Τετάρτη 22 Απριλίου 2026

Το Μανιφέστο της Τεχνοκρατικής Δικτατορίας (Μέρος Πρώτο) – Ρομπέρτο ​​Πεκιόλι


Το πολιτικό, τεχνολογικό και επιχειρηματικό μανιφέστο της Palantir, οι Seer Stones, έχει δημοσιευτεί. Η αρχική αντίδραση είναι έκπληξη: ποτέ πριν μια ιδιωτική εταιρεία δεν είχε διατυπώσει τις ιδέες της -ή, στην επιχειρηματική ορολογία, την αποστολή της- με τόσο σαφή και πολιτικά προσανατολισμένο τρόπο. Δημοσιεύτηκε στο X, το κοινωνικό δίκτυο που ανήκει στον Elon Musk -έναν άλλον εκπρόσωπο της τεχνοκρατικής ελίτ των δισεκατομμυριούχων- και είναι μια περίληψη είκοσι δύο σημείων με τίτλο «Η Τεχνολογική Δημοκρατία εν συντομία». Είναι ένα απόσταγμα του ομώνυμου βιβλίου, που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο και έγινε αμέσως μπεστ σέλερ, γραμμένο από τον Alex Karp, συνιδρυτή της Palantir, τον Peter Thiel, διευθύνοντα σύμβουλο του τεχνολογικού γίγαντα, και τον Nicholas W. Zamiska, στενό συνεργάτη του διδύμου Karp-Thiel. Το κείμενο έχει λάβει εκατομμύρια προβολές από τις πρώτες ώρες δημοσίευσής του. Πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη: οι συγγραφείς του είναι από τους πιο ισχυρούς άνδρες στον κόσμο, ικανοί να καθορίσουν τις επιλογές που θα επηρεάσουν το μέλλον της ανθρωπότητας.

Με την πρώτη ματιά, φαίνεται να είναι ένα έγγραφο που απευθύνεται πρωτίστως στις Ηνωμένες Πολιτείες - ως κράτος και ως δομή εξουσίας - και στοχεύει στη διατήρηση του ηγετικού της ρόλου μέσω τεχνοκρατικών μέσων. Η Palantir είναι ένας γίγαντας του οποίου η επιχείρηση είναι η ανάλυση μεγάλων δεδομένων. Δραστηριοποιείται στον αδιαφανή κόσμο της ψηφιακής επιτήρησης, των προβλέψεων και της πολιτικής και στρατιωτικής τεχνολογίας. Παίζει κεντρικό ρόλο στους νέους τρόπους τεχνολογικού πολέμου με τους οποίους πειραματίζεται η παγκοσμιοποιητική ελίτ στον τομέα της Ουκρανίας, της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου. Ο σημαντικότερος πελάτης της είναι το αμερικανικό βαθύ κράτος . Το μανιφέστο εκφράζει μια οπισθοδρομική ιδεολογία βασισμένη στη θέληση για εξουσία και την αδιαφορία για τα συμφέροντα των λαών και των ατόμων, μέσα σε ένα πλαίσιο ολιγαρχικής τεχνοκρατικής κυριαρχίας. Είναι επομένως το έγγραφο μέσω του οποίου ένα σημαντικό μέρος της ανερχόμενης τεχνολογικής ελίτ - στενά συνδεδεμένης με τις δυτικές οικονομικές ελίτ - εκφράζει το όραμά του για τον κόσμο και το μέλλον.

Ο τίτλος του βιβλίου το καθιστά σαφές: Η Τεχνολογική Δημοκρατία: Σκληρή Δύναμη, Ήπια Πίστη και το Μέλλον της Δύσης . Περισσότερο από μια δημοκρατία (δηλαδή, μια δημόσια διάσταση), είναι μια ολιγαρχική δικτατορία, και περισσότερο από τεχνολογία, είναι μια τεχνοκρατία, που τίθεται στην υπηρεσία των συμφερόντων της ομάδας εξουσίας με κέντρο τις ΗΠΑ. Ένα επικίνδυνο, κατά καιρούς ανατριχιαστικό, κείμενο του οποίου το κύριο προσόν είναι η ειλικρίνειά του, τα λίγα φώτα του δεν καταφέρνουν να φωτίσουν τις πολλές σκιές που θα βαραίνουν την κοινή μας μοίρα αν επικρατήσει το μοντέλο Palantir. Η εγγύτητά του στο ιδεολογικό εγχείρημα του λεγόμενου Σκοτεινού Διαφωτισμού, όπως το θεωρητικοποίησαν οι Curtis Yarvin και Nick Land, είναι ανησυχητική . Πριν εκφράσουμε μια γνώμη για το έγγραφο, το οποίο παραπέμπουμε στο δεύτερο μέρος της εργασίας, θεωρήσαμε σωστό να το αναπαράγουμε ολόκληρο, για να επιτρέψουμε στους αναγνώστες να κάνουν τη δική τους αξιολόγηση. Δεδομένου ότι ακόμη και οι λεπτομέρειες είναι σημαντικές, η ιταλική έκδοση είναι αυτή που προσφέρει ο μεταφραστής του X, του κοινωνικού δικτύου που επέλεξαν οι συγγραφείς για να διαδώσουν το μήνυμά τους.

Η Τεχνολογική Δημοκρατία: Τα 22 σημεία του Παλαντίρ. Επειδή μας ρωτούν συχνά, η Τεχνολογική Δημοκρατία, εν συντομία.
1.Η Σίλικον Βάλεϊ οφείλει ηθικό χρέος στη χώρα που κατέστησε δυνατή την άνοδό της. Η ελίτ των μηχανικών της Σίλικον Βάλεϊ έχει την υποχρέωση να συμμετέχει ενεργά στην άμυνα του έθνους.
2.Πρέπει να επαναστατήσουμε ενάντια στην τυραννία των εφαρμογών. Είναι το iPhone το μεγαλύτερο, αν όχι το μεγαλύτερο, δημιουργικό μας επίτευγμα ως πολιτισμός; Αυτό το αντικείμενο έχει αλλάξει τη ζωή μας, αλλά τώρα μπορεί επίσης να περιορίσει και να περιορίσει την αίσθηση των δυνατοτήτων μας.
3.Το δωρεάν ηλεκτρονικό ταχυδρομείο δεν είναι αρκετό. Η παρακμή ενός πολιτισμού, ακόμη και της άρχουσας τάξης του, θα συγχωρεθεί μόνο εάν αυτός ο πολιτισμός είναι ικανός να διασφαλίσει οικονομική ανάπτυξη και ασφάλεια για την κοινότητα.
4.Τα όρια της ήπιας ισχύος , και μόνο της ηχηρής ρητορικής, έχουν αποκαλυφθεί. Η ικανότητα των ελεύθερων και δημοκρατικών κοινωνιών να επικρατήσουν απαιτεί κάτι περισσότερο από απλή ηθική έκκληση. Απαιτεί σκληρή ισχύ , και σε αυτόν τον αιώνα, η σκληρή ισχύς θα βασίζεται στο λογισμικό .
5.Το ερώτημα δεν είναι αν θα κατασκευαστούν όπλα που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά ποιος θα τα κατασκευάσει και για ποιο σκοπό. Οι αντίπαλοί μας δεν θα σταματήσουν να συμμετέχουν σε θεατρικές συζητήσεις σχετικά με τα πλεονεκτήματα της ανάπτυξης τεχνολογιών με κρίσιμες εφαρμογές για τη στρατιωτική και εθνική ασφάλεια. Θα προχωρήσουν.
6.Η εθνική θητεία θα πρέπει να αποτελεί καθολικό καθήκον. Ως κοινωνία, θα πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο εγκατάλειψης ενός στρατού που αποτελείται αποκλειστικά από εθελοντές και να συμμετάσχουμε στον επόμενο πόλεμο μόνο εάν όλοι μοιραστούν τον κίνδυνο και το κόστος.
7.Αν ένας πεζοναύτης των ΗΠΑ ζητήσει ένα καλύτερο τουφέκι, θα πρέπει να το κατασκευάσουμε για αυτόν, και το ίδιο ισχύει και για το λογισμικό . Ως χώρα, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να συνεχίσουμε τη συζήτηση σχετικά με την καταλληλότητα της στρατιωτικής δράσης στο εξωτερικό, παραμένοντας παράλληλα σταθεροί στη δέσμευσή μας απέναντι σε εκείνους από τους οποίους έχουμε ζητήσει να θέσουν τους εαυτούς τους σε κίνδυνο.
8.Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν χρειάζεται να είναι οι ιερείς μας. Οποιαδήποτε εταιρεία που πλήρωνε τους υπαλλήλους της με τον ίδιο τρόπο που η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πληρώνει τους δημόσιους υπαλλήλους θα δυσκολευόταν να επιβιώσει.
9.Θα πρέπει να επιδείξουμε πολύ μεγαλύτερη επιείκεια απέναντι σε όσους έχουν αφιερωθεί στη δημόσια ζωή. Η εξάλειψη κάθε περιθωρίου για συγχώρεση —η εγκατάλειψη κάθε ανοχής για την πολυπλοκότητα και τις αντιφάσεις της ανθρώπινης ψυχής— θα μπορούσε να μας αφήσει με ανθρώπους στο τιμόνι για τους οποίους αργότερα θα μετανιώσουμε.
10.Η ψυχολογιοποίηση της σύγχρονης πολιτικής μας παραπλανά. Όσοι αναζητούν τροφή για την ψυχή τους και την αίσθηση της ταυτότητάς τους στην πολιτική σκηνή, όσοι βασίζονται υπερβολικά στην έκφραση της εσωτερικής τους ζωής σε ανθρώπους που μπορεί να μην συναντήσουν ποτέ, θα απογοητευτούν.
11.Η κοινωνία μας έχει γίνει πολύ πρόθυμη να επιταχύνει, και συχνά χαίρεται, με την πτώση των εχθρών της. Η ήττα ενός αντιπάλου είναι μια στιγμή περισυλλογής, όχι χαράς.
12.Η ατομική εποχή τελειώνει. Μια εποχή αποτροπής, η ατομική εποχή, φτάνει στο τέλος της και μια νέα εποχή αποτροπής που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη πρόκειται να ξεκινήσει.
13.Καμία άλλη χώρα στην παγκόσμια ιστορία δεν έχει προωθήσει προοδευτικές αξίες περισσότερο από αυτή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέχουν πολύ από το να είναι τέλειες. Αλλά είναι εύκολο να ξεχνάμε πόσες περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν σε αυτή τη χώρα για όσους δεν ανήκουν σε μια κληρονομική ελίτ από ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο έθνος στον πλανήτη.
14.Η αμερικανική ισχύς κατέστησε δυνατή μια εξαιρετικά μακρά ειρήνη. Πολλοί έχουν ξεχάσει, ή ίσως θεωρήσουν δεδομένο, ότι για σχεδόν έναν αιώνα κάποια μορφή ειρήνης βασιλεύει στον κόσμο, χωρίς ούτε μία στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Τουλάχιστον τρεις γενιές - δισεκατομμύρια άνθρωποι, τα παιδιά τους και τώρα τα εγγόνια τους - δεν έχουν γνωρίσει ποτέ έναν παγκόσμιο πόλεμο.
15.Η μεταπολεμική αποδυνάμωση της Γερμανίας και της Ιαπωνίας πρέπει να αντιστραφεί. Ο αφοπλισμός της Γερμανίας ήταν μια υπερβολική αντίδραση, για την οποία η Ευρώπη πληρώνει τώρα ένα βαρύ τίμημα. Μια παρόμοια, εξαιρετικά θεατρική δέσμευση στον ιαπωνικό ειρηνισμό, εάν συνεχιστεί, θα απειλήσει να αλλάξει την ισορροπία δυνάμεων στην Ασία.
16.Θα πρέπει να χειροκροτήσουμε όσους επιχειρούν να χτίσουν εκεί που η αγορά έχει αποτύχει. Η κουλτούρα σχεδόν χλευάζει το ενδιαφέρον του Μασκ για τις μεγάλες αφηγήσεις, σαν οι δισεκατομμυριούχοι να έπρεπε απλώς να παραμείνουν στη σφαίρα του προσωπικού τους πλουτισμού... Οποιαδήποτε γνήσια περιέργεια ή ενδιαφέρον για την αξία αυτού που έχει δημιουργήσει ουσιαστικά αγνοείται ή ίσως κρύβεται κάτω από ένα πέπλο περιφρόνησης.
17.Η Σίλικον Βάλεϊ πρέπει να διαδραματίσει ρόλο στην αντιμετώπιση του βίαιου εγκλήματος. Πολλοί πολιτικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ουσιαστικά δείξει αδιαφορία για το βίαιο έγκλημα, εγκαταλείποντας κάθε σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος ή αναλαμβάνοντας οποιοδήποτε ρίσκο με τους ψηφοφόρους ή τους δωρητές τους προτείνοντας και πειραματιζόμενοι με λύσεις σε αυτό που θα έπρεπε να είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια να σωθούν ζωές.
18.Η ανελέητη αποκάλυψη της ιδιωτικής ζωής δημόσιων προσώπων απομακρύνει πάρα πολλά ταλέντα από τη δημόσια υπηρεσία. Η δημόσια σφαίρα -και οι επιφανειακές και ασήμαντες επιθέσεις σε όσους τολμούν να κάνουν οτιδήποτε άλλο εκτός από το να πλουτίσουν- έχει γίνει τόσο αδίστακτη που η δημοκρατία έχει μείνει με μια μεγάλη ομάδα αναποτελεσματικών και κενών γραφειοκρατών, των οποίων η φιλοδοξία θα μπορούσε να συγχωρεθεί αν έτρεφαν μια γνήσια βάση αξιών.
19.Η προσοχή στη δημόσια ζωή που άθελά μας ενθαρρύνουμε είναι διαβρωτική. Όσοι δεν λένε τίποτα κακό συχνά δεν λένε σχεδόν τίποτα απολύτως.
20.Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την εκτεταμένη μισαλλοδοξία απέναντι στις θρησκευτικές πεποιθήσεις σε ορισμένους κύκλους. Η μισαλλοδοξία της ελίτ απέναντι στις θρησκευτικές πεποιθήσεις είναι ίσως ένα από τα πιο εύγλωττα σημάδια ότι το πολιτικό της σχέδιο είναι ένα λιγότερο ανοιχτό πνευματικό κίνημα από ό,τι πολλοί μέσα σε αυτήν θα ήθελαν να μας πιστέψουμε.
21.Μερικοί πολιτισμοί έχουν επιφέρει ζωτική πρόοδο. άλλοι παραμένουν δυσλειτουργικοί και οπισθοδρομικοί. Όλοι οι πολιτισμοί είναι πλέον ίσοι. Η κριτική και οι αξιολογικές κρίσεις απαγορεύονται. Ωστόσο, αυτό το νέο δόγμα αγνοεί το γεγονός ότι ορισμένοι πολιτισμοί, ακόμη και υποκουλτούρες... έχουν επιφέρει θαύματα. Άλλοι έχουν αποδειχθεί μέτριοι και, ακόμη χειρότερα, οπισθοδρομικοί και επιβλαβείς.
22.Πρέπει να αντισταθούμε στον επιφανειακό πειρασμό ενός κενού και χωρίς νόημα πλουραλισμού. Εμείς, στην Αμερική και γενικότερα στη Δύση, έχουμε αντισταθεί στον ορισμό των εθνικών πολιτισμών στο όνομα της συμπερίληψης τα τελευταία πενήντα χρόνια.
Αλλά συμπερίληψη σε τι;

Δεν υπάρχουν σχόλια: