Γνωρίζεις τον εαυτό σου; (11)

Συνέχεια από:Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Β

ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΥ

Γνωρίζεις τον εαυτό σου;

Πανόραμα Θεσσαλονίκης, Γ΄ έκδοση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ 2

Ἡ κίνηση ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων
Αὐτοὶ ποὺ κινοῦνται ἐναντίον τῶν ἄλλων

Η δεύτερη κίνηση είναι ἡ κίνηση ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων. Δὲν εἶναι λίγοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κυριαρχούνται ἀπό αὐτὴ τὴν τάση, οἱ ὁποῖοι κυριολεκτικά πάσχουν ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀσθένεια. Αὐτοί ὅλους τοὺς θεωροῦν ἐχθρούς. Δὲν ἔχουν καμία διάθεση να ἔλθουν σε οὐσιαστικό διάλογο καὶ σε μια σχέση ἀγάπης μὲ τοὺς ἄλλους. Δὲν ἔχουν διάθεση νὰ συνεργασθοῦν μὲ τοὺς ἄλλους ὡς ἴσοι πρὸς ἴσους νὰ σκεφθοῦν: «Ἄνθρωποι κι ἐμεῖς, ἄνθρωποι κι ἐκεῖνοι».

Η τάση τους καί ἡ ὅλη προσπάθειά τους εἶναι νὰ κυριαρχούν. Ἀλλιῶς, δὲν μποροῦν νὰ ζήσουν, δὲν μποροῦν νὰ σταθοῦν μέσα στην κοινωνία, Μέσα στο σπίτι, π.χ., ἕνας πατέρας, ποὺ ἔχει τὴν τάση αὐτή, δὲν μπορεῖ νὰ ἀντέξει να μήν κυριαρχεῖ, κατά κάποιον τρόπο, ἐκεῖ μέσα. Δὲν μπορεῖ νὰ ἀνεχθεῖ τὸ νὰ πεῖ καὶ ἡ σύζυγός του ἕνα λόγο. Δέν μπορεῖ νὰ κάνει ἕνα διάλογο μαζί της καὶ καμιά φορά να παραδεχθεῖ τὴν ἄποψή της: «Ναί, ἔχεις δίκιο. Σωστό εἶναι αὐτό πού λές. Ἔτσι πρέπει να γίνει».

Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί ζοῦν πάντοτε με τη διάθεση καὶ μὲ τὴν τάση να κυριαρχούν, νὰ κατακτούν, να γίνεται τὸ θέλημά τους. Ἔχουν συνεχῶς, ὅπως λέει ἡ ψυχολογία, ἕνα αἴσθημα ὑπεροχῆς. Γι' αὐτό, δέν δυσκολεύονται να φερθούν σαδιστικά, ἢ νὰ βλέπουν, π.χ., τὸν ἄλλο να πονάει, καὶ καρφί να μήν τους καίγεται, φθάνει μόνο να ἱκανοποιεῖται ἡ τάση τους αὐτή. Το ἀδύνατο σημείο τους εἶναι αὐτό. Ἐὰν ἡ τάση αὐτὴ δὲν ἱκανοποιείται, εἶναι οἱ πιὸ ἀδύναμοι ἄνθρωποι, οἱ πιὸ ἀνήσυχοι ἄνθρωποι. Καὶ τὴν ὥρα ποὺ ἱκανοποιοῦν αὐτὴ τὴν τάση τους, σὰν νὰ ἡμερεύουν, σαν να γιατρεύονται. Δηλαδή, εἶναι ὅπως ἔνας τοξικομανής, ὁ ὁποῖος, μόλις πάρει τη δόση του, συνέρχεται τάχα για λίγο, ἀλλά γιὰ νὰ ὀρμήσει μὲ πιο πολύ πάθος πρὸς αὐτό το κακό, καὶ γιὰ νὰ ἔχει στη συνέχεια πολύ περισσότερη ταραχή ἀπό αὐτὴν ποὺ εἶχε πρίν πάρει το ναρκωτικό.

Ἡ κίνηση λοιπόν ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων ἔχει αὐτὴ τὴν ἔννοια, ὅτι ὁ ἄνθρωπος που πάσχει ἀπό αὐτὴ τὴν τάση δὲν μπορεῖ νὰ συμφιλιωθεῖ μὲ τοὺς ἀνθρώπους, δὲν μπορεῖ νὰ μιλήσει φιλικά, μὲ ἀγάπη, δὲν μπορεῖ νὰ κάνει διάλογο, να καθίσει να ἀκούσει, νὰ ὑποχωρήσει, νὰ ὑποταχθεί, ἄν χρειαστεῖ δὲν μπορεῖ νὰ συμφωνήσει μὲ τοὺς ἄλλους σε ἕνα θέμα καὶ νὰ συνεργασθεῖ. Ἐκδηλώνεται κατακτητικῷ τῷ τρόπω, κυριαρχικῷ τῷ τρόπῳ, σαδιστικῷ τῷ τρόπω.

Όπως καταλαβαίνετε, αὐτό πού ἔρχεται τώρα καὶ μᾶς λέει ἡ ψυχολογία, θεολογικά καί πνευματικὰ μπορεῖ νὰ κατανοηθεί πολύ καλά. Γνωρίζουμε πόσος λόγος γίνεται και στο Εὐαγγέλιο καὶ ἀπό τοὺς πατέρες τῆς Ἐκκλησίας γι' αὐτὴ τὴν ἀρρωστημένη κατάσταση, γι' αὐτὴ τὴν ἀρρωστημένη τάση, πού εἶναι δυνατό νὰ ἔχει ἕνας ἄνθρωπος, καί ἡ ὁποία μπορεί να ὀνομασθεῖ ἐγωισμός. Φυσικά, ἡ ἀρχὴ κάθε ἁμαρτίας εἶναι ὁ ἐγωισμός, ἡ οἴηση, ἀλλὰ εἰδικότερα στη σαδιστική αὐτή τάση, δράση καὶ θεμέλιο καὶ ἀρχὴ εἶναι ὁ ἐγωισμός, γιὰ τὸν ὁποῖο τόσα εἶπαν οἱ ἀπόστολοι, καὶ ἔπειτα ἔγραψαν οἱ πατέρες. Καί συνιστοῦν στὸν ἄνθρωπο να ὑποβληθεῖ σὲ ὁποιαδήποτε θυσία, προκειμένου να μπορέσει νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπό αὐτή τήν ἐγωιστική τάση, την οἴηση, τή φιλαυτία πού ἔχει, γιά νά μπορέσει ἔτσι νὰ γίνει ἀληθινός ἄνθρωπος καὶ νὰ βρεῖ καὶ αὐτὸς τὴ χαρά του. Γιατί τελικά αὐτός εἶναι ὁ σκοπός.

Ὅσο ὁ ἄνθρωπος ἀπαρνεῖται τὸν ἑαυτό του, ὅσο θυσιάζεται, ὅσο ἀποθνήσκει ὡς πρὸς τὸν παλαιό ἄνθρωπο, τόσο ζεῖ μέσα του ὁ καινούργιος ἄνθρωπος, καί τόσο εἶναι ἀληθινός ἄνθρωπος· εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού βρίσκει τὴν εἰρήνη, τή χαρά, την εὐτυχία.

13-12-1970

Ὅταν ἐπιζητεῖ κανείς κατά νοσηρό τρόπο τὴν ἀγάπη τῶν ἄλλων, τότε ζητάει νὰ ἱκανοποιήσει τή φιλαυτία του.

Τέλος Κεφαλαίου Γ

Ὁ Θεός σέβεται τὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. Καί προκειμένου να σωθεῖ ὁ ἄνθρωπος, τόν θέλει ἐλεύθερο ὁ Θεός.

Δηλαδή, θέλει ὁ Θεός ἐλεύθερα να θελήσει ὁ ἄνθρωπος να σωθεί, ἐλεύθερα να θελήσει να πάει στόν Θεό, ἐλεύθερα νὰ ὑποταχθεῖ στὸν Θεό, καὶ νὰ μείνει ἐλεύθερος καὶ νὰ ζήσει ὡς ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἐλεύθερος.

Συνεχίζεται με:

Δ' ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Ἡ κίνηση μακριά ἀπό τούς ἀνθρώπους