλογία, όπως συμβαίνει με την καταφατική ή την αποφατική οδό, αλλά κατά τρόπο υπερ-φυσικό, θείο και πνευματικό.

Ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς διακρίνει γενικά τέσσερις διαφορετικούς τρόπους γνωστικής προσπέλασης των πραγμάτων που προσπίπτουν στην ανθρώπινη αντίληψη, ένας από τους οποίους είναι η «κατ’ αἰτίαν ἢ ἀναλογίαν» αντίληψη. Η ενατένιση της θείας λαμπρότητας από όποιον είναι άξιος, ωστόσο δε στηρίζεται σε οποιαδήποτε δικιά του διανοητική προσπάθεια, αλλά στην καθαρότητα της καρδιάς του και στην ορθή του πίστη. Μόνο τότε θα έλθει το Άγιο Πνεύμα και θα τον καταστήσει ικανό να δει με τρόπο πνευματικό εκείνα που είναι αόρατα από το νου και τη διάνοια.

Ο Βαρλαάμ θεωρεί ότι η θεοποιός ενέργεια είναι μίμηση του Θεού, η οποία αποτελεί έξη της νοερής και λογικής φύσεως, αρχίζοντας από την πρώτη νοερή διακόσμηση και φθάνοντας έως τα τελευταία ανάμεσα λογικά όντα. Η χάρη της θεώσεως, σύμφωνα με τον άγ. Γρηγόριο Παλαμά, δεν αποτελεί φυσική έξη, διότι αυτό υπονοεί κάποια ενεργοποίηση και φανέρωση φυσικής δυνάμεως. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο τότε εκείνος που θεώνεται θα είναι αναγκαστικά φύσει θεός, εφόσον η θέωση γίνεται κατά φυσική δύναμη και είναι καμωμένη ώστε να εμπεριέχεται μέσα στους κτιστούς όρους της φύσεως. Το σωστό αντίθετα, είναι να πούμε ότι η αρετή και η μίμηση του Θεού καθιστά κατάλληλο τον κάτοχό της προς θεία ένωση, ενώ η άκτιστη χάρη του Αγίου Πνεύματος είναι εκείνη η οποία τελεσιουργεί αυτή την απόρρητη ένωση.

(Συνεχίζεται)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Ολόκληρος ο διάλογος των στελεχών του ΔΝΤ για την Ελλάδα...

Αποκαλυπτικό διάλογο του Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Τομέα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Πόλ Τόμσεν και της επικεφαλής του κλιμακίου του ΔΝΤ για την Ελλάδα Ντέλια Βελκουλέσκου ο οποίος έλαβε χώρα στις 19 Μαρτίου, δηλαδή την ημέρα αναχώρησης των κλιμακίων των θεσμών από την Ελλάδα για τις διακοπές του Πάσχα των Καθολικών έφερε στο φως το Wikileaks.

Ολόκληρος ο διάλογος

Πόλ Τόμσεν: Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι θέτουμε μια ημερομηνία για την επιστροφή της αποστολής, ενώ ενδεχομένως δεν θα έχουμε μια συμφωνία στο εσωτερικό της Τρόικας για το πώς θα προχωρήσουμε.

Ντέλια Βελκουλέσκου: Μα Πολ εσύ ήσουν εκείνος που το πρότεινε αυτό. Είναι πολύ δύσκολο να υπαναχωρήσω τώρα.

Πόλ Τόμσεν: Πώς θα το ρίξουμε αυτό; Τι θα κάνουμε;

Ντέλια Βελκουλέσκου: Δεν είμαι βεβαίη. Δεν θέλω να επανέλθω τόσο σύντομα, φυσικά. Δεν νομίζω ότι σε δύο εβδομάδες, ή σε δέκα ημέρες θα είμαστε σε θέση να σημειώσουμε μεγαλύτερη πρόοδο από ό, τι είμαστε τώρα. Αλλά έχω την αίσθηση ότι και σε διαφορετική περίπτωση, θα είχαμε κολλήσει σε αυτή την κατάσταση έτσι κι αλλιώς. Και πιστεύω ότι γι 'αυτή την επόμενη αποστολή, τουλάχιστον οι Ευρωπαίοι, σχεδιάζουν να ... έχουν καταληκτική προθεσμία, σωστά;

Σχεδιάζουν να ολοκληρώσουν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο μέχρι την Εαρινή Σύνοδο, λόγω των υποτιθέμενων συνομιλιών για το χρέος που πρόκειται να λάβουν χώρα στην Εαρινή Συνοδό. Για αυτό δεν είμαι βεβαίως. Έχω την αίσθηση ότι αυτή η πίεση θα έρθει έτσι κι αλλιώς σε κάποιο σημείο για εμάς, έτσι ... δεν γνωρίζω. Δεν βλέπω πώς αυτό πρόκειται να εξελιχθεί, αλλά εμείς θα πρέπει να έρθουμε εδώ σε κάποιο σημείο ...

Πόλ Τόμσεν:  Μα γιατί; Θέλω να πω, μπορούμε να ... Θα μπορούσαμε να έχουμε μια άλλη συνάντηση όπως είχαμε στις Βρυξέλλες και να συμφωνήσουν για το πώς θα προχωρήσουμε ..

Ντέλια Βελκουλέσκου: Θα μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό και θα μπορούσαμε να έχουμε ανταλλαγή έγγραφων από απόσταση, αλλά ξέρουμε  αυτό δεν θα λειτουργήσει Πολ, γιατί αυτοί οι τύποι συμφωνούν σε κάτι και στη συνέχεια υπαναχωρούν την επόμενη μέρα. Το έχουμε πει αυτή τη φορά και πάλι, ξέρουμε ότι δεν θα κάνουν αυτό που λέμε: ότι θα σηκωθούμε και θα φύγουμε μαζί. Απλά δεν λειτουργεί. Γι 'αυτούς τα πάντα εναπόκεινται σε αλλαγές - εάν οι αρχές το θέλουν.

Πόλ Τόμσεν: Μπορείτε να το αλλάξετε έτσι ώστε να μην έχει μια συγκεκριμένη ημερομηνία; Για παράδειγμα, να πείτε στις αρχές Απριλίου;

Ντέλια Βελκουλέσκου: Αυτό πρόκειται να είναι μια καταστροφή, αν προσπαθήσω να το κάνω αυτό αύριο. Δεν θα μας αφήσουν να φύγουμε.

Πόλ Τόμσεν: Λοιπόν, σε έχουν αφήσει ήδη να φύγεις ... οπότε ... χαχα.

Ντέλια Βελκουλέσκου: Νομίζω Πολ ότι θα πρέπει να το συζητήσετε στο επίπεδό σας. Θέλω να πω ότι θα έλθει πίσω ... Εγώ νομίζω .. Δεν ξέρω αν θα μπορούσαμε να αποφύγουμε να το κάνουμε σε αυτό το στάδιο.

Πόλ Τόμσεν: Εννοείς να επιστρέψετε;

Ντέλια Βελκουλέσκου: Ναι.

Ίβα Πέτροβα (υπεύθυνη δημοσιονομικών κλιμακίου ΔΝΤ): Πολ νομίζω πως είναι πιο σημαντικό να ενισχυθεί το μήνυμα για συμφωνία σχετικά με το 2,5%, διότι αυτό δεν διαπερνά και δεν έχει εμπεδωθεί καλά με την Επιτροπή. Αν επιμείνουν σε αυτή τη συμφωνία, νομίζω ότι θα είναι εντάξει να επιστέψουμε στις 2 Απριλίου. Αλλά, από την πλευρά μας, υπαναχωρώντας από αυτή την ημερομηνία θα ήταν πραγματικά μια καταστροφή.

Πόλ Τόμσεν: Λοιπόν, μπορείτε απλά να κατηγορήσετε εμένα, αυτό θα είναι εντάξει. Πότε θέλουν να τελειώσει αυτή την αποστολή;

Ντέλια Βελκουλέσκου: Θέλουν να τελειώσει ιδανικά έως την 8η Απριλίου, οπότε μόλις μία εβδομάδα. Ή στις 12 ή 13 Απριλίου. Θυμηθείτε στις 6 και 7 Απριλίου θέλουν να έχουν αυτή τη συνάντηση του της «Ομάδας της Ουάσιγκτον» για το χρέος στο περιθώριο της Ομάδας Εργασίας του Eurogroup (EWG) και μετά....

Πόλ Τόμσεν: Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ολοκληρώσετε έως τις 6 Απριλίου;

Ντέλια Βελκουλέσκου: Όχι, όχι, όχι. Μπορούμε να αναφέρουμε την πρόοδο σε αυτό το EWG και ουσιαστικά πρέπει να έχουμε αυτή τη συζήτηση του χρέους που προετοιμάζουν οι υπουργοί για την επόμενη εβδομάδα, κάτι που σκέπτονται για τις 15 ή 16 Απριλίου, στο περιθώριο των συναντήσεων τη Εαρινής Συνόδου. Έτσι, ουσιαστικά θέλουν να τελειώσει ...

Πόλ Τόμσεν: Ναι, αλλά η Εαρινή Συνοδός θα ξεκινήσει στα μέσα της εβδομάδας στις 11 Απριλίου. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να τελειώσει εκεί είτε στις 8 είτε στις 9 και να επιστρέψετε έως τότε.

Ντέλια Βελκουλέσκου: Ακριβώς αυτό, θα πρέπει να έχουμε ολοκληρώσει έως το .. όχι .. 11 ή 12 Απριλίου ή κάτι τέτοιο και στη συνέχεια να πετάξουμε κατευθείαν στο DC. Θα μπορούσαμε να τελειώσουμε με μια συμφωνία αλλά και όχι, εννοώ μπορούμε να καταλήξουμε κατά κάποιο τρόπο εδώ που βρισκόμαστε τώρα. Και ναι, θα υπάρξει ένα τεράστιο ποσό πίεσης και θέλουμε να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε το θέμα αυτό.

Πόλ Τόμσεν: Αυτό σημαίνει μπλοκάρισμα, έτσι δεν είναι;

Ντέλια Βελκουλέσκου: Αυτό είναι σωστό, αυτό είναι σωστό. Γι 'αυτό πρέπει να το βγάλουμε - συμφωνώ μαζί σου - όσο το δυνατόν συντομότερα. Ο ελληνικός Τύπος είναι γεμάτος από κατηγορίες εναντίον μας, για το αφορολόγητο και όλα αυτά, κάθε μέρα. Το άλλο πράγμα όμως που δεν είναι σαφές για μένα είναι πώς θα καταλήξει, αυτή είναι η συζήτηση σχετικά με το στόχο. Το 3,5% έναντι του 1,5% γιατί για μας αυτό είναι επίσης πολύ σημαντικό.

Πόλ Τόμσεν: Μπορώ να σας πω πώς πρόκειται να εξελιχθεί. Δεν υπάρχει κανένας τρόπος τα κράτη μέλη να πρόκειται να δεχθούν να μειώσουν το στόχο για το πρόγραμμα. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούμε να πούμε ότι δεν βγαίνουν τα νούμερα.

Ντέλια Βελκουλέσκου: Αλλά μπορούμε να κάνουμε ό, τι είχες προτείνει; Να έχουμε δύο προγράμματα με δύο στόχους; Ακόμη και για το μεσοδιάστημα;

Πόλ Τόμσεν: Ναι, αν οι Ευρωπαίοι λένε ότι είναι ο στόχος μας που έχει σημασία για την εκταμίευσή και για την ελάφρυνση του χρέους - αλλά δεν πρόκειται να το πουν αυτό.

Ντέλια Βελκουλέσκου: Το ερώτημα είναι αν θα μπορούσαν να δεχθούν τους μεσοπρόθεσμους στόχους, όπως η Επιτροπή, για τους σκοπούς του προγράμματος, και τους στόχους μας για τους σκοπούς της μείωσης του χρέους.

Πόλ Τόμσεν: Περίμενε ένα λεπτό αυτό δεν είναι ... σίγουρα θα πρέπει να αποδεχτούν τους στόχους μας για την ελάφρυνση του χρέους. Αλλά αν πας έξω και τους πεις για αυτό το έτος, για παράδειγμα, ότι θα καταλήξουν με αυτό που λες, έλλειμμα 0,5% ή 1% ή κάτι τέτοιο;

Ντέλια Βελκουλέσκου:... Έλλειμμα 0,5% ας πούμε, αν πάρουν όλα τα μέτρα.

Πόλ Τόμσεν: Εντάξει, ας πούμε έλλειμμα 0,5% και η Επιτροπή πει ότι θα καταλήξουν με μηδέν ή 0,25% ή οτιδήποτε άλλο έχουν ...

Ντέλια Βελκουλέσκου:... Πλεόνασμα 0,5 ...

Πόλ Τόμσεν: Ναι ... τότε δεν έχετε ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης. Επειδή ζητούν χρηματοδότηση για κάτι που λέτε πως δεν πρόκειται να συμβεί.

Ντέλια Βελκουλέσκου: Ναι ...

antilogos-gr.

Αμβρόσιος: «Εγώ είμαι με τον νόμο του Θεού»

Προηγήθηκε προώθηση προς την Εισαγγελία από την Αστυνομία ενός φακέλου με περίπου 100 καταγγελίες διαδικτυακές, σχετικά με τις αναρτήσεις του Επισκόπου ενάντια στους ομοφυλόφιλους, τον περασμένο χρόνο, ιδιαιτέρως δεν τις αναφορές του, ότι «είναι αποβράσματα της κοινωνίας και ξεφτιλισμένοι» και τις προτροπές του…«φτύστε τους, αποδοκιμάστε τους, μαυρίστε τους, γιατί δεν είναι άνθρωποι και στον αγύριστο να πάνε όλοι αυτοί οι καταραμένοι».

Ο Ιεράρχης επιβεβαιώνει πως δέχθηκε στο Επισκοπείο αστυνομικό και κατέθεσε σχετικά, στο πλαίσιο προανάκρισης, και λέει ξεκάθαρα πως «υποστήριξε το Ευαγγέλιο και δεν θα το αλλάξει ποτέ για να συμμορφωθεί και να το προσαρμόσει με τον νόμο» -εννοώντας τον αντιρατσιστικό νόμο ή και το σύμφωνο συμβίωσης- τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Οταν ο νόμος του Θεού είναι αντίθετος με τον νόμο των ανθρώπων και της κοσμικής δικαιοσύνης, εγώ είμαι σταθερά με τον πρώτο!».

Η ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ…

Ο Ποιμενάρχης, αφού αναφέρει ότι «το ευαγγέλιο δεν έχει μόνο αγάπη αλλά και τιμωρία για τον αμαρτωλό», λέει με ευθύ τρόπο ότι δεν τον φοβίζει η όποια δίκη. «Ας με δικάσουν, δεν με πειράζει. Εχω εμπιστοσύνη στους δικαστές, αλλά δεν διακατέχομαι κι από καμία φοβία».

Πηγή:

online-pressblog.

ΣΧΟΛΙΟ: Θά μπορούσε νά είχε ξεκινήσει τό φτύσιμο από τούς συναδέλφους του, τούς Συνοδικούς.

Αμέθυστος

Περί των Πατέρων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου: Πόσοι και Ποιοί Συμμετέχουν; - π. Παντελεήμων Μανουσάκης

Περί των Πατέρων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου: Πόσοι και Ποιοί Συμμετέχουν;

του Αρχιμ. Παντελεήμονος Μανουσάκη 

(Αν. Καθηγητού Φιλοσοφίας)

Πηγή: ΑΜΕΝ

Με την πεποίθηση της συμβολής σε ένα γόνιμο διάλογο, θα ήθελα να αποπειραθώ να απαντήσω στις διάφορες αιτιάσεις που έχουν διατυπωθεί αναφορικά με την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο κατά την Πεντηκοστή του τρέχοντος έτους. Και κατά πρώτον, αναφορικά με το τεχνικό ζήτημα του αριθμού των επισκόπων που πρόκειται να συμμετάσχουν σε αυτήν. Συν Θεώ, ελπίζω να μου δοθεί η ευκαιρία να συζητήσω προσεχώς τον σκοπό και την σημασία της σύγκλησης αυτής της Συνόδου καθώς και να απαντήσω σε κάποιες απο τις ενστάσεις σχετικώς με τα Συνοδικά κείμενα.

Α. Περί των Πατέρων της Συνόδου: Πόσοι και Ποιοί Συμμετέχουν;

Ερείδεται στην ιστορική παράδοση της Εκκλησίας η θρυλούμενη συμμετοχή όλων των ανἀ την οικουμένη επισκόπων κατά τις εργασίες των Οικουμενικών Συνόδων; Πόσοι επίσκοποι συμμετείχαν κατά την εν Νικαία Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο; Οι πηγές αναφέρουν 220 επισκόπους (τόσοι τουλάχιστον υπέγραψαν), ο Ευσέβιος αναφέρει 250, ο Μ. Αθανάσιος 300. Ο αριθμός που τελικώς καθιερώθηκε, αυτός των 318 Πατέρων, είναι μάλλον συμβολικός. Γράφει στην Εκκλησιαστική Ιστορία ο Στεφανίδης:

Τον αριθμόν 318 ήδη ο Μεδιολάνων Αμβρόσιος εσχέτισε προς τους 318 οικογενείς, δια των οποίων ο Αβρααάμ ενίκησε τους εχθρούς (Γεν. 14:14). Προέκυψεν εκ της επιθυμίας να δειχθή, ότι η κατά των Αρειανών νίκη ήτο προτετυπωμένη εν την Παλαιά Διαθήκη και θεόσδοτος.[1]

Κατά την Δευτέρα Οικουμενική Σύνοδο συμμετείχαν μόνον 150 επίσκοποι, εφ᾽όσον η Σύνοδος αυτή συνεκλήθη αρχικώς ως σύνοδος του Ανατολικού κράτους και βραδύτερον αναγνωρίστηκε ως Οικουμενική.  Κατά δε την Τρίτην Οικουμενική Σύνοδο οι συμμετέχοντες επίσκοποι δεν υπερέβησαν τους 160. Αργότερα και άλλοι επίσκοποι προσέθεσαν τις υπογραφές τους και ούτως ανήλθε ο αριθμός στους 200.

            Δικαιολογούν οι αριθμοί αυτοί την άποψη πως στις αρχαίες οικουμενικές συνόδους συμμετείχαν άπαντες οι ανά την οικουμένη επίσκοποι;

            Δυστυχώς δεν έχουν διασωθεί τα πρακτικά των δύο πρώτων Οικουμενικών Συνόδων. Γνωρίζουμε, όμως, τα πρακτικά της εν Εφέσω Τρίτης Οικουμενικής Συνόδου τα οποία απαντούν στο ερώτημα όχι μόνον του αριθμού των συμμετεχόντων επισκόπων αλλά, και κυρίως, των κριτηρίων σύμφωνα με τα οποία γίνεται η επιλογή τους.

            Έτσι, διαβάζουμε στην sacra, δηλαδή στην επίσημη επιστολή διά την οποίας οι Αυτοκράτορες Θεοδόσιος (ο Β´) και Βαλεντιανός (ο Γ᾽) συγκαλούν την Γ᾽ Οικουμενική Σύνοδο, την εντολή όπως ο κάθε μητροπολίτης (στην ορολογία της περιόδου εννοείται ο κάθε πατριάρχης—εν προκειμένω η επιστολή απευθύνεται προς τον Αλεξανδρείας Κύριλλο, ανάλογες όμως επιστολές έλαβαν και οι υπόλοποι “Μητροπολίτες” δηλαδή οι Πατριάρχες):

εἰς τὴν Ἐφεσίων τῆς Ἀσίας παραγενέσθαι κατ’ αὐτὴν τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς τὴν ἡμέραν, ὀλίγους οὓς ἂν δοκιμάσειεν, ἐκ τῆς ὑπ’ αὐτὴν τεταγμένης ἐπαρχίας ἁγιωτάτους ἐπισκόπους εἰς τὴν αὐτὴν συνδραμεῖν παρασκευάσασα, ὥστε καὶ τοὺς ἀρκοῦντας ταῖς κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπαρχίαν ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις καὶ τοὺς τῇ συνόδῳ ἐπιτηδείους μηδαμῶς ἐλλεῖψαι.[2]

Η αυτοκρατορική επιστολή της συγκλήσεως της Γ᾽ Οικουμενικής Συνόδου καθιστά σαφή τα επόμενα σημεία:

α) Δεν συμμετέχουν άπαντες οι επίσκοποι αλλά, αντιθέτως, “ολίγοι.”

β) Οι ολίγοι αυτοί επίσκοποι επιλέγονται απο τον Πρώτον στον οποίον έχουν την κανονική αναφορά τους και υπό του οποίου “δοκιμάστηκαν” («οὓς ἂν δοκιμάσειεν»), κρίθηκαν δηλαδή ως κατάλληλοι για την συγκεκριμένη αποστολή («τοὺς τῇ συνόδῳ ἐπιτηδείους»). Μάλιστα ανατίθεται ως ευθύνη του Πρώτου της εκάστης επαρχίας να προετοιμάσει τους επιλεχθέντας επισκόπους για την συμμετοχή τους στην Σύνοδο («εἰς τὴν αὐτὴν συνδραμεῖν παρασκευάσασα»).

γ) Κάποιοι εκ των επισκόπων θα πρέπει να παραμείνουν στην επαρχία τους ώστε να έχουν την μέριμνα και την φροντίδα των εκεί εκκλησιαστικών πραγμάτων («τοὺς ἀρκοῦντας ταῖς κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπαρχίαν ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις») και να εξυπηρετήσουν τις λειτουργικές και ποιμαντικές ανάγκες της επαρχίας τους κατά την διάρκεια των εργασιών της Συνόδου. Τούτο, βεβαίως, δεν τους μειώνει καθώς και οι μεν και οι δε διακονούν εξίσου το σώμα της Εκκλησίας.

            Συμφώνως με τα κριτήρια αυτά, γνωρίζουμε πως ο Νεστόριος ως Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως προσήλθε στην Έφεσο με μόλις 16 επισκόπους, με 16 επισκόπους εξεπροσωπήθη και η Παλαιστίνη, με 43 επισκόπους προσήλθε ο Αντιοχείας (ελάχιστοι σε σχέση με την επαρχία του), τον Αλεξανδρείας Κύριλλο συνόδευσαν πενήντα επίσκοποι (δηλαδή, οι μισοί της μητροπολιτικής επαρχίας του), ενώ οι περισσότεροι προσήλθαν απο τις γειτονικές επαρχίες της Εφέσου (περίπου 50). Μόλις δύο επίσκοποι εξεπροσώπησαν τον Ρώμης [3].

            Καταρρίπτεται έτσι ως ανιστόρητη και ανεδαφική η κατηγορία κατά της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου περί της δήθεν πρωτοφανούς συμμετοχής ορισμένων μόνον και όχι όλων των επισκόπων ως γράφτηκε προσφάτως: «Η μη συμμετοχή όλων των επισκόπων στην μέλλουσα να συγκληθεί Σύνοδο, αλλά μόνον εικοσιτεσσέρων από κάθε Τοπική Αυτοκέφαλη Εκκλησία, είναι ξένη προς την Κανονική και Συνοδική μας Παράδοση. Τα υπάρχοντα ιστορικά στοιχεία μαρτυρούν όχι αντιπροσώπευση, αλλά την μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή επισκόπων από όλες τις επαρχίες της ανά την Οικουμένην Εκκλησίας. »

            Αντιθέτως, η αρχαιότερη σωζόμενη αυτοκρατορική sacra της Οικουμενικής Συνόδου που συνεκλήθη κατά την Πεντηκοστή (7 Ιουνίου) του 431 καταδεικνύει ως ξένη προς την κανονική και συνοδική παράδοση της Εκκλησίας την παράλογη απαίτηση της συμμετοχής όλων των επισκόπων στις εκτάκτως συγκληθήσας συνόδους.[4] Η δε επιλογή των “ολίγων” επισκόπων που διαθέτουν τα προσόντα για την συμμετοχή τους στην Σύνοδο («τοὺς τῇ συνόδῳ ἐπιτηδείους») ουδόλως απειλεί την εγκυρότητα της μελλούσης Αγίας και Μεγάλης Συνόδου.

            Εφ᾽όσον η αλήθεια δεν κρίνεται ποσοτικώς, δηλαδή δεν προσμετράται αριθμητικώς, μια σύνοδος με περισσότερους επισκόπους δεν είναι περισσότερο κανονική απο μία σύνοδο με λιγότερους επισκόπους. Αντιθέτως, όσοι επιθυμούν να αναγάγουν την συμμετοχή όλων των ανα την οικουμένη επισκόπων σε κριτήριο κανονικότητος μιας συνόδου κινδυνεύουν να ακυρώσουν, άθελά τους, την κανονικότητα των επτά Οικουμενικών Συνόδων, καθ᾽όσον καμία απο αυτές δεν πληρούσε την προϋπόθεση αυτή.

[1] Αρχιμ. Βασιλείου Στεφανίδου, Εκκλησιαστική Ιστορία (Αθήνα, 1947), σελ. 176.

[2] Acta conciliorum oecumenicorum, επιμέλεια Ed. Schwartz, (Berlin: Walter de Gruyter, 1965), τομ. Ι, σελ. 115.

[3] John McGuckin, Saint Cyril of Alexandria and the Christological Controversy, (Crestwood: St. Vladimir’s Seminary Press, 2004), σελ. 57-60.

[4] Δεν θα πρέπει να συγχέονται οι τοπικές σύνοδοι της Εκκλησίας μια συγκεκριμένης επαρχίας με τις Γενικές ή Οικουμενικές Συνόδους: οι πρώτες αποτελούν ένα δομικό και θεσμικό χαρακτηριστικό της τοπικής Εκκλησίας και ως τέτοιο παραμένει σε συνεχή και διαρκή λειτουργία, εν αντιθέσει με τις εκτάκτως συγκληθήσας συνόδους, ως είναι οι Οικουμενικές, οι οποίες συγκαλούνται ακριβώς ως έκτακτο χαρισματικό γεγονός της Εκκλησίας (πρβλ. Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννου, “Ὁ Συνοδικὸς Θεσμός: Ἱστορικά, Ἐκκλησιολογικὰ καὶ Κανονικὰ Προβλήματα,” Θεολογία 80:2 (2009), σελ. 5–41).

 anastasiosk.

ΣΧΟΛΙΟ:   " Εφ᾽όσον η αλήθεια δεν κρίνεται ποσοτικώς". Η αλήθεια δέν κρίνεται ούτε ποιοτικώς. Η αλήθεια είναι ο Κύριος. Υπάρχει έστω ένας  "πατέρας" από τούς συμμετέχοντες πού μπορεί νά γνωρίζει τόν Κύριο; Ούτε ένας. Αντιθέτως αυτά τά σκύβαλα αλλαλάζοντα πού θά συμμετάσχουν αποδέχονται ήδη τόν αποκλεισμό από τήν εκκλησία Συνόδων στίς οποίες συμμετείχαν Πατέρες πού γνώριζαν τόν Κύριο. Είναι όλοι τους ήδη εκτός εκκλησίας.

Αμέθυστος

ΤΕΛΙΚΑ ΘΑ ΚΑΤΑΛΗΞΟΥΜΕ ΣΕ "ΤΥΦΛΗ" ΛΑΪΚΗ ΕΞΕΓΕΡΣΗ.

Θα πρέπει κάποια στιγμή να συνειδητοποιήσουμε ότι στην Ελλάδα χρεοκόπησε το πελατειακό κομματικό κράτος και όχι ο λαός.

Όμως σιγά σιγά, επί επτά σχεδόν χρόνια τώρα, το

σάπιο και διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα που είναι επικεφαλής του κράτους, σε συνεργασία με τους δανειστές και χρησιμοποιώντας την κρατική βία και το Σύνταγμα - ακορντεόν που έχουμε, μεταφέρει τη χρεοκοπία του κράτους στην κοινωνία, προκειμένου να διασωθεί ο κρατικοδίαιτος παρασιτισμός.

Εκείνο που πρέπει επιτέλους να κάνουμε, είναι να κοινωνικοποιήσουμε το κράτος, μέσα από την αλλαγή του πολιτεύματος. Δηλαδή να κάνουμε το κράτος υπηρέτη της κοινωνίας και όχι να συνεχίσει η κοινωνία να είναι υπηρέτης του πελατειακού και κομματικού κράτους.

Αυτό που γίνεται αυτή τη στιγμή είναι αδιέξοδο. Ένα αδιέξοδο αλληλοτροφοδοτούμενης κρίσης, που στο τέλος θα καταλήξει σε τυφλή λαϊκή εξέγερση.

 

 hassapis-peter

Ο αφελληνισμός και ο απύθμενος εξευτελισμός του Έλληνα

Του Δαμιανού Βασιλειάδη

Έως τώρα θεωρούσα τους κυβερνήτες μας λίγο ως πολύ μαθητευόμενους μάγους και χρήσιμους ηλίθιους. Όμως τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα, γιατί υλοποιούν όλα τα στρατηγικά σχέδια των «άσπονδων φίλων και συμμάχων μας». Τελικά ο ιμπεριαλισμός αυτών των «φίλων», στην νέα αποικία που λέγεται Ελλάδα, ταυτίζεται απόλυτα με τον «ιμπεριαλιστικό διεθνισμό τους» που τον εφαρμόζουν συνειδητά. Προσπαθούν να καταστρέψουν το τελευταίο ανάχωμα του Ελληνισμού που είναι ο πολιτισμός των Ελλήνων. Δεν είναι λοιπόν χρήσιμοι ηλίθιοι. Καθόλου ηλίθιοι, γιατί ξέρουν τι κάνουν. Οπότε ηλιθίως μεν πράττουν, αλλά ξέρουν τι πράττουν και το κάνουν συνειδητά. «Βλάπτουν κι οι τρεις τους την Συρία το ίδιο», όπως λέει μεταφορικά ο Κ. Καβάφης στο ποίημα του «Ας φρόντιζαν».

Ανέκαθεν διατύπωνα την άποψη ότι βιώνουμε την μεγαλύτερη και πρωτοφανή παρακμιακή πορεία από συστάσεως του ελληνικού κράτους σε όλα τα επίπεδα: Ηθικά, πνευματικά, οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά, πολιτισμικά και κυρίως πολιτισμικά, αλλά αυτό που συμβαίνει πια στον πολιτισμό μας ξεπερνά κάθε φαντασία κατάπτωσης και σήψης.
Και δυστυχώς όλα αυτά γίνονται σταδιακά και προγραμματισμένα για την μετάλλαξη του Έλληνα, σε Ανθέλληνα με την ενεργητική συναίνεσή του, όπως λέει ο Αντόνιο Γκράμσι. Και όλα αυτά γίνονται μέσω του παγκοσμιοποιημένου πολυπολιτισμού.

Γι’ αυτό τόνιζα ότι ο Γιώργος Παπανδρέου ήρθε σε διατεταγμένη υπηρεσία για να δημιουργήσει ΔΙΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ μία ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ, πολυεθνική, πολυφυλετική, πολυθρησκευτική χώρα με ανοιχτά σύνορα. Αυτό όμως που πράττει αυτή η κυβέρνηση για την καταστροφή του Ελληνισμού, εξευτελίζοντας ίσως το μόνο μας απομείναν όπλο που διαθέτουμε, δηλαδή τον πολιτισμό, ούτε ο Κώστας Σημίτης ούτε ο Γιώργος (Τζέφρυ) Παπανδρέου θα το φανταζόταν ποτέ. Η «πρώτη φορά Αριστερά» θα είναι η τελευταία στην Ελλάδα. Ξευτέλισαν οι κυβερνώντες που κοινωνικά είναι καπιταλιστές και απλώς κολλάνε την ταμπέλα του αριστερού, κάθε έννοια της αριστεράς.

Την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ΑΝ.Ελ. ανέδειξαν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ για να υλοποιήσουν τον οικονομικό, εθνικό και πολιτιστικό εξευτελισμό και στραγγαλισμό της Ελλάδας. Τόσο ο ιμπεριαλισμός και οι στόχοι του όσο και η πολιτική της κυβέρνησης αυτής ταυτίζονται σε όλα τα οικονομικά, εθνικά και πολιτιστικά θέματα.

Το πιο καθοριστικό ωστόσο είναι ο πολιτισμικός ιμπεριαλισμός, που εφαρμόζουν με τον ψευτοδιεθνισμό που εφαρμόζουν, αλλοιώνοντας την συνείδηση των Ελλήνων. Τίποτε δεν γίνεται τυχαία. Είναι όλα σχεδιασμένα στο παρασκήνιο. Το πρόγραμμα του ιμπεριαλισμού των εγχώριων και εξωχώριων κέντρων στόχο έχουν να μεταλλάξουν αυτό το έθνος σε ένα παγκοσμιοποιημένο πολυπολιτισμικό αχταρμά, έρμαιο της παγκοσμιοποιημένης αγοράς. Οι ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛ. χρησιμοποιούνται ως χρήσιμοι ηλίθιοι για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου.

Τώρα έρχεται σταδιακά μετά τον Νίκο Φίλη, ο υπουργός Πολιτισμού κ. Μπαλτάς να χτυπήσει με τον ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ του μπαλτά την ίδια την ταυτότητα και ιδιοπροσωπία του Έλληνα.

Δείτε απόσπασμα από τις δηλώσεις αυτού του κυρίου και τις πολυπολιτισμικές αντιλήψεις που θέλει και με την μορφή της τέχνης να περάσει στην ελληνική κοινωνία:

Η επίθεση κατά του Ελληνισμού είναι συνολική και αφορά όλους τους τομείς ύπαρξης των Ελλήνων. Θα πρέπει να καταστραφούν όλα τα ιερά και όσια αυτής της χώρας, για να αλλάξουν ό,τι θυμίζει Έλληνες και Ελληνισμό.

Επιτέλους πρέπει να οι Έλληνες να αντιδράσουν και να μην φοβηθούν την ιδεολογική τρομοκρατία όλων αυτών των υπηρετών των ξένων συμφερόντων, που τρομοκρατούν τον Έλληνα για να μην αντιδράσει, ως εθνικιστή, ρατσιστή, σοβινιστή, Ελληναρά κ.λπ. Σε μένα τουλάχιστον αυτή η ιδεολογική τρομοκρατία δεν περνά. Οι ίδιοι είναι ρατσιστές του χειρίστου είδους, γιατί προσπαθούν να αφανίσουν ένα έθνος με όλα τα μέσα, αλλά τελικά και με το χειρότερο όπλο, που είναι η εξάλειψη του ελληνισμού, ως πανανθρώπινη αξία, μεταβάλλοντάς μας σε ζώα, για να γίνουμε στην κυριολεξία της λέξης πλήρως υποταγμένα υποζύγια της Νέας Τάξης.

Προκαλώ όλους αυτούς τους Ανθέλληνες να μου απαντήσουν, όμως όχι ανώνυμα. Ας απαντήσουν επωνύμως, αν έχουν τα κότσια, για να ξεσκεπάσαμε επιτέλους το ποιόν τους. Ξεπέρασαν την ανοχή μας. Φτάνει πια ο εξευτελισμός του Έλληνα!
Δείτε τι σκέφτονται για μας χωρίς εμάς. Όμως εμείς φταίμε που τους ανεχόμαστε. Όλους αυτούς που καταστρέφουν την πατρίδα μας πρέπει να τους στείλουμε στα αζήτητα της ιστορίας!

Ο Jan Fabre αναλαμβάνει την καλλιτεχνική διεύθυνση του Ελληνικού Φεστιβάλ 10/02 18:56
«Σε αυτά τα τέσσερα χρόνια που θα επιμελούμαι το Φεστιβάλ ελπίζω να χτίσω γέφυρες και να αναπτύξω τον διάλογο. Ελπίζω να το καταστήσω αντιπροσωπευτικό της πολυπολιτισμικής κοινωνίας μέσα στην οποία βρίσκεται» δήλωσε ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Α Fabre, ο οποίος παραχώρησε συνέντευξη Τύπου στο αμφιθέατρο του Μουσείου της Ακρόπολης.

Το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού απηύθυνε πρόσκληση στον Βέλγο καλλιτέχνη να αναλάβει τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Διεθνούς Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου (πρώην Ελληνικό Φεστιβάλ, Ελληνικό Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου) για τα έτη 2016 - 2019. Ο Fabre θα είναι υπεύθυνος για τις καλλιτεχνικές επιλογές, και επομένως για την επιλογή των καλλιτεχνών και την ανάπτυξη των θεματικών και των καλλιτεχνικών κατευθύνσεων.

Με δεδομένο ότι ο Fabre είναι ενεργός ως εικαστικός, θεατρικός δημιουργός, παραστατικός καλλιτέχνης, χορογράφος και συγγραφέας, οι τομείς αυτοί θα αντανακλώνται στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ.

Υπό την εποπτεία του, η επιμέλεια θα κατανέμεται μεταξύ της ομάδας του ως εξής: Προγραμματισμός Λογοτεχνίας και Ιδεών: Sigrid Bousset, Νέων Καλλιτεχνών Θεάτρου και Χορού: Edith Cassiers, Εικαστικών Τεχνών: Bart De Baere και Κατερίνα Κοσκινά, Παραστατικών Τεχνών: Joanna De Vos και…».

* O Δαμιανός Βασιλειάδης είναι εκπαιδευτικός, συγγραφέας 

 kostasxan